Շաբաթ, 17 Հոկտեմբերի 2026 13:38

Արմինֆո.  Հայաստանն ու Ղրղզստանն ունեն բոլոր նախադրյալները երկու երկրների հարաբերություններին նոր բովանդակություն հաղորդելու և համագործակցության առկա ներուժը գործնական արդյունքների վերածելու համար: Այդ մասին ասել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ Ղրղզստանի նախագահ Սադիր Ժապարովի հետ բանակցությունների ավարտին մամուլի համար հայտարարության ժամանակ ։

 

Նիկոլ Փաշինյանը կրկին ողջունել է Ղրղզստանի Հանրապետության նախագահ Սադիր Ժապարովին Հայաստանում և շնորհակալություն հայտնել պաշտոնական այցի հրավերն ընդունելու, ինչպես նաև մեր երկրների միջև բարեկամական հարաբերությունների զարգացմանն ուղղված հետևողական ջանքերի համար։

 

«Հայաստանի և Ղրղզստանի միջև հարաբերությունները հիմնված են մեր ժողովուրդների պատմականորեն ձևավորված բարեկամության և փոխադարձ հարգանքի վրա։ Մենք ունենք բոլոր նախադրյալները՝ այդ հարաբերություններին նոր բովանդակություն հաղորդելու և համագործակցության առկա ներուժը գործնական արդյունքների վերածելու համար։

Քիչ առաջ ստորագրված համատեղ հայտարարությունն արտացոլում է մեր երկրների միջև հարաբերությունների զարգացման տեսլականը և երկկողմ համագործակցության տարբեր ուղղություններով առաջիկա աշխատանքների հիմնական առաջնահերթությունները։

Այսօր կայացած բանակցությունների ընթացքում համակողմանի քննարկեցինք քաղաքական երկխոսության խորացման, առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնման, տրանսպորտային և լոգիստիկ հաղորդակցությունների զարգացման, ինչպես նաև կրթության, գիտության, նորարարության և մշակույթի ոլորտներում համագործակցության հեռանկարները։

Քաղաքական երկխոսության առումով վերահաստատեցինք բարձր և բարձրագույն մակարդակներում կանոնավոր շփումները շարունակելու, արտաքին քաղաքական գերատեսչությունների և համապատասխան պետական մարմինների միջև համագործակցությունն ակտիվացնելու պատրաստակամությունը։

 

Անդրադարձանք նաև Հարավային Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում խաղաղության, կայունության և անվտանգության ամրապնդման հարցերին։ Այս համատեքստում կարևորեցինք Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին ստորագրված Վաշինգտոնի հռչակագիրը, ինչպես նաև Ղրղզստանի Հանրապետության՝ Տաջիկստանի Հանրապետության և Ուզբեկստանի Հանրապետության հետ պետական սահմանի վերաբերյալ ստորագրած պայմանագրերը այդ երկրների միջև։ Համոզված ենք, որ տարածաշրջանային խաղաղության ամրապնդումը նոր հնարավորություններ է ստեղծում տնտեսական համագործակցության և տրանսպորտային կապերի զարգացման համար։

 

Մեր երկրների միջև համագործակցության կարևոր ուղղություններից են նաև կրթությունը, գիտությունը, տեխնոլոգիաները և երիտասարդական ներուժի զարգացումը։ Պայմանավորվեցինք խրախուսել ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների փոխանակումները, զարգացնել համատեղ կրթական ծրագրերն ու հետազոտական նախաձեռնությունները՝ ընդլայնելով երկու երկրների կրթական և գիտական հաստատությունների միջև անմիջական կապերը։

 

Մեր պետությունների և ժողովուրդների մերձեցման գործում կարևոր տեղ ունեն մշակութային և հումանիտար կապերը։ Նախատեսում ենք 2027–2028 թվականներին երկու երկրներում կազմակերպել մշակույթի օրեր։

Կարևորեցինք համատեղ ջանքերը միջազգային բնապահպանական օրակարգի առաջմղման ուղղությամբ։ Վերահաստատեցինք մեր աջակցությունը լեռնային տարածաշրջանների կայուն զարգացմանը, կլիմայի փոփոխությանը հարմարվողականությանը և կենսաբազմազանության պահպանությանն ուղղված նախաձեռնություններին։

 

Այս առումով, խորհրդանշական է Հայաստանի Հանրապետության շրջակա միջավայրի նախարարության և Ղրղզստանի Հանրապետության բնական պաշարների, էկոլոգիայի և տեխնիկական վերահսկողության նախարարության միջև Սևան և Իսսիկ-Կուլ լճերի պահպանությանն ուղղված համագործակցության վերաբերյալ փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրումը:

 

Վստահ եմ, որ մեր այսօրվա պայմանավորվածությունների հետևողական իրականացումը կնպաստի երկկողմ համագործակցության խորացմանը և Հայաստանի ու Ղրղզստանի ժողովուրդների միջև բարեկամական կապերի ամրապնդմանը։ Օգտվելով առիթից՝ ևս մեկ անգամ շնորհակալություն եմ հայտնում պարոն նախագահ Սադիր Ժապարովին՝ Հայաստան կատարած պաշտոնական այցի և կառուցողական բանակցությունների համար», - Հայտարարել է Հայաստանի վարչապետը։

 

Ղրղզստանի նախագահ Սադիր Ժապարովն, իր թերթին, անկեղծ շնորհակալություն է հայտնել Հայաստանի վարչապետին՝ Հայաստան պաշտոնական այց կատարելու հրավերի համար: «Շատ բարձր եմ գնահատում Ղրղզստանի պատվիրակությանը ցուցաբերված ջերմ ընդունելությունը և հյուրընկալությունը: Այս այցը պատմական նշանակություն ունի, քանի որ Ղրղզստանի ղեկավարի առաջին պաշտոնական այցն է Հայաստան: Համոզված եմ, որ դրա արդյունքները նոր խթան կհաղորդեն մեր երկրների միջև բարեկամական կապերի ամրապնդմանը և համագործակցության հետագա զարգացմանը։

 

Օգտվելով առիթից՝ շնորհավորում եմ հայկական կողմին կենսաբազմազանության թեմայով Առաջնորդների գագաթնաժողովի հաջող անցկացման առիթով։ Միջոցառումը բարձր մակարդակով է կազմակերպված և կարևոր հարթակ է դարձել բնապահպանական գլոբալ մարտահրավերներին դիմակայելու, համատեղ մոտեցումներ մշակելու համար:

Ղրղզստանը հետաքրքրված է Հայաստանի հետ բարեկամական կապերի զարգացմամբ՝ հիմնված փոխադարձ հարգանքի և արդյունավետ համագործակցության հանձնառության վրա։ Գոհունակությամբ նշում եմ, որ վերջին տարիներին մեր երկրների միջև քաղաքական երկխոսությունը գնալով ավելի ակտիվ է դարձել։

 

Հարգելի տիկնայք և պարոնայք, այսօր մենք պարոն վարչապետի հետ առարկայական և բովանդակալից բանակցություններ ունեցանք, որոնց ընթացքում մանրամասն քննարկեցինք Ղրղզստան–Հայաստան հարաբերությունների ներկայիս վիճակը և դրանց հետագա զարգացման հեռանկարները։ Ուրախալի է, որ մեր երկրների միջև ձևավորվել է բաց և կառուցողական քաղաքական երկխոսություն։ Վարչապետ Փաշինյանն այս տարեսկզբից մի քանի անգամ այցելել է Ղրղզստան՝ մասնակցելու տարբեր նիստերի, և դա լավ ցուցանիշ է։

Մենք լայն հնարավորություններ ենք տեսնում առևտրի, գյուղատնտեսության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, կրթության, զբոսաշրջության ոլորտներում համագործակցության ընդլայնման համար, և համոզված եմ՝ հատկապես տրանսպորտի ոլորտում համատեղ ջանքերը ևս կտան արդյունք: Իսկ սա կարևոր ուