Հայաստանում կփոխվի քաղաքացիների վարորդական իրավունքի վերականգնման մոդելը

Արմինֆո.Հայաստանում կփոխվի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված քաղաքացիների վարորդական իրավունքի վերականգնման մոդելը։ ՀՀ կառավարությունը մայիսի 27-ի նիստում հավանություն է տվել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» օրենքում և հարակից օրենքների փաթեթում փոփոխություններ կատարելու նախագծին։

Ինչպես իր ելույթում նշեց ՀՀ ներքին գործերի նախարար Արփինե Սարգսյանը, խնդիրը բազմիցս բարձրացվել է երկրի քաղաքացիների կողմից, դրան վերջերս անդրադարձել է նաև ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Փաթեթի մշակման ժամանակ փորձ է արվել հավասարակշռված մոտեցում ցուցաբերել խնդրի կարգավորմանը։ Ինչպես հիշեցրեց նախարարը, ներկայումս տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վերականգնումն իրականացվում է քննությունների հիման վրա՝ անկախ այն հանգամանքից, թե վարելու իրավունքից զրկումը կիրառվել է առաջին անգամ, թե ոչ։ Մինչդեռ, շարունակեց Արփինե Սարգսյանը, միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և իրականացված հետազոտությունները մատնանշում են վարորդի վարքագծի ուսումնասիրության անհրաժեշտությունը, հատկապես առաջին անգամ զրկվելու դեպքում, երբ կիրառվում են ավելի նպատակային մեթոդներ։ Օրինակ՝ կիրառվում են լրացուցիչ դասընթացներ և թրեյնինգներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց համար, վարվող տրանսպորտային միջոցներում հատուկ սարքերի (ալկոկողպեքների/որոշակի խորշերի) տեղադրում, սահմանափակ հնարավորություններով փորձաշրջանի սահմանում և այլ ընթացակարգեր։

Համապատասխանաբար, հաշվի առնելով կիրառելիությունն ու հասանելիությունը, առաջարկվում է փոխել տրանսպորտային միջոցների վարման գործող մոդելը։ Վարորդական իրավունքի վերականգնումն իրականացվելու է մեկ տարի ժամկետով փորձաշրջանի սահմանմամբ՝ 6 տուգանային միավորի կուտակման խիստ սահմանափակ հնարավորությամբ։ Նման մոտեցումը պետությանը թույլ կտա նվազագույն միջամտությամբ վերաիմաստավորել մարդու վարքագծի փոփոխության տրամաբանությունը՝ վտանգի տակ չդնելով ճանապարհային երթևեկության անվտանգությունը, և ապահովել վարորդի վերականգնումը (ռեաբիլիտացիան)՝ նրան հնարավորություն ընձեռելով սահմանափակ պայմաններում փորձաշրջանի ընթացքում ապացուցել իր վարքագծի փոփոխությունը։

Նախագծերի փաթեթով առաջարկվում է փոխել վարորդական իրավունքի վերականգնման գործող մոդելը՝ ներդնելով ավելի նպատակային ընթացակարգ։ Այսպիսով, վարելու իրավունքից զրկման ժամկետի ավարտից հետո 1 տարվա ընթացքում դիմելու դեպքում, ոստիկանության գործող ակտի հիման վրա կասեցված վարորդական վկայականը, որը տրվել է իրավասու մարմինների կողմից, վերականգնվում է մեկ անգամ՝ առանց որակավորման քննություններ հանձնելու, օրենքով սահմանված պետական տուրքի վճարմամբ։ Միևնույն ժամանակ, սահմանվում է 1 տարի փորձաշրջան, իսկ երկրորդ կամ հաջորդ անգամների համար՝ որակավորման քննությունների հանձնումից հետո։ Փորձաշրջանի դեպքում 13 միավորի փոխարեն հաշվարկվում է 6 տուգանային միավոր։ Այն անձի դեպքում, ով գտնվում է փորձաշրջանում և սպառել է 6 տուգանային միավորը, վարորդական իրավունքի վերականգնման համար սահմանվում է պետական տուրք՝ հիսուն հազար դրամի չափով։

Միաժամանակ սահմանվում է անցումային դրույթ, համաձայն որի՝ 2020 թվականի հունվարի 1-ից հետո տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձինք կկարողանան վերականգնել իրենց վարորդական իրավունքը միայն մեկ անգամ՝ վճարելով համապատասխան պետական տուրքը, որի դեպքում նրանց կհատկացվի 6 տուգանային միավոր՝ 13-ի փոխարեն, վերականգնման օրվանից սկսած 1 տարի ժամկետով փորձաշրջան անցնելու պայմանով։