Հայաստանում կլուծվեն ընտանիքների ապահովվածության գնահատման համակարգի ներդրման ծրագրի կիրառման արդյունքում առաջացած խնդիրները

Արմինֆո. Հայաստանում կլուծվեն ընտանիքների ապահովվածության գնահատման համակարգի ներդրման պիլոտային ծրագրի կիրառման արդյունքում առաջացած խնդիրները, որն իրականացվում է Կոտայքի և Սյունիքի մարզերում։ ՀՀ կառավարությունը հունիսի 11-ի նիստում փոփոխություններ է կատարել այդ ծրագրում։

ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արսեն Թորոսյանի խոսքով՝ ընտանիքների ապահովվածության գնահատման ժամանակ նախկինում բավականին երկար ժամանակ կիրառվում էր «Փարոս» համակարգը, որի շրջանակներում քաղաքացիները ֆինանսական աջակցություն էին ստանում։ Նախորդ տարվա կեսերից երկու մարզերում սկսել է կիրառվել նշված խնդրի լուծմանն ուղղված պիլոտային ծրագիրը, որը կտարածվի հանրապետության ողջ տարածքի վրա 2026 թվականի հուլիսի 1-ից։ Սակայն պիլոտային ծրագրի իրականացման ընթացքում առաջացել են մի շարք հարցեր, որոնք հստակեցման կարիք ունեն։ Նախարարը նշել է, որ ընտանիքների ապահովվածության աստիճանի որոշման ժամանակ ներկայումս դիմումներն ընդունվում են բոլոր մարզերից և Երևանից՝ գնահատման նոր համակարգին համապատասխան, որն այժմ կիրառվում է Կոտայքում և Սյունիքում։ Նոր համակարգը նպատակաուղղված է ոչ թե մարդկանց դրանում թողնելուն, այլ դրանից դուրս բերելուն։ 2017 թվականին «Փարոս» համակարգում կար 100 հազար ընտանիք, իսկ 2026 թվականի հունիսի դրությամբ այդ թիվը նվազել է՝ հասնելով 46 հազարի։ Ներկայումս Սյունիքի և Կոտայքի մարզերում ծրագրի մասնակիցները պետությունից ստանում են միջինը 84 հազար դրամի չափով ֆինանսական աջակցություն։ Ընդ որում, կախված ընտանիքների անապահովության աստիճանից, աջակցության առավելագույն չափը հասնում է 280 հազար դրամի։

Այնուամենայնիվ, համակարգի պիլոտային ներդրման արդյունքում հայտնաբերվել են մի շարք խնդիրներ։ Մասնավորապես, ներկայումս կարգավիճակի շնորհումն ընդունվում է այն դեպքերում, երբ ընտանիքի անդամը հանդիսանում է 18-ից մինչև ներառյալ 22 տարեկան հասակի ընթացիկ կրթական ծրագրով սովորող անձ։ Պրակտիկայում հաճախ են հանդիպում դեպքեր, երբ անձը ուսանող է, բայց չի մտնում նշված տարիքային խմբի մեջ, այս դեպքում ևս կատարվում է օգնություն ստացողների կատեգորիային դասումը։

Ինչպես նաև հայտնաբերվել են դեպքեր, երբ անձի որոշակի կարգավիճակի բերումով բացակայում են օգնություն ստացողների կատեգորիային դասվելու օբյեկտիվ հանգամանքները, օրինակ՝ կապված այն բանի հետ, որ նա հանդիսանում է զորակոչիկ, պարտադիր զինվորական ծառայությունից արձակված անձ, կամ ուղղիչ հիմնարկից պատժի կրումից ազատված անձ։ Նրանք նույնպես ֆինանսական աջակցության իրավունք կստանան։