Ռուս քաղաքագետ. Մոսկվայի արձագանքը TRIPP նախագծին մեծապես կախված կլինի ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների միտումից

ԱրմԻնֆո: Մոսկվայի դիրքորոշումը «Թրամփի երթուղու» նախագծի (TRIPP) վերաբերյալ մեծապես կախված կլինի ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների ուղղությունից, CivilNet-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է ռուս քաղաքագետ Անդրեյ Կորտունովը։

Այսինքն, ինչպես պարզաբանել է փորձագետը, Ռուսաստանի արձագանքը ամերիկյան նախաձեռնություններին դրական կլինի, եթե ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ երկխոսությունը հանգեցնի գործնական արդյունքների, և Միացյալ Նահանգները, գոնե Թրամփի վարչակազմի միջոցով, ընկալվի որպես ռազմավարական գործընկեր։ «Եթե այս հարաբերությունները փլուզվեն, օրինակ, եթե առաջընթաց չլինի ռուս-ուկրաինական հակամարտության լուծման գործում ամերիկյան միջնորդությամբ, և միևնույն ժամանակ պատժամիջոցների շրջանակն ու լայնությունը մեծանան, ապա մենք պարզապես կվերադառնանք մեր սովորական հունին, որտեղ Ամերիկայի առաջարկած ամեն ինչ վատ է, քանի որ այն առաջարկվում է Ամերիկայի կողմից», - բացատրել է Կորտունովը։

Քաղաքագետը նշել է, որ այս պահին նա տեսնում է հնարավորություններ, որ Ռուսաստանը հաստատի այս նախագիծը և նույնիսկ մասնակցի դրան։ Քանի որ, ինչպես բացատրել է Կորտունովը, այս նախագիծը սերտորեն կապված է ռուսական այլ նախաձեռնությունների, մասնավորապես՝ ընթացող «Հյուսիս-Հարավ» նախագծի հետ։ «Եվ լավ կլիներ, որ այլ երկրներ, մասնավորապես՝ Հայաստանը, ներգրավվեին այս միջանցքում։ Սակայն շատ բան կախված կլինի նրանից, թե ինչպես կշարունակի գործել ռուսական «Ռուսական երկաթուղիներ» կորպորացիան (ՌԵԿ) Հայաստանում, և արդյոք այն ընդհանրապես կգործի»։ «Մենք գիտենք, որ եղել են դեպքեր, երբ նման խնդիրների լուծումներ են գտնվել», - նշել է փորձագետը։

Խոսելով այն մասին, թե արդյոք հայ-ռուսական հարաբերությունները կարող են անդառնալիորեն վնասվել, քաղաքագետը կոչ արեց հիշել Վրաստանի հետ տեղի ունեցածը։ «Այդ հարաբերություններում ավելի շատ դժվարություններ կային, մասնավորապես 2008 թվականը, պատերազմը, Աբխազիան և Հարավային Օսիան։ Եվ, իհարկե, այս տրավման դեռևս շարունակվում է վրացական հասարակության մեջ. Ռուսաստանի նկատմամբ դժգոհությունը մնում է, կան հարյուր հազարավոր փախստականներ, և բանակցությունները կանգ են առել։ Այնուամենայնիվ, մենք տեսնում ենք, որ նույնիսկ այս բավականին դժվարին իրավիճակում հարաբերությունները լիովին չեն դադարել։ Թբիլիսիում կարելի է տեսնել ռուս վերաբնակիչների և զբոսաշրջիկների, առևտուրը շարունակվում է, և Վրաստանը մնում է տարանցիկ երկիր։ Իհարկե, դիվանագիտական հարաբերություններ չկան, ինչպես նաև վիզային ռեժիմ չկա։ Եվ այս հարաբերությունները, իհարկե, այն իդեալը չեն, որին կարելի է ձգտել։

Հետևաբար, ես իսկապես չէի ցանկանա, որ նման բան պատահի Հայաստանի հետ մի քանի տարի անց», - նշեց փորձագետը։

Այնուամենայնիվ, միևնույն ժամանակ, նա համոզմունք հայտնեց, որ երկու երկրների կառավարությունների, ինչպես նաև Հայաստանի և Ռուսաստանի ժողովուրդների միջև հարաբերությունները չեն կարող մի քանի տարում փչանալ, ոչ էլ կարող են վերսկսվել։ «Կան բազմաթիվ գործոններ, որոնք կապված են պատմության, մշակույթի և անձնական կապերի հետ։ Ռուսաստանում կա հսկայական հայկական սփյուռք, և կան բազմաթիվ ռուս վերաբնակիչներ Հայաստանում։ Հետևաբար, կարծում եմ, որ մենք չպետք է անտեսենք այս հարաբերությունները, կամ գոնե պետք է փորձենք կանխել դա», - ընդգծեց քաղաքագետը։

Պատժամիջոցների վերաբերյալ Կորտունովը նշեց, որ դրանք բավականին խորհրդանշական գործողություններ են։ «Քանի որ բուսասանիտարական վերահսկողության խնդիրներ են առաջացել շատ այլ երկրների հետ, չեմ կարող ասել, որ սա հարաբերությունները բարելավելու արդյունավետ միջոց է, բայց այնուամենայնիվ, մենք չպետք է գերագնահատենք նման բարդությունների նշանակությունը», - եզրափակեց փորձագետը։

Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրեցին յոթ կետից բաղկացած համատեղ «Խաղաղության հռչակագիր»։ Այն նախատեսում է համատեղ դիմում Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ)՝ դադարեցնելու ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացը և դրան առնչվող կառույցները, ինչպես նաև Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում, որը կկապի Ադրբեջանը նրա Նախիջևանի էքսկլավի հետ, որը շրջապատված է Հայաստանով, Թուրքիայով և Իրանով։ Եվ 2026 թվականի հունվարի 14-ին Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը հրապարակեց ամերիկյան կողմի հետ Վաշինգտոնում ստորագրված շրջանակային փաստաթուղթը՝ «Trump Route for International Peace and Prosperity» (TRIPP) ծրագրի իրականացման համար: 12 էջանոց փաստաթղթում ներկայացված են նախագծի հիմնական նպատակները և դրա գործունեության մեխանիզմները: Փաստաթղթում, ի թիվս այլ բաների, ընդգծվում է, որ Հայաստանը մտադիր է հաստատել և աջակցել TRIPP Development Company-ի ստեղծմանը: Ընկերությունը, ենթադրաբար, պատասխանատու կլինի TRIPP նախագծի զարգացման համար՝ ստանալով նախնական զարգացման իրավունք 49 տարի ժամկետով: Հայաստանը Միացյալ Նահանգներին առաջարկել է TRIPP Development Company-ի 74% բաժնեմաս՝ պահպանելով 26%-ը: Այս գործընկերությունը, ենթադրաբար, կերկարաձգվի ևս 50 տարով՝ Հայաստանի կառավարությանը տրամադրելով լրացուցիչ սեփականության բաժնեմաս, որի արդյունքում նրա բաժնեմասը կհասցվի 49%-ի: