Վարդևանյան․ Հայաստանում ընտրական գործընթացների ընթացքում ավելի քան 200 մարդ  եղել է մեղադրյալի կարգավիճակում 

Արմինֆո. Հայաստանում ընտրական գործընթացների ընթացքում քրեական վարույթներ են հարուցվել 258 անձի նկատմամբ, այսինքն, ավելի քան 200 մարդ եղել է մեղադրյալի կարգավիճակում: Այդ մասին  մամլո ասուլիսում հայտարարել է "Ուժեղ Հայաստան" դաշինքի ներկայացուցիչ, փաստաբան Արամ Վարդևանյանը,  ներկայացնելով խորհրդարանական ընտրությունների կազմակերպման ընթացքում, քվեարկության օրը և արդյունքների հրապարակումից հետո արձանագրված խախտումները:

Մասնավորապես, փաստաբանը կոչ է արել դիտարկել 2026 թվականի փետրվարի 7-ից մինչեւ հունիսի 7-ն ընկած ժամանակահատվածում, ինչպես նաև քվեարկությունից հետո ՝ հունիսի 7-ից մինչեւ 14-ն ընկած ժամանակահատվածում տեղի ունեցած իրադարձությունները: Վարդևանյանը, միաժամանակ, արձանագրել է, որ իր թվարկած բոլոր դեպքերը կվկայեն մի բանի մասին, որ ընտրությունները Հայաստանում ազատ և արդար չեն եղել: Առաջին և ամենաակնհայտ խախտումներից մեկը, նրա ասելով, կուսակցական պետության ձևավորումն էր։ Այսինքն, ինչպես պարզաբանել է փաստաբանը, իրավիճակ, որում կուսակցության և գործադիր իշխանության գործունեությունը, փաստորեն, համատեղվել է։ "Դա, մասնավորապես, դրսևորվել է կենսաթոշակների բարձրացման հարցում։ Ընտրական գործընթացների մեկնարկից և ՀՀ նախագահի հրամանագրի հրապարակումից հետո երկրում հայտարարվել է կենսաթոշակների բարձրացման մասին։ Այսինքն, դա տեղի է ունեցել ոչ թե 2024 կամ 2025 թվականին, այլ՝ հենց ընտրությունների ժամանակ", - ուշադրություն է հրավիրել փաստաբանը։

Մյուս հանգամանքը, ըստ նրա, ապրիլի 7-ին Ընտրական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելն էր։ Ինչպես հիշեցրել է "Ուժեղ Հայաստան" դաշինքի անդամը, փոփոխությունների համաձայն, կուսակցությունների դաշինքների անվանումներում արգելվել է օգտագործել անձնանուններ: Փաստաբանն ընդգծել է, որ, իրենց համոզմամբ, այդ փոփոխությունն ուղղված է եղել "Ուժեղ Հայաստան" դաշինքի դեմ, քանի որ ավելի վաղ հայտարարվել էր, որ դաշինքի անվանումը ներառելու էՍամվել Կարապետյանի անունը: "Նույն փոփոխությունների շրջանակներում վերանայվել են նաև քվեաթերթիկներն անվավեր ճանաչելու պահանջները ։ Այս փոփոխությունն անմիջական ազդեցություն է ունեցել ընտրությունների արդյունքների վրա, քանի որ առաջին անգամ Հայաստանում ավելի քան 16 հազար քվեաթերթիկ անվավեր է ճանաչվել", - պարզաբանել է փաստաբանը։

Խոսելով ատելության հռետորաբանության մասին ՝ Վարդևանյանն ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ դա առավել հաճախ բխել է "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցությունից, մասնավորապես, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանից: Նրա խոսքով՝ այս հարցի վերաբերյալ դիրքորոշումն արդեն արտահայտվել է Վարչական դատարանի կողմից և իրենց քաղաքական ուժի կողմից կներկայացվի Սահմանադրական դատարանում: "Ըստ ուժի մեջ մտած դատական ակտի՝ հնչեցված հայտարարությունները կարող էին ընկալվել այլ համատեքստում ՝ չնայած Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի (ԿԸՀ) դիրքորոշմանը, որը դրանք գնահատել է որպես սովորական սուր քաղաքական հռետորաբանություն։ Դատարանը նաև ճանաչել է, որ նման արտահայտություններն անհամատեղելի են ազատ, խաղաղ և առողջ ընտրական միջավայրի հետ", - նշել է փաստաբանը։

