Մանասյանը տարօրինակ կերպով արձագանքեց Ռուբեն Վարդանյանի հրապարակային կոչին՝ այցելել Բաքու և հանդիպել հայ գերիների հետ

Արմինֆո. Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանը տարօրինակ կերպով արձագանքեց Ադրբեջանում կալանավորված նախկին պետնախարար և բարերար Ռուբեն Վարդանյանի՝ Բաքու այցելելու և հայ բանտարկյալների հետ հանդիպելու հրապարակային կոչին։

Մանասյանի հայտարարության մեջ նշվում էր, որ Վարդանյանի ուղերձում կան մի շարք մեկնաբանություններ մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակի մանդատի և լիազորությունների վերաբերյալ, որոնց նա անհրաժեշտ է համարել անդրադառնալ։

Այնուհետև Մանասյանը մանրամասնեց, թե ինչպես է Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը «գործում անկախության սկզբունքով, կառավարության մաս չի կազմում և գործում է դրանից անկախ»։ Նա չի կարող և չի բանակցում պետության անունից, չի իրականացնում պետության արտաքին քաղաքականությունը և գործում է բացառապես իր մանդատի շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետությունում և ունի հանրապետության քրեակատարողական հիմնարկներ այցելելու լիազորություններ։

«Միևնույն ժամանակ, մենք անհրաժեշտ ենք համարում ընդգծել, որ ազգային մարդու իրավունքների ինստիտուտները, խստորեն հետևելով վերոնշյալ մարմինների գործունեության համար սահմանված միջազգային չափանիշներին և էթիկական սկզբունքներին, կարող են կարևոր դեր խաղալ խաղաղության գործընթացներում: Նրանք այս դերը կատարում են անկախության, անաչառության, չեզոքության, բազմակողմանիության և համագործակցության սկզբունքների հիման վրա։

ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանը, որպես ՄԱԿ-ի կողմից հավատարմագրված անկախ մարմին, չի համարում բոլոր մարդասիրական և իրավական մեխանիզմների անհապաղ ակտիվացումը գերակա նշանակություն ունեցող ստեղծված իրավիճակում: Փոխարենը, այն միշտ օգտագործել է իր գործիքները հետկոնֆլիկտային և խաղաղության գործընթացներում, այդ թվում՝ Ադրբեջանում ազատազրկված հայերի իրավունքների ապահովման առումով», - շարունակել է Մանասյանը իր հայտարարության մեջ։

ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանը նշել է, որ Բաքու իր այցը կազմակերպելու համար ադրբեջանական կողմից որևէ պաշտոնական համագործակցության առաջարկ չի ստացել, ինչպես նաև որևէ հաստատում չի ստացել այն մասին, որ ադրբեջանական կողմը պատրաստ է նպաստել այս համագործակցությանը։

Նա նաև կոչ արեց հաշվի առնել մարդու իրավունքների պաշտպանության յուրաքանչյուր հարց տվյալ պետության ներսում, քանի որ այն մտնում է այդ պետության օմբուդսմենի/ազգային մարդու իրավունքների հաստատության լիազորությունների մեջ և ոչ մի կերպ չի կարող պայմանավորված լինել մեկ այլ պետության մարդու իրավունքների պաշտպանի հետ շփման հանգամանքներով։

«ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանը միշտ եղել և մնում է բաց գործընկեր օմբուդսմեն հաստատությունների հետ ցանկացած համագործակցության և շփման համար, եթե դա իրականացվում է վերոնշյալ չափանիշների, անկախության, անաչառության, չեզոքության և էթիկական սկզբունքների խիստ պահպանմամբ։ Մենք նաև ավելացնում ենք, որ ժամանակակից մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգերը պահանջում են անկախության սկզբունքով գործող միջազգայնորեն ճանաչված, անկախ մոնիթորինգի մեխանիզմ՝ ազատազրկված անձանց իրավունքները պաշտպանելու համար, ինչը հիմնարար առաջնահերթություն է այս համատեքստում։ Մանասյանը վերահաստատում է իր բազմիցս հրապարակայնորեն արտահայտած դիրքորոշումը, որ Ադրբեջանում ազատազրկված բոլոր հայերը պետք է անհապաղ ազատ արձակվեն։ Սա կարևոր դեր է խաղում ինչպես խաղաղության գործընթացում, այնպես էլ ժամանակակից քաղաքակիրթ աշխարհում մարդու իրավունքների արժեքների նկատմամբ հարգանքի ապահովման գործում», - ասել է ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանը իր գրասենյակի կողմից տարածված հայտարարության մեջ։

Ռուբեն Վարդանյանը, որը 2023 թվականի սեպտեմբերից ադրբեջանական գերության մեջ է, ապրիլի 21-ին դիմել է Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանին՝ կոչ անելով նրան այցելել Ադրբեջան և ծանոթանալ Բաքվի բանտերում հայերի պահման պայմաններին։

Նշենք, որ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ճշգրիտ թիվը մնում է անհայտ։ Մասնագետները գնահատում են մի քանի հարյուր։ Այսօր ադրբեջանական իշխանությունները հաստատում են 19 հայերի ներկայությունը նրանց գերության մեջ։ Ադրբեջանական գերության մեջ գտնվողների թվում են Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության ութ նախկին և ներկա անդամներ։ Նրանց թվում են՝ Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը և Արայիկ Հարությունյանը, նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանը, ինչպես նաև խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը, Արցախի պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետական ​​նախարար Ռուբեն Վարդանյանը։

Այսօր Բաքվի խամաճիկ դատարանը Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին և Լևոն Մնացականյանին դատապարտեց ցմահ ազատազրկման, իսկ Բակո Սահակյանին, Արկադի Ղուկասյանին և Ռուբեն Վարդանյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման՝ կեղծ մեղադրանքներով։ Այսպես կոչված դատարանը մնացած արցախցիներին դատապարտեց մինչև 15 տարվա ազատազրկման։