«Հայաքվե» նախաձեռնությունը կոչ է արել Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդին դատապարտել Հայաստանի իշխանությունների՝ ՀԱԵ-ի ներքին գործերին միջամտելու փորձերը

ԱրմԻնֆո.  «Հայաքվե» քաղաքացիական նախաձեռնությունը կրկին դիմել է Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդին (ԵՀԽ)՝ կոչ անելով դատապարտել Հայաստանի իշխանությունների՝ Հայ առաքելական եկեղեցու (ՀԱԵ) ներքին գործերին միջամտելու փորձերը։

Ինչպես նշվում է նախաձեռնության՝ Facebook-ի էջում հրապարակված հաղորդագրության մեջ, նոր դիմելու առիթ է դարձել սեպտեմբերի 24-ին Հայաստանի կառավարության կողմից հրապարակված՝ ՀԱԵ գործունեության վերաբերյալ զեկույցը։  Նշվում է, որ ԵՀԽ-ին ուղղված իրենց հայտարարության մեջ նախաձեռնության ներկայացուցիչները խոր մտահոգություն են հայտնել ՀԱԵ-ի ներքին կանոնական կյանքի և գործունեության մեջ պետության միջամտության հաճախակի դարձած դեպքերի առնչությամբ։

Դիմումի հեղինակների կարծիքով՝ տվյալ զեկույցը հակասահմանադրական և անօրինական է, իսկ իշխանությունների գործողությունները՝ կրոնական կազմակերպության ինքնավարության ուղղակի ոտնձգություն։ Փաստաթղթում ընդգծվում է, որ ՀԱԵ-ն հայ ժողովրդի հոգևոր և մշակութային կյանքի հիմնարար հիմքերից մեկն է և համաշխարհային քրիստոնեական համայնքի լիիրավ անդամը։ Այդ կապակցությամբ «Այակվեն» պնդում է պետության սահմանադրական լիազորությունների և Եկեղեցու ներքին կյանքի հստակ տարանջատման անհրաժեշտությունը։

«Հայաքվե» ում  մտավախություն են հայտնել, որ իշխանությունների կողմից շարունակվող ճնշումը հանգեցնում է հասարակության պառակտման խորացմանը՝ խոչընդոտելով ազգային համաձայնությանը և հաշտեցմանը։  Այդ կապակցությամբ նախաձեռնությունը Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդին կոչ է արել՝ ուշադիր հետևել Հայաստանում կրոնական ազատությունների իրավիճակին և ՀԱԵ-ի շուրջ զարգացումներին, հաստատել Եկեղեցու ներքին գործերին չհիմնավորված քաղաքական միջամտության անթույլատրելիության սկզբունքը, նպաստել Հայ եկեղեցու նկատմամբ պետության հարգալից վերաբերմունքի ամրապնդմանը։ «Բացի այդ, նպաստել հոգևորականության և կրոնական հաստատությունների նկատմամբ հրապարակային հռետորաբանության մեջ զսպվածությանը և իր էկումենիկ առաքելության շրջանակներում աջակցել Հայաստանում կրոնական ազատությունների, եկեղեցական ինքնավարության, արժանապատվության և հասարակական խաղաղության պաշտպանության գործին», - ասվում է նախաձեռնության դիմումում։

Նշենք, որ Հայաստանի Սահմանադրության համաձայն՝ Հայ առաքելական եկեղեցին անջատ է պետությունից և ունի հատուկ առաքելություն։ Սակայն ընթացիկ տարվա մայիսից երկրի իշխանություններն ակտիվ հակաեկեղեցական քաղաքականություն են վարում և ձգտում են հասնել Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին II-ի հեռանալուն, որն այդ պաշտոնում ընտրվում է հետմահու։ Այս արշավի շրջանակներում հետապնդումների են ենթարկվում ինչպես հոգևորականության ներկայացուցիչները, այնպես էլ Եկեղեցուն աջակցող քաղաքացիները։

Ավելացնենք, որ ավելի վաղ Հայաստանի վարչապետի աշխատակազմի Հասարակայնության հետ կապերի և տեղեկատվության կենտրոնը հրապարակել էր այսպես կոչված զեկույց՝ «Հայ առաքելական եկեղեցում տիրող իրավիճակին և դրա կարգավորման հնարավոր ուղիներին նվիրված»։ «Հայ առաքելական եկեղեցու փաստացի ղեկավարի և մի շարք բարձրաստիճան հոգևորականների գործունեության արդյունքում Հայ առաքելական եկեղեցում առաջացած ճգնաժամի և դրա լուծման ուղիների մասին» վերնագրված զեկույցը պատրաստվել է Հայաստանի կառավարության՝ 2026-2031 թվականների ծրագրի շրջանակներում՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հանձնարարությամբ։ Համաձայն ներկայացվածի՝ փաստաթղթի նպատակն է՝ «բաց աղբյուրների ուսումնասիրության հիման վրա արձանագրել այն հանգամանքները, որոնք դրա հեղինակները բնութագրում են որպես ճգնաժամ ՀԱԵ-ում, և առաջարկել դրա հաղթահարման ուղիներ։ Զեկույցի հեղինակներն առաջարկում են իրավիճակի հաղթահարման հինգ փուլից բաղկացած «ճանապարհային քարտեզ», որը նրանք բնութագրում են որպես ճգնաժամ»։