Նա կոչ է արել հատուկ ուշադրություն դարձնել գաղտնալսումներին և քրեական հետապնդումներին։ Մասնավորապես, Վարդևանյանը մատնանշել է այդ հարցում երկակի ստանդարտների կիրառումը։ Ինչպես պարզաբանել է դաշինքի անդամը,  Հակակոռուպցիոն կոմիտեն, ունենալով գաղտնալսման հազարավոր նյութեր, Սահմանադրական դատարան չի ուղարկել "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցության համակիրների կամ անդամների նկատմամբ որևէ քրեական վարույթ: "Միաժամանակ, մյուս քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչների նկատմամբ քրեական վարույթներ են հարուցվել 258 անձի նկատմամբ։ 2026 թվականի փետրվարից գաղտնալսման է ենթարկվել 1000 մարդ, իրականացվել են հազարավոր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ, իրականացվել են զանգվածային ճնշումներ, և ստացվում է, որ հունիսի 24-ի դրությամբ մեղադրյալ է եղել 258 մարդ", - ուշադրություն է հրավիրել փաստաբանը։

Ընդ որում, ինչպես նշել է Վարդեւանյանը, գաղտնալսումների մեծ մասը տեղի է ունեցել ապրիլին եւ մայիսին, մինչդեռ, ամենաշատ քրեական վարույթներ հարուցվել են հունիսին: Որպես օրինակ՝ Վարդևանյանը հիշեցրել է, որ "Ուժեղ Հայաստան" դաշինքից պատգամավորի թեկնածու Դավիթ Ղազինյանի նկատմամբ քրեական վարույթը հարուցվել է հենց լռության օրը, այսինքն ՝ ընտրություններից մեկ օր առաջ, այլ ոչ թե մայիսին, երբ գաղտնալսվել է: "Պատճառը ազատ և արդար ընտրությունների բացակայությունն է, քանի որ այդ բոլոր գործողություններն ուղղված էին վախի մթնոլորտ ստեղծելուն։ Դա հաստատում են նաև քվեարկության օրը ընդդիմության վստահված անձանց ձերբակալման դեպքերը, որոնք ժամեր անց ազատ են արձակվել", - նշել է փաստաբանը:

Ինչպես շարունակել է Վարդևանյանը, դիտորդական առաքելություններն արձանագրել են, որ "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցության նախընտրական ցուցակի թեկնածուների շուրջ 90 տոկոսը պետական ծառայողներ են եղել: Բացի այդ, ԵԱՀԿ ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների գրասենյակը արձանագրել է, որ քրեական հետապնդումներն օգտագործվել են քաղաքական նպատակներով: "Ընտրությունների օրը, ի թիվս այլ բաների, չեն աշխատել շուրջ 80 հազար մարդու անձնագրեր, իսկ ընտրացուցակներում առկա է եղել 17 հազար թաքնված անուն, որոնք մինչ օրս չեն հրապարակվում: Բայց ուզում եմ նշել, որ Սահմանադրական դատարանը բավարարել է համապատասխան միջնորդությունը և ընդունել, որ այդ 17000 անձը պետք է բացահայտվի", - տեղեկացրել է փաստաբանը։  

Հաշվի առնելով վերն ասվածը՝ Վարդեւանյանը հայտարարել է, որ Սահմանադրական դատարանն ունի երեք որոշումներից մեկն ընդունելու բոլոր հիմքերը․ անվավեր ճանաչել ընտրությունների արդյունքները, նշանակել քվեարկության երկրորդ փուլ կամ սահմանել մանդատների բաշխման այլ կարգ։ Նրա խոսքով՝ այս ընտրությունների յուրահատկությունն այն է, որ դատարանն իրավական տեսանկյունից կարող է կայացնել այս երեք որոշումներից որևէ մեկը: "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցությունը չի հաղթել այս ընտրություններում։ Նրանց հաղթանակը ընտրողների ձայների փոշիացման արդյունք էր", - ընդգծել է փաստաբանը։

Վարդևանյանը նաև պարզաբանել է, թե ինչու են դիմում դատարան ՝ անգամ հասկանալով, թե որն է լինելու նրա որոշումը: "Չնայած դրան՝ այդ գործընթացն անհրաժեշտ է։ Գլխավոր նպատակն է հանրությանը ներկայացնել կատարվածի ամբողջական պատկերը, հատկապես, հաշվի առնելով, որ գործընթացում որպես երրորդ կողմ հանդես է գալու "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցությունը: Իսկ թե ինչ կհետևի դատարանի որոշմանը, ցույց կտա ժամանակը", - եզրափակել է Վարդևանյանը։

Հիշեցնենք, որ հունիսի 19-ին 7 քաղաքական ուժեր դիմում էին ներկայացրել Սահմանադրական դատարան ՝ հունիսի 7-ին կայացած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներն անվավեր ճանաչելու պահանջով: Հունիսի 21-ին Սահմանադրական դատարանը որոշում է կայացրել բոլոր գործերը միավորել մեկ վարույթում։ Հարցը դատարանում կքննվի հունիսի 26-ին: