ԵՄ-ը հայտարարել է գործընկերային առաքելության մեկնարկի մասին՝ աջակցելու Հայաստանի դիմակայությանը զարգացող հիբրիդային սպառնալիքներին

Արմինֆո.ԵՄ խորհուրդը հուլիսի 13-ին մեկնարկում է ԵՄ գործընկերային առաքելությունը Հայաստանում (EUPM Armenia) ՝ անվտանգության և պաշտպանության ընդհանուր քաղաքականության շրջանակներում:

Եվրահանձնաժողովի կայքում հրապարակված հայտարարության մեջ նշվում է, որ այս խորհրդատվական քաղաքացիական առաքելության նպատակն է աջակցություն ցուցաբերել Հայաստանի իշխանություններին հիբրիդային սպառնալիքների նկատմամբ երկրի դիմադրողականությունը և անվտանգության ոլորտում փոփոխվող մարտահրավերներին դիմակայելու կարողությունը բարձրացնելու գործում:

"Պաշտոնապես 2026 թվականի ապրիլի 21-ին ստեղծված առաքելությունը կաջակցի Հայաստանի ներուժին ՝ հակազդելու նման հիբրիդային մարտահրավերներին, ներառյալ կիբեռսպառնալիքները, տեղեկատվության օտարերկրյա մանիպուլյացիան և միջամտությունը (FIMI) և անօրինական ֆինանսական հոսքերը ։ Մասնավորապես, առաքելությունը կտրամադրի ռազմավարական խորհրդատվություն, տեխնիկական փորձաքննություն եւ կմեծացնի Հայաստանի տարբեր ազգային հաստատությունների ինստիտուցիոնալ ներուժը նման սպառնալիքներին հակազդելու համար, ինչպես նաեւ կաջակցի հորիզոնական, ընդհանուր կառավարչական մոտեցմանը", - ասվում է Եվրահանձնաժողովի կայքում հրապարակված հայտարարության մեջ:

Բացի այդ, ընդգծվում է, որ "առաքելությունը կտրամադրի գործնական օպերատիվ խորհրդատվություն եւ կստեղծի հատուկ նախագծային խումբ ՝ իր մանդատով ընդգրկված նպատակային գործողությունների իրականացման համար ՝ միջազգային գործընկերների հետ սերտ համագործակցությամբ":

"Հայաստանի գործերով ԵՄ ներկայացուցչությունը ոչ գործադիր առաքելություն է և չի մասնակցի ՀՀ իշխանությունների կողմից որոշումների կայացման գործընթացներին", - ասվում է հայտարարության մեջ:

"Անցած շաբաթ ԵՄ-ն տնտեսական և քաղաքական աջակցության խոշոր փաթեթ է ներկայացրել Հայաստանին ՝ Ռուսաստանի կողմից ճնշումներին հակազդելու համար ։ Այսօր մենք ԵՄ-ի նոր առաքելություն ենք ուղարկում ։ ԵՄ փորձագետները կաջակցեն Հայաստանի իշխանություններին կիբեռսպառնալիքների և ապատեղեկատվության դեմ պայքարում, ինչպես նաև անօրինական ֆինանսական հոսքերին հակազդելու գործում: ԵՄ-ն կայուն, անկախ Հայաստանի և հայ ժողովրդի ՝ սեփական ճակատագիրն ընտրելու իրավունքի գլխավոր պաշտպանն է: Մենք կհոգանք, որ Հայաստանը միայնակ չի բախվի արտաքին պարտադրանքի", - այդ առնչությամբ հայտարարել է ԵՄ արտաքին գործերի եւ անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Կայա Կալլասը:

Հիշեցվում է նաև, որ առաքելությունը ստեղծվել է ՀՀ կառավարության խնդրանքով և մաս է կազմում ԵՄ ավելի լայն և հետևողական մոտեցման, որը համատեղում է կարճաժամկետ և երկարաժամկետ աջակցությունը Հայաստանի ազգային անվտանգության ամրապնդման համար: "Այն արտացոլում է ԵՄ ամուր հանձնառությունը ՝ աջակցելու երկրի կայունությանը և ժողովրդավարական ինստիտուտներին ։ Ռազմավարական խորհրդատվություն, մասնագիտացված փորձաքննություն և կարողությունների զարգացմանն աջակցություն տրամադրելով ՝ առաքելությունը կօգնի Հայաստանին ավելի լավ կանխել, բացահայտել և արձագանքել հիբրիդային սպառնալիքներին ՝ միաժամանակ լիովին հարգելով երկրի ազգային սեփականությունն ու ինքնիշխանությունը:

Առաքելության նախնական մանդատը կկազմի երկու տարի, եւ այն բաղկացած կլինի առավելապես ԵՄ անդամ երկրներից գործուղված փորձագետներից", - հավելել են ԵՄ-ում։

Կոսմին Գեորգի Դինեսկուն առաքելության ղեկավար է նշանակվել 2026 թվականի հունիսի 11-ին։ Ավելի վաղ նա զբաղեցրել է Մոլդովայի Հանրապետությունում ԵՄ գործընկերության առաքելության առաջին ղեկավարի պաշտոնը:

Եվրահանձնաժողովում նաև հիշեցրել են, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 2 - ին ԵՄ-Հայաստան գործընկերության խորհուրդը հավանություն է տվել ԵՄ-Հայաստան գործընկերության նոր ռազմավարական օրակարգին ։ Հիմնվելով ԵՄ - Հայաստան համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի վրա ՝ ռազմավարական օրակարգը նշանակալի առաջընթաց քայլ է ՝ խորացնելու հարաբերությունները ոլորտների լայն շրջանակում, ներառյալ ՝ անվտանգության և պաշտպանության ոլորտներում: Նրա առաջնահերթություններից մեկը հիբրիդային սպառնալիքներին հակազդելու և տեղեկատվության ու միջամտության օտարերկրյա մանիպուլյացիայի գործում համագործակցության ամրապնդումն է ։

"Բարձր ներկայացուցչին 2025 թվականի դեկտեմբերի 12-ին հղած նամակով Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարը միությանը հրավիրել է ԵՄ անվտանգության և պաշտպանության ընդհանուր քաղաքականության շրջանակներում քաղաքացիական առաքելություն ուղարկել Հայաստան: Առաքելությունը պաշտոնապես ստեղծվել է 2026 թվականի ապրիլի 21-ին ։ Հայաստանում ԵՄ առաքելությունը (EUPM) հանդիսանում է Հայաստանում երկրորդ քաղաքացիական առաքելությունը: Այն տարբերվում է Հայաստանում ԵՄ առաքելությունից (EUMA), որը ստեղծվել է 2023 թվականին եւ զբաղվում է տեղերում իրավիճակի դիտարկմամբ եւ դրա մասին հաշվետվությունների կազմմամբ, ինչպես նաեւ վստահության եւ անվտանգության ամրապնդմանը նպաստելով", - հայտարարել են Եվրախորհուրդում։

Հավելենք, որ ավելի վաղ ԵՄ գլխավոր դիվանագետ Կայա Կալլասը հայտարարել էր Հայաստանին 15 մլն եվրո հատկացնելու մասին ՝ "ռուսական քարոզչությանը հակազդելու համար":

Մարտի 4-ին ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան պատրաստակամություն էր հայտնել եվրոպականին համանման Ռուսաստանի առաքելություն ուղարկել Հայաստան, եթե Երևանը նման ցանկություն հայտնի: