Ռուսաստանի հայերի միությունը դատապարտել է բռնազավթված Արցախում հայկական ժառանգության հետևողական ոչնչացումը Ադրբեջանի կողմից:

Արմինֆո.Ռուսաստանի հայերի միությունը (ՌՀՄ) վրդովմունք է հայտնել Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված Արցախում հայկական քրիստոնեական ժառանգության հետևողական ոչնչացման կապակցությամբ:

ՌՀՄ հայտարարության մեջ հիշեցվում է, որ պատմական հիշողության տեսանկյունից ապրիլն առանձնահատուկ ամիս է: «Ռուսաստանում ապրիլի 19-ը նշվում է որպես Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին խորհրդային ժողովրդի ցեղասպանության հիշատակի օր: Այս ամսաթիվը, որը սահմանվել է 2025 թվականին, նվիրված է ֆաշիստների և նրանց հանցակիցների կողմից իրականացված զանգվածային հանցագործությունների հիշատակի պահպանմանը: Պատահական չէ, որ հենց ապրիլ ամսին՝ մեկ այլ հիշարժան տարելիցից՝ ապրիլի 24-ից՝ Օսմանյան Թուրքիայում Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրից առաջ, ադրբեջանցիները Լեռնային Ղարաբաղի մայրաքաղաք Ստեփանակերտում քանդում են երկու տաճար՝ Սուրբ Աստվածածին հովանու մայր տաճարը և Սուրբ Հակոբ եկեղեցին», - ընդգծել են ՌՀՄ-ում:

Ռուսաստանի հայերի միությունը նաև հատկանշական է համարել այն փաստը, որ ո՛չ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, ո՛չ Ադրբեջանի մշակույթի նախարարը, ո՛չ էլ այդ երկրի իշխանությունների այլ ներկայացուցիչներ Արցախում իրականացված էթնիկ զտումներից հետո (ինչին նպաստել է նաև Հայաստանի իշխանությունների համաձայնողական դիրքորոշումը) չեն թաքցրել հայկական քրիստոնեական և մշակութային-պատմական ժառանգությունը ոչնչացնելու կամ խեղաթյուրելու և յուրացնելու իրենց մտադրությունները:

«Ադրբեջանական լրատվամիջոցները սկսեցին արձագանքել նրանց՝ պահանջելով քանդել հայկական քրիստոնեական տաճարները: Եվ սպասեցնել չտվեցին: Ոչ մի քննադատության չեն դիմանում ադրբեջանցիների փորձերը՝ արդարացնելու իրենց վայրագությունը նրանով, թե իբր այդ հուշարձանները կառուցվել են «առանց Ադրբեջանի իշխանությունների հետ համաձայնեցման»: Տրամաբանական է հարցնել՝ իսկ ո՞ւմ հետ պետք է հայերը համաձայնեցնեին այնպիսի գլուխգործոցների կառուցումը, ինչպիսիք են Գանձասարի (XIII դար) և Դադիվանքի (IX-XIII դդ.) վանքերը, մ.թ.ա. I դարում հիմնադրված Տիգրանակերտի անտիկ քաղաքատեղին և նրա տարածքում գտնվող Վանքասարի եկեղեցին (VII դար), Ծիծեռնավանքը (IV-VI դդ.), Օխտը Դռնի (VI դար) և Գտչավանքի (XIII դար) եկեղեցիները, Ամարասի վանքը (IV դար), Ղազանչեցոցը (XIX դար) և ավելի քան հինգ հարյուր այլ քրիստոնեական ճարտարապետական հուշարձաններ, որոնք կառուցվել են հայերի կողմից իրենց պատմական հողերի վրա հազարավոր տարիներ նախքան աշխարհի քարտեզի վրա Ադրբեջանի հայտնվելը, որն այսօր «համաձայնեցում» է պահանջում այն հողերում տաճարների և հուշարձանների կառուցման համար, որոնց հետ նա որևէ առնչություն չի ունեցել: Ավելորդ չէ հիշեցնել, որ միջազգային իրավունքի համաձայն՝ Լեռնային Ղարաբաղը երբեք չի եղել Ադրբեջանի մաս», - նշել են ՌՀՄ-ում:

Հիշեցվում է նաև, որ 2020 թվականի հոկտեմբերին, 2022 և 2023 թվականներին, կապված մարդկության համաշխարհային ժառանգության մաս կազմող Լեռնային Ղարաբաղի քրիստոնեական և մշակութային-պատմական օբյեկտների նկատմամբ կախված վտանգի հետ, ՌՀՄ նախագահ Արա Աբրահամյանը դիմել էր ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրենին և խնդրել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի միջամտությունը: Դրանից կարճ ժամանակ անց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն հայտարարեց Լեռնային Ղարաբաղ փորձագետների խումբ ուղարկելու պատրաստակամության մասին: Սակայն դրան խոչընդոտեցին Ադրբեջանի իշխանությունները:

«Ի՞նչ է անում այս ֆոնին Փաշինյանի կառավարությունը: Այն զբաղված է նախընտրական բեմադրություններով և Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու արժեզրկմամբ, հոգևորականների հալածանքներով: Փաշինյանը խուսափում է Ստեփանակերտում ավերված հայկական տաճարների մասին ուղղակի հարցերից, ըստ էության՝ նպաստում է Ալիևին և արձակում նրա ձեռքերը ցեղասպան քաղաքականության հետագա իրականացման համար՝ իր քաղաքացիներին շեղելով «խաղաղության դարաշրջանի» մասին հեքիաթներով, որն իբր կառուցում է նրանց հետ, ովքեր արհամարհում են իրեն, ովքեր ներխուժել են Հայաստանի տարածք և չեն պատրաստվում հեռանալ ռազմավարական բարձունքներից, ովքեր բռունցք թափ տալով սպառնում են հայկական պետությանը: Եվ ովքեր հետևողականորեն ավերում ու ոչնչացնում են այն ամենը, ինչը կապված է Լեռնային Ղարաբաղում, Բաքվում, Նախիջևանում, Կիրովաբադում և բազմաթիվ այլ քաղաքներում ու գյուղերում հայերի հազարամյա ներկայության, կյանքի և արարման հետ: Եվ որպեսզի այս ցանկը չլրացվի, պետք է բոլորս միասին, մի կողմ դնելով անձնականը, միավորվենք և հունիսին Հայաստանում ընտրենք այնպիսի իշխանություն, որն ի վիճակի կլինի պատվով և արժանապատվությամբ պաշտպանել հայ ժողովրդի օրինական իրավունքները, ապահովել Հայաստանի պետության և նրա քաղաքացիների անվտանգությունը»,- եզրափակել են ՌՀՄ-ում:

Հիշեցնենք, որ ապրիլի 21-ին հայտնի դարձավ, որ Ադրբեջանը հողին է հավասարեցրել Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին: Օրեր առաջ հայտնի էր դարձել նաև թշնամական կողմից Ստեփանակերտի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու ոչնչացման մասին: Արցախում մշակութային ցեղասպանությունը տեղի է ունենում այսպես կոչված քաղաքակիրթ միջազգային հանրության լուռ խրախուսման ներքո: Օրեցօր ադրբեջանցի օկուպանտները ոչնչացնում են օբյեկտներ, որոնք վկայում են այս հողի վրա հայերի հազարամյա ներկայության մասին:

Նշենք, որ Արցախի բռնազավթումից հետո Ադրբեջանը լիովին ավերել կամ զգալիորեն վնասել է հետևյալ մշակութային-կրոնական օբյեկտները: 2024 թվականի ապրիլին ամբողջությամբ քանդվել է Շուշիի Կանաչ ժամ (Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ) եկեղեցին, Շուշիի Ղազանչեցոց գերեզմանատունը լիովին ոչնչացվել է, Քարինտակ գյուղը բուլդոզերներով ամբողջությամբ քանդվել է, Ստեփանակերտում ապամոնտաժվել են հուշարձաններ և կիսանդրիներ, այդ թվում՝ Շառլ Ազնավուրի, Հովհաննես Այվազովսկու, Հովհաննես Թումանյանի և մարշալ Բաղրամյանի հուշարձանները: Ավերվել է Մեծ Թաղեր գյուղի մարշալ Խուդյակովի թանգարանը: Այսօրվա դրությամբ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ են մնում շուրջ 4000 հայկական մշակութային օբյեկտներ, այդ թվում՝ ավելի քան 370 եկեղեցի և 119 հնագույն ամրոց: