ԿԽՄԿ. Պատանդների վերաբերյալ տեղեկատվության շահարկումը ոչ միայն չի համապատասխանում իրականությանը, այլև ցավ է պատճառում անհետ կորած անձանց ընտանիքներին

 Պատանդների վերաբերյալ տեղեկատվության շահարկումը ոչ միայն չի համապատասխանում իրականությանը, այլև ցավ է պատճառում անհետ կորած անձանց ընտանիքներին: Այդ մասին հայտարարել է Հայաստանում ԿԽՄԿ պատվիրակության ղեկավար Քարոլին Դուեզը ԱրմԻնֆո-ի  և news.am-ի հետ հարցազրույցում` մեկնաբանելով  Ադրբեջանի փախստականների եւ հարկադիր տեղահանվածների հարցերով պետական հանձնաժողովի նախագահ Ալի Հասանովի  այն հայտարարությունը,  թե Ադրբեջանում շատ հայ պատանդներ կան, որոնց Բաքուն առաջարկում է փոխանակել ադրբեջանցի դիվերսանտներ Դիլհամ Ասկերովի եւ Շահբազ Գուլիեւի հետ:

Ընդ որում ԿԽՄԿ պատվիրակության ղեկավարը համոզմունք է հայտնել, որ հարկավոր է դաստիարակել պատասխանատվության զգացում, որպեսզի նման առասպելներ այլևս չտարածվեն: «Այսօրվա դրությամբ ԿԽՄԿ ներկայացուցիչներն այցելում են երեք անձանց, մեկին` Բաքվում (ԼՂՀ ՊԲ զինծառայող  Արսեն Բաղդասարյանը, ով ադրբեջանական կողմ է անցել 2014 թվականի դեկտեմբերին և դատապարտվել է 15 տարի ազատազրկման – խմբ), և երկուսին Լեռնային Ղարաբաղում (դիվարսանտներ Դիլհամ Ասկերովի եւ Շահբազ Գուլիեւի, որոնք դատապարտված են ԼՂՀ-ում – խմբ.): «Ցանկանում եմ նշել, որ ԿԽՄԿ պարբերաբար երկու կողմերից էլ  պատանդների մասին նմանօրինակ շահարկումներ է լսում, և երբ սկսում է պարզաբանել, թե խոսքն ում է վերաբերում, պարզվում է, որ այդ հայտարարությունները միանգամայն անհիմն են։ Ինչ-որ մեկը լսել է, պատմել է մեկ ուրիշին, իսկ որոշակի տեղեկատվություն չկա: Խնդիրն այն է, որ նմանօրինակ հայտարարություններն ավելի մեծ ցավ են պատճառում անհետ կորած անձանց հարազատներին ու մերձավորներին, քանի որ նրանց մոտ հույս է արթնանում, թե` գուցե խոսքը վերաբերում է իրենց մերձավորին», - փաստել է Դուեզը: Եվ այդ համատեքստում նա հավելել է, որ ԿԽՄԿ աշխատակիցները տարիներ շարունակ աշխատում են անհետ կորած անձանց ընտանիքների հետ, նրանց բարոյական, սոցիալական աջակցություն են ցուցաբերում, սակայն իրականում` այդ մարդիկ միայն իրենց մերձավորների վերաբերյալ տեղեկատվության կարիք ունեն, և նման անպատասխանատու հայտարարությունները փորփրում են հին վերքը:

Ընդ որում ԿԽՄԿ պատվիրակության ղեկավարը համոզված է, որ անհետ կորած անձանցից շատերն, ամենայն հանավականությամբ, արդեն ողջ չեն: «Սակայն Կարմիր խաչը, չնայած դրան, կպարզի անցած շաբաթ ադրբեջանցի բարձրաստիճան պաշտոնյայի շուրթերից հնչած տեղեկատվության հավաստիությունը: Դժբախտաբար, մինչ օրս մենք այդ տեղեկատվության հավաստիության ապացույց չենք ստացել, սակայն կստուգենք այն: Բաքվի ներկայացուցչության մեր գործընկերները կզբաղվեն այդ հարցով», - հավաստիացրել է Դուեզը:

