Փաշինյան․ Բարգուշատի թունելը կառուցելիս Հայաստանը կընդօրինակի եվրոպական լավագույն ստանդարտները

Արմինֆո. Մայիսի 5-ին Երեւանում ստորագրվել են հայ-ֆրանսիական հարաբերությունների հետագա զարգացմանն ուղղված մի շարք փաստաթղթեր: 

Մասնավորապես, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը ստորագրել են ռազմավարական գործընկերության մասին հռչակագիր: Կողմերը ստորագրել են նաեւ արհեստական բանականության, կիբեռանվտանգության եւ կիսահաղորդիչների ոլորտում համագործակցության շուրջ համաձայնագրեր, ռազմական տեխնոլոգիաների զարգացման եւ պաշտպանական համակարգերի հետազոտման ոլորտում համագործակցության, զինվորական համազգեստի մատակարարման շուրջ համաձայնագրեր: Կողմերը պայմանավորվել են տրանսպորտային ուղղաթիռների մատակարարման, հայկական ավիաընկերությանը երկու A321-200NX ինքնաթիռների վաճառքի, Հայաստանի հարավում Բարգուշատի թունելի կառուցման շուրջ: Ստորագրվել են նաև վարկային, տնտեսական, մշակութային համագործակցության վերաբերյալ մի շարք փաստաթղթեր: 

Փաստաթղթերի ստորագրմանը հաջորդած ճեպազրույցում Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ անհրաժեշտ է գնահատել ստորագրված և միմյանց փոխանցված փաստաթղթերը: Նա հատուկ անդրադարձել է Հայաստանի հարավում Բարգուշատի թունելի կառուցման շուրջ պայմանավորվածությանը, որը կոչված է դառնալու "Հյուսիս - Հարավ" փոխադրամիջանցքի կարեւոր մասը։ Վարչապետը նկատել է, որ տվյալ դեպքում խոսքը ոչ միայն և ոչ այնքան թունելի կառուցման մասին է, որքան՝ Հայաստանում ճանապարհաշինության ոլորտում եվրոպական լավագույն փորձի ներդրման և եվրոպական ստանդարտների կիրառման մասին: Փաշինյանը վստահություն է հայտնել, որ թունելի կառուցման գործընթացում կներգրավվեն նաև հայկական կապալառու կազմակերպություններ, որոնք կընդօրինակեն միջազգային լավագույն փորձը՝ դրանով իսկ ստեղծելով երկրի զարգացման և ողջ տնտեսության համար ամենագեղեցիկ հնարավորությունները: 

Վարչապետը հատուկ ընդգծել է Ֆրանսիայի նախագահի դերը երկկողմ հարաբերությունների զարգացման գործում։ Էմանուել Մակրոնի ակտիվ մասնակցությամբ բազմաթիվ նախագծեր իրականություն են դառնում։ Փաշինյանը նշել է, որ Բարգուշատի թունելի կառուցումը սուպերնախագիծ է, քանի որ խոսքը տրանսպորտային միջանցքի ամենաբարդ հատվածի մասին է, որի համար անհրաժեշտ են հատուկ հնարավորություններ և փորձ: "Այս հարցում, ինչպես և շատ այլ հարցերում, Ֆրանսիան և Էմանուել Մակրոնը կանգնած են Հայաստանի կողքին", - նշել է ՀՀ վարչապետը:

Ավելի վաղ ԱրմԻնֆո-ն հաղորդել էր, որ Հայաստանում Բարգուշատի թունելը կկառուցի ֆրանսիական երկու ընկերությունների՝ «Vinci Construction Grands Projects» և «Razel - Bec Sas» կոնսորցիումը: Բարգուշատի թունելը առանցքային ենթակառուցվածքային նախագիծ է Հայաստանում, որը կդառնա երկրի ամենաերկար թունելը (մոտ 8,65 կմ): Այն "Հյուսիս-Հարավ" տրանսպորտային միջանցքի մաս կազմող Սիսիան-Քաջարան նոր ճանապարհի կառուցման լայնածավալ նախագծի մի մասն է։ Սիսիան-Քաջարան 60 կմ երկարությամբ նոր ճանապարհը կլինի տեխնիկական երկրորդ կարգի։ Այն կանցնի լեռնային բարդ ռելիեֆով, կներառի 27 կամուրջ ՝ 4,7 կմ ընդհանուր երկարությամբ, և 9 թունել՝ 12,5 կմ ընդհանուր երկարությամբ (Բարգուշատի ամենաերկար թունելը՝ մոտ 8,6 կմ երկարությամբ): Ավարտվել է այդ նախագծի միջազգային մրցույթի նախաորակավորման փուլը, որին մասնակցելու հայտ են ներկայացրել 23 ընկերություններ Եվրոպայից, Չինաստանից և այլ երկրներից: ԵՄ կողմից Հայաստանին տրամադրվող 2,6 մլրդ եվրո ֆինանսական աջակցության ընդհանուր փաթեթից առաջիկա հինգ տարիներին 600 մլն եվրոն կուղղվի Քաջարան-Սիսիան ճանապարհի կառուցմանը: Եւս 150 մլն դոլար կտրամադրի Կայունացման և զարգացման եվրասիական հիմնադրամը: 500 մլն դոլար արդեն հատկացրել է ԱԶԲ-ն ։ 60 կմ երկարությամբ ճանապարհահատվածը կլինի 80 կմ/ժ հաշվարկային արագությամբ։
 
"Հյուսիս-Հարավ" նախագիծը թույլ կտա իրանական սահմանից մինչև վրացական սահման հեռավորությունը 556 կմ-ից կրճատել մինչև 490 կմ։ Ճանապարհը զգալիորեն կհեշտացնի դեպի Սև ծով ելքը ոչ միայն Հայաստանի, այլև Իրանի համար ։ Նախագիծը ելք կապահովի դեպի Սև ծով և դեպի եվրոպական երկրներ՝ Հայաստանի (Մեղրի - Կապան - Գորիս-Երևան - Աշտարակ - Գյումրի - Բավրա) և Վրաստանի տարածքով ։ Միջանցքի շինարարությունն ի սկզբանե նախատեսվում էր ավարտել 2019 թվականին։ Ծրագրի արժեքը մշտապես վերանայվել է դեպի բարձրացում։ 2012թ. սեպտեմբերին, երբ սկսվեց ավտոմայրուղու շինարարությունը, գումարը, որը նշում էին Հայաստանի կառավարության ներկայացուցիչները, մի քանի անգամ պակաս էր ՝ 962 մլն դոլար, այսօր խոսքը մոտ 3 մլրդ դոլարի ներդրումների մասին է։
 
Նշենք նաև, որ VINCI Construction Grands Projets-ը և Razel-Bec Sas-ը հայտնի են որպես միջազգային խոշոր շինարարական ընկերություններ, որոնք զբաղվում են բարդ թունելներով և ենթակառուցվածքային օբյեկտներով։