Ռուսաստանցի փորձագետ. Ռուսաստանը պրագմատիկ երկխոսություն կկառուցի Հայաստանի ցանկացած ղեկավարության հետ

Արմինֆո.Ռուսաստանը կփորձի պրագմատիկ երկխոսություն կառուցել Հայաստանի ցանկացած ղեկավարության հետ, որը կձևավորվի հունիսյան խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով։ Մոսկվա-Երևան տեսակամրջի ժամանակ նման կարծիք է հայտնել քաղաքական վերլուծաբան, Ռազմավարական մշակույթի հիմնադրամի փորձագետ Անդրեյ Արեշևը՝ մեկնաբանելով Մոսկվայում Հայաստանի և Ռուսաստանի առաջնորդների ապրիլյան հանդիպումը և դրան հաջորդած ռուսական կողմի հայտարարությունները։

Ինչպես հիշեցրել է Արեշևը, Փաշինյանի և Պուտինի հանդիպումը լուրջ արձագանք է առաջացրել։ Սակայն, նրա կարծիքով, այդ հանդիպմանը արտասովոր ոչինչ չի ասվել։ «Չէ՞ որ առանց այդ էլ պարզ էր, որ Հայաստանի ղեկավարությունը կշարունակի օգտվել Եվրասիական տնտեսական միությանը (ԵԱՏՄ) անդամակցության ընձեռած բոլոր արտոնություններից՝ զուգահեռաբար խաղարկելով եվրոպական օրակարգը, այդ թվում՝ զուտ ներքաղաքական նկատառումներից ելնելով։ Ինչպես գիտենք, Հայաստանում այժմ շատ բան ստորադասված է նախընտրական պայքարի տրամաբանությանը, և լարվածությունը 2026 թվականի հունիսի 7-ից առաջ միայն կաճի»,- համարում է փորձագետը։

Այսպես, ըստ Արեշևի, Փաշինյանի կառավարությունը կշարունակի փորձել համատեղել արտաքին տնտեսական և արտաքին քաղաքական գործունեության տարբեր վեկտորները, այդ թվում՝ համագործակցությունը պաշտպանական ոլորտում, ինչը Ռուսաստանի համար առանձնակի գաղտնիք չէ։ Միևնույն ժամանակ նա նշել է, որ ապրիլի 1-ից հետո հայ-ռուսական հարաբերությունների արդիական հարցերի շուրջ հետագա շփումներն ու քննարկումները հանգում էին հետևյալ մտքին. «պետք չէ կամուրջներն այրել, դա ոչ մի դրական արդյունքի չի բերվի ոչ Ռուսաստանի, ոչ Հայաստանի համար, այլ պետք է ձգտել պահպանել պրագմատիկ հարաբերություններ այնտեղ, որտեղ դա համապատասխանում է երկու պետությունների շահերին»։

«Միևնույն ժամանակ միանգամայն պարզ է (այդ մասին արդեն ասել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, իսկ հետո՝ ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը), որ միաժամանակյա մասնակցությունը երկու ինտեգրացիոն միավորումներին անհնար է։ Բայց սա այն է, ինչ մենք առանց այդ էլ հիանալի գիտեինք։ Եվ այս առումով, «Հարավկովկասյան երկաթուղու» (ՀԿԵ) կոնցեսիոն պայմանագրի հնարավոր վերանայման վերաբերյալ այդ ոչ միանշանակ տեղեկատվական արշավը նույնպես դրական ազդեցություն չունեցավ։ Կողմերը, ամենայն հավանականությամբ, կփորձեն լուծել այս հարցը՝ ելնելով ընդհանուր շահերից։ Եվ կարծում եմ, որ, չնայած տարբեր հայտարարություններին, Ռուսաստանում կփորձեն պրագմատիկ երկխոսություն կառուցել Հայաստանի ցանկացած կառավարության հետ, որը կձևավորվի հունիսի 7-ի ընտրությունների արդյունքներով»,- նշել է Արեշևը։

Միևնույն ժամանակ փորձագետն ընդգծել է, որ ռուսական կողմի համար կարևոր է, որ այդ կառավարությունը լինի ամուր և կայուն: «Դա կապահովի առնվազն նվազագույն կանխատեսելիություն և փոխադարձ վստահություն հայ-ռուսական հարաբերություններում առաջիկա հինգ տարիների համար՝ որքանով դա հնարավոր է», - ամփոփել է փորձագետը:

Հիշեցնենք, որ ապրիլի 1-ին Մոսկվայում տեղի են ունեցել Պուտին-Փաշինյան բանակցությունները։ Հանդիպումն անցել է բավականին լարված մթնոլորտում, կողմերը փոխադարձ մեղադրանքներ են հնչեցրել։ Ռուսաստանի առաջնորդը հույս է հայտնել, որ անկախ նրանից, թե ինչպիսին կլինի Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքը, երկկողմ հարաբերությունների ամրապնդման ուղղվածությունը կպահպանվի։ ՌԴ նախագահը շեշտել է, որ ինչ էլ որ տեղի ունենա, Ռուսաստանում միշտ առաջնորդվելու են նրանով, ինչը ձեռնտու է հենց հայ ժողովրդին։ Պուտինը նաև հայտարարել է, որ Ռուսաստանը հանգիստ է վերաբերվում ԵՄ-ի հետ Հայաստանի հարաբերությունների զարգացմանը, սակայն Երևանը չի կարող միաժամանակ գտնվել երկու մաքսային միությունների մեջ՝ հույս հայտնելով, որ ապագայում Եվրամիությունը և ԵԱՏՄ-ն կհամագործակցեն։ Այս կապակցությամբ նա վարչապետին հիշեցրել է, որ «Ռուսաստանը Հայաստանին գազը վաճառում է զգալիորեն ավելի էժան, քան այս վառելիքի ներկայիս գներն են Եվրոպայում»։ Ավելի ուշ ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը հայտարարել էր, որ «Հայաստանը մոտենում է այն կետին, երբ հայ-ռուսական հարաբերությունները կարող են վերանայվել»։

Դրանից հետո «Քաղաքացիական պայմանագիր» իշխող կուսակցության ութերորդ արտահերթ համագումարի շրջանակում լրագրողների հետ ճեպազրույցում Հայաստանի խորհրդարանի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանը սպառնացել է երկրի դուրս գալով ՀԱՊԿ-ից և ԵԱՏՄ-ից այն դեպքում, եթե Ռուսաստանը հանկարծ որոշի բարձրացնել Հայաստանի համար գազի գինը։