Միջազգային իրավունքի մասնագետ. Ադրբեջանը մտադիր է դատական գործընթաց սկսել Հայաստանի դեմ՝ դատապարտելով հայ բանտարկյալներին

Արմինֆո. Ադրբեջանը մտադիր է օգտագործել հայ ռազմագերիների նկատմամբ կայացված դատավճիռները՝ Հայաստանի դեմ դատական գործընթաց սկսելու համար։ Այս մասին սեպտեմբերի 28-ին Երևանում «Երեք տարի բանտում. խաղաղություն և հայ գերիներ» խորագրով մամուլի ասուլիսում հայտարարել է միջազգային իրավունքի մասնագետ և ELL PARTNERSHIP իրավաբանական ընկերության հիմնադիր գործընկեր Տարոն Սիմոնյանը։

Ըստ նրա, հայ ռազմագերիների դեմ այս բոլոր դատավարությունները սկզբից ի վեր շատ ավելի լայն նպատակ են հետապնդել։ «Մասնավորապես, դրանք նախատեսված էին որպես հիմք ծառայելու Հայաստանի դեմ հետագա դատական գործընթացների համար»։ «Պատահական չէ, որ այս համատեքստում մեղադրական եզրակացությունը հիմնված է այն պնդման վրա, որ Արցախի Հանրապետությունը Հայաստանի կողմից ֆինանսավորվող ահաբեկչական կազմակերպություն է», - նշել է փորձագետը։

Ըստ նրա, եթե առանձին-առանձին քննենք բարերար և Արցախի նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանի գործը, կարող ենք տեսնել, որ դատավճռի մոտ 100 էջ նվիրված է 1988 թվականից մինչև 1990-ականների վերջը տեղի ունեցած իրադարձություններին։ Սիմոնյանի խոսքով՝ դրանք բոլորը ներկայացվում են որպես մեկ «կազմակերպության» կողմից կատարված գործողություններ (Ադրբեջանը Արցախն անվանում է ահաբեկչական կազմակերպություն - խմբ.): Նրա խոսքով՝ նման մեկնաբանությունը, ըստ էության, կարող է կիրառվել Արցախի կառավարության ցանկացած պաշտոնյայի և նույնիսկ սովորական քաղաքացիների նկատմամբ։

«Այսպիսով, յուրաքանչյուր ոք, ով այս կամ այն չափով մասնակցել է Հանրապետության կառավարմանը, այդ թվում՝ մասնակցել է ընտրություններին, ըստ ադրբեջանական մեկնաբանության, արդյունավետորեն ներգրավված է ահաբեկչական կազմակերպության գործունեության մեջ և, հետևաբար, ենթարկվում է քրեական հետապնդման: Նույնիսկ մանրակրկիտ վերլուծության բացակայության դեպքում ակնհայտ է, որ այս ամենը արվում է մեկ նպատակով՝ մեղադրել Հայաստանին հանցագործություններ հրահրելու մեջ և ներկայացնել այն որպես միջոցառումների կազմակերպիչ, իսկ Արցախը՝ որպես Ադրբեջանի դեմ օգտագործվող գործիք», - բացատրել է միջազգային իրավունքի մասնագետը։

Նա նաև նշել է, որ կայացված դատավճիռներն ունեն ոչ միայն բազմաթիվ իրավական խնդիրներ, այլև տեխնիկական թերություններ։ «Ադրբեջանի դատական համակարգի ներկայացուցիչները նույնիսկ տեխնիկական սխալներ են թույլ տվել, որոնք կարող են լուրջ հետևանքներ ունենալ մեր հայրենակիցների համար», - ընդգծեց Սիմոնյանը։

Իր հերթին, միջազգային փորձագետ և խաղաղության կառուցման և հակամարտությունների կարգավորման մասնագետ Հրայր Պալեանը նշեց, որ բանտարկյալներին դատապարտելը նույնպես վրեժխնդրության ակտ է։ Նրա խոսքով՝ Ադրբեջանը վրեժ է լուծում 1990-ականներին կրած պարտության համար։ Այսպիսով, ինչպես նշեց Պալեանը, փորձեր են արվում նվաստացնել հայերին և զրկել նրանց արժանապատվությունից։

Խոսելով խաղաղության գործընթացի մասին՝ նա նշեց, որ իր 30-ամյա մասնագիտական պրակտիկայի ընթացքում երբեք չի հանդիպել այնպիսի իրավիճակի, երբ երկու երկրներ շարունակեն բանտարկյալներ պահել խաղաղության գործընթացի շրջանակներում, հատկապես հաշվի առնելով խաղաղության հռչակագրերը և Վաշինգտոնի խաղաղության հռչակագրի ստորագրումը։ Այս առումով Պալեանը նշեց, որ եթե իրադարձությունները այսպես զարգանան, երկիրը, ի վերջո, կստանա միայն «սառը խաղաղություն»։

«Սառը խաղաղությունը» հակամարտության կարգավորման համատեքստում հասկացություն է, որը նկարագրում է այն իրավիճակը, երբ երկրների միջև պաշտոնապես կնքվում է խաղաղության պայմանագիր և հաստատվում է խաղաղություն, բայց իրականում այդ խաղաղությունը մնում է փխրուն և ժամանակավոր», - բացատրեց փորձագետը։

Պետք է նշել, որ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ճշգրիտ թիվը դեռևս անհայտ է։ Մասնագետները գնահատում են մի քանի հարյուր։ Այսօր Ադրբեջանի իշխանությունները հաստատում են 19 հայի ներկայությունը նրանց գերության մեջ։ Ադրբեջանական գերության մեջ պահվողների թվում են Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության ութ նախկին և ներկա անդամներ։ Նրանց թվում են Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը և Արայիկ Հարությունյանը, նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանը, ինչպես նաև խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը, Արցախի պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետական նախարար Ռուբեն Վարդանյանը։

Փետրվարին Բաքվի խամաճիկ դատարանը դատապարտեց Արայիկին։ Հարությունյանը, Դավիթ Բաբայանը, Դավիթ Իշխանյանը, Դավիթ Մանուկյանը և Լևոն Մնացականյանը՝ ցմահ ազատազրկման՝ կեղծ մեղադրանքներով, իսկ Բակո Սահակյանը, Արկադի Ղուկասյանը և Ռուբեն Վարդանյանը՝ 20 տարվա ազատազրկման։ Այսպես կոչված դատարանը մնացած արցախցիներին դատապարտեց մինչև 15 տարվա ազատազրկման։