Փորձագետ․ Հայաստանի կառավարությունը հետընտրական շրջանում շարունակում է բովանդակությամբ լցնել այն, ինչ սահմանում է որպես միջազգային շփումների "դիվերսիֆիկացում"

Արմինֆո.  Հայաստանի կառավարությունը հետընտրական շրջանում շարունակում է բովանդակությամբ լցնել այն, ինչ սահմանում է որպես միջազգային շփումների "դիվերսիֆիկացում" ։ Դաշնակցային փոխգործակցության հին սխեմաները հանձնվել են արխիվ, նորերն իրականացվում են մեր աչքի առաջ ։ Այդ մասին "Դոնսկոյ կազակ" Telegram-ի իր ալիքում գրում է Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի առաջատար ավագ գիտաշխատող Սերգեյ Մարկեդոնովը։

Այդ համատեքստում նա ուշադրություն է հրավիրել Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 81-րդ նստաշրջանի շրջանակներում Նիկոլ Փաշինյանի երկու հանդիպումների վրա ՝ սեպտեմբերի 23 - ին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի և սեպտեմբերի 24-ին Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի հետ։ "Այս երկու իրադարձությունները լավ են "լուսավորում" Հայաստանի արտաքին քաղաքականության երկու տարբեր գծերը նրա "մերձավոր արտասահմանում" ։ Այստեղ կարևորը ոչ թե արձանագրությունն է, ոչ էլ քաղաքականապես կլորացած արտահայտություններին հետևելը, այլ՝ բովանդակային կողմը ։ Արձանագրենք, նախևառաջ, բանակցային օրակարգի որոշակի անհամաչափություն։ Փաշինյան-Էրդողան հանդիպման ընթացքում TRIPP / "Թրամփի երթուղին" ուղիղ կապվեց կոմունիկացիաների ապաշրջափակման և հայ-թուրքական կարգավորման հետ։ Փեզեշկիանի հետ Հայաստանի վարչապետի բանակցություններում ամեն ինչ շատ ավելի զգուշավոր է թվում․առևտուր, տնտեսական համագործակցություն, խաղաղություն և կայունություն; TRIPP-ն առանձին չի նշվել: Վերջերս Երևանում ԻԻՀ դեսպան Հալիլ Շիրղոլամին նշել էր Իրանի "կարմիր գծերը": Նյու Յորքում կողմերը որոշել են "չսրել" ։ "Հարթակներում" երկու հանդիպումները ցույց են տալիս տարբեր աշխարհատնտեսական ուղղություններ ։ Թուրքական ուղում կենտրոնական է դառնում Հայաստան-Թուրքիա-Ադրբեջան ուղղությունը և ավելի լայն՝ արևելա-արևմտյան կոմունիկացիաները։ Իրանական ուղում խոսքը վերաբերում է Հայաստան-Իրան գծով շարժմանը և հյուսիս - հարավային հաղորդակցություններին (Պարսից ծոց-Սև ծով): Փոքր գործ. ինչպես համատեղել այս ամենը: Փաշինյանը հայտարարել է "հավասարակշռված և հավասարակշռող" արտաքին քաղաքականության հայեցակարգի մասին։ Երևի Երևանի համար,  տիրապետելով Վաշինգտոնի կամ Պեկինի ռեսուրսներն ու հնարավորությունները, իմաստ կունենար քննարկել հավասարակշռման ալգորիթմները ։ Բայց դրանց բացակայության դեպքում Հայաստանից "որոշակիություն" են պահանջելու։ Եվ ոչ միայն Մոսկվային բնորոշ անմիջականությամբ, այլ "հաստ հանգամանքների" պարսկական բնորոշ նուրբ ակնարկներով", - նշել է Մարկեդոնովը։

Ինչևէ, շարունակել է փորձագետը, Հայաստանի կառավարությունը նախընտրում է "թեքել իր գիծը" ։ Երկու հանդիպում Նյու Յորքում Փաշինյանին անհրաժեշտ էր ցույց տալու համար․ Թուրքիան իր համար դեմ չէ Իրանին, ինչպես և Իրանը դեմ չէ Թուրքիային։ Անկարայի հետ Երևանը փորձում է ստեղծել մի բան, որը տասնամյակներ շարունակ գրեթե գոյություն չի ունեցել ։ Թեհրանի հետ խնդիրը հակառակն է. պահպանել արդեն գոյություն ունեցող կապն ու ընդլայնել այն, միաժամանակ համոզելով գործընկերոջը, որ Հարավային Կովկասի տրանսպորտային նոր ճարտարապետությունը չի խաթարում հայ-իրանական սահմանն ու ստեղծված երթուղիները:

"Առավել ցուցադրական ինդիկատորները, այնուամենայնիվ, ոչ թե առաջնորդների նոր հայտարարություններն են, այլ գործնական քայլերը։ Արդյո՞ք իրապես կբացվի հայ-թուրքական սահմանը, ե՞րբ գործարկվի Կարս-Գյումրի երկաթգիծը, ինչպե՞ս է իրականացվելու TRIPP-ը, եւ դրա կոնկրետ պարամետրերի վերաբերյալ ի՞նչ հրապարակային դիրքորոշում կունենա Թեհրանը: Քաղաքական առումով Իրանը "Թրամփի երթուղու" հեռանկարները դեռևս կախվածության մեջ է դնում դրա իրականացման կոնկրետ պայմաններից ։ Այս հարցերի պատասխանները ցույց կտան, թե արդյոք Երեւանին կհաջողվի համատեղել թուրքական ուղղությամբ տեղի ունեցած ճեղքերը Իրանի հետ հարաբերությունների հետ ։ ԵՄ-ԵԱՏՄ զույգում առայժմ այնքան էլ լավ չի ստացվում",- ամփոփել է Սերգեյ Մարկեդոնովը։