Արմինֆո. Միացյալ Նահանգները և Իրանը ստորագրեցին պատերազմը դադարեցնելու մտադրության հռչակագիր: ԱՄՆ նախագահը փաստաթուղթը ստորագրել է 2026 թվականի հունիսի 17-ին՝ Ֆրանսիայի Վերսալի պալատում կայացած G7 գագաթնաժողովի շրջանակներում: Իրանի նախագահ Մասուդ Պեզեշկիանը այն թվային ստորագրել է Թեհրանում գտնվելու ժամանակ։
DW-ի փոխանցմամբ, այսպես կոչված «Իսլամաբադի փոխըմբռնման հուշագիրը» նախատեսված է երկու երկրների միջև հետագա բանակցությունների համար հող նախապատրաստելու համար։
Այս հռչակագրի ընդունումով սկսվում է տեխնիկական բանակցությունների 60-օրյա ժամկետը: Երկու պատերազմող երկրներն էլ պետք է լուծեն հիմնական վիճելի հարցերը: «Երևում է, որ երկու կողմերն էլ ունեն քաղաքական կամք՝ բանակցությունները շարունակելու համար, և սա լավատեսություն է ներշնչում», - DW-ին ասել է Իրանի հարցերով փորձագետ Ֆաթեմեհ Ամանը: «Միևնույն ժամանակ, ամենադժվար հարցերը մնում են չլուծված: Հետևաբար, ես կխոսեի հաջողության հնարավորությունների մասին զգուշավոր լավատեսությամբ, բայց ոչ մի կերպ այնպես, կարծես դրանք երաշխավորված լինեն», - կարծում է վերլուծաբանը։
Իրանական միջուկային ծրագիրը մնում է Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև վիճաբանության հիմնական կետը: Ավելին, այն համարվում էր ԱՄՆ-Իսրայել Իրանի դեմ պատերազմի հիմնական պատճառներից մեկը, որը սկսվեց 2026 թվականի փետրվարի 28-ին: Սակայն, 14 կետանոց փոխըմբռնման հուշագրում այս հարցը քննարկվել է միայն 8-րդ բաժնում։
Այնտեղ Իրանը վերահաստատում է միջուկային զենք չարտադրելու կամ չձեռք բերելու իր մտադրությունը: Իրանի ղեկավարությունը նախկինում պաշտոնապես վերահաստատել է այս դիրքորոշումը: Միևնույն ժամանակ, համաձայնագիրը պարունակում է հարստացված ուրանի պաշարների կառավարման վերաբերյալ կոնկրետ հրահանգներ։
Հուշագրի համաձայն՝ երկու կողմերն էլ մտադիր են համաձայնեցված մեխանիզմի միջոցով լուծել մինչև 60 տոկոս հարստացված ուրանի կարգավիճակը, որը պիտանի է միջուկային զենքի արտադրության համար: Սա ներառում է, առնվազն, այդ պաշարների խառնուրդը Իրանի տարածքում գտնվող Միջազգային ատոմային էներգիայի գործակալության (ՄԱԳԱՏԷ) հսկողության ներքո: Մանրամասները պետք է նշվեն վերջնական համաձայնագրում։
«Հիմնական մարտահրավերը, հավանաբար, կմնա Իրանի միջուկային պարտավորությունների և պատժամիջոցների մեղմացման միջև հավասարակշռություն գտնելը», - ասում է Իրանի փորձագետ Ֆաթեմեհ Ամանը։
Իրանը կպնդի շոշափելի տնտեսական օգուտների և երկարաժամկետ երաշխիքների վրա, մինչդեռ ԱՄՆ-ն կկենտրոնանա Իրանի միջուկային գործունեության մասշտաբների և համաձայնագրի պահպանման ստուգման մեխանիզմների վրա։
ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև նախնական համաձայնագիրը առաջնահերթություն է տալիս ստորագրող կողմերի և նրանց դաշնակիցների կողմից բոլոր ճակատներում, այդ թվում՝ Լիբանանում, ռազմական գործողությունների անհապաղ և մշտական դադարեցմանը։
Մտադրության հռչակագիրը որպես առաջին քայլ կոչ է անում վերականգնել Հորմուզի նեղուցում նավագնացությունը։ Դրա շրջափակումն արդեն իսկ զգալի բացասական ազդեցություն է ունենում համաշխարհային առևտրի և էներգամատակարարման վրա։
Նախնական համաձայնագիրը նախատեսում է, որ Իրանը անհապաղ քայլեր կձեռնարկի Հորմուզի նեղուցը միջազգային նավթի փոխադրումների համար վերականգնելու համար։ Դրա դիմաց ԱՄՆ-ն պետք է վերացնի իրանական նավահանգիստների շրջափակումը։ Իրանը պետք է կրկին կարողանա անարգել վաճառել իր նավթը։
Քաղաքագետ․ Մինչ Փաշինյանը վստահեցնում է Ադրբեջանի հետ խաղաղության մասին, Բաքվում շարունակում են առաջ տանել Հայաստանի տարածքներն ադրբեջանցիներով բնակեցնելու նախագիծը
Քաղաքագետ․ Նոր իրավիճակում պաշտոնական Երևանը կարող է Բաքվին առաջարկել խաղաղության գործընթացը շարունակել առանց ՀՀ սահմանադրության շուրջ հանրաքվեի
Հայ փորձագետ․ Ժամանակակից աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը տեղափոխվում է տարածքների վերահսկումից դեպի ենթակառուցվածքային հոսքերի վերահսկում
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
ԿԸՀ-ն չեզոքացրեց ԲՀԿ-ին. Ընտրությունների քվեարկության արդյունքներով Հայաստանի խորհրդարան կանցնի երեք քաղաքական ուժ
Մոսկվա. Հայաստանում ընտրություններն ուղեկցվել են ընդդիմության նկատմամբ աննախադեպ ճնշումներով
Փորձագետ․ Անգամ ԵԱՀԿ դիտորդները Հայաստանում ընտրությունների ժամանակ բազմաթիվ խախտումներ են արձանագրել
Մոսկվան կսպասի Հայաստանի ընտրությունների պաշտոնական արդյունքներին . Պեսկով
Անտոնիո Կոշտա․ ԵՄ-ն կշարունակի խորացնել գործընկերությունը Հայաստանի հետ՝ ընդլայնելով համագործակցությունը էներգետիկայի, առևտրի և թվայնացման ոլորտներում
Իսրայելի ԱԳ նախարարը շնորհավորել է Փաշինյանին
Թուրքիայի ԱԳՆ-ը մեկնաբանել է Հայաստանի ընտրությունների արդյունքները
Զախարովա․ Միջազգային դիտորդները չեն կարողանա լռություն պահպանել՝ Հայաստանում ընտրությունների ընթացքում ողջ ժողովրդի շահերի աղաղակող ոտնահարման ֆոնին
"Ուժեղ Հայաստանը" հանդես կգա հայտարարությամբ՝ իրական հաշվարկների ավարտից հետո․ Նարեկ Կարապետյան