Նա նաև կարծում է, որ ոչ թե «ռազմագերի» կամ «գերի», այլ «պատանդ» տերմինի կիրառումը  դեռ ոչինչ չի նշանակում, քանի որ կողմերից յուրաքանչյուրը յուրովի է անվանում իրենց մոտ հայտնված մարդկանց: Եվ այդ համատեքստում նա հավելել է, որ ԿԽՄԿ բոլոր կողմերին կոչ է անում ճիշտ կիրառել տերմիաբանությունը` մարդկանց մոլորության մեջ չգցելու համար:

Անդրադառնալով Կալանավորների կամ ռազմագերի և նրանց ընտանիքների միջև շփումների հաստատմանը` Դուեզն ընդգծել է, որ ԿԽՄԿ համար թիվ մեկ խնդիրը նրանց միջև կապի ապահովումն է` բանավոր ուղերձ, նամակ կամ հեռախոսակապ: Նրա ասելով, ամեն ինչ կախված է այն կողմի կամքից, որտեղ պահվում է կալանավորը, ռազմագերին կամ գերին:

Միևնույն ժամանակ, պատասխանելով այն հարիցին, թե որ փուլում է շիրիմների հայտնաբերման, դիակների էքսգումացիայի և նույնականացման հարցում փոխգործակցության գործընթացը, ԿԽՄԿ պատվիրակության ղեկավարը նշել է, որ աշխատանքը խթանվել է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպումից հետո, երբ նրանք հայտարարեցին, որ պատրաստ են այդ հարցի շուրջ տեղեկատվության փոխանակման` ԿԽՄԿ միջնորդությամբ:

«Հուսով ենք, որ այս տարի գործընթացը կինտենսիֆիկացվի: Կարևորը`  կողմերը հասկանում են, որ դա հումանիտար խնդիր է, և այն չեն քաղաքականացնում: Դա մեզ հույս է ներշնչում, որ այդ հարցն իր դրական լուծումը կգտնի: Այժ մենք տեղեկատվություն հավաքելու փուլում ենք և ակնկալում ենք, որ հետագա քայլը կլինի առաջադրված հարցերին պատասխաններ ստանալը: Անշուշտ, դա տևական գործընթաց է, և ոչ բոլոր ընտանիքները կստանան իրենց հուզող հարցերի պատասխանները: Սակայն կարևորն այն է, որ կողմերն արդեն պատարստ են աշխատել այդ ուղղությամբ», - ընդգծել է Դուեզը:

Նրա ասելով, այժմ փորձ է արվում գտնել այն մարդկանց, ովքեր անձամբ ներկա են եղել այս կամ այն թաղմանը և կարող են ցույց տալ ստույգ վայրը: Հայաստանում ԿԽՄԿ պատվիրակության ղեկավարը նշել է, որ այդ գործընթացին զուգընթաց հավաքվում են անհետ կորած անձանց հարազատների ԴՆԹ-ների նմուշները, որպեսզի էքսգումաիցայի դեպքում նույնականացում իրականացվի: Նա նշել է, որ  արդեն հավաքվել է ավելի քան 100 ԴՆԹ նմուշ, և գործընթացը շարունակվում է: «Դա բարդ փազլ է, որը մենք պետք է հավաքենք համատեղ ուժերով», - եզրափակել է Դուեզը:

Հիշեցնենք, որ փետրվարի 8-ին  Ադրբեջանի փախստականների եւ հարկադիր տեղահանվածների հարցերով պետական հանձնաժողովի նախագահ Ալի Հասանովի  հայտարարել էր,  թե Ադրբեջանում  շատ հայ պատանդներ կան, որոնց Բաքուն առաջարկում է փոխանակել ադրբեջանցի դիվերսանտներ Դիլհամ Ասկերովի եւ Շահբազ Գուլիեւի հետ, որոնք դատապարտված են ԼՂՀ-ում: «Սակայն հայերը չեն համաձայնում: Բոլոր միջազգային կառույցները հանդես են եկել հայտարարությամբ, որ այդ գործողություններն ապօրինի են: Ես ԿԽՄԿ նախագահին խնդրել եմ Skype-ով առցանց շփում կազմակերպել Դիլհամ Ասկերովի, Շահբազ Գուլիեւի և նրանց ընտանիքների անդամների միիջև», - նշել նա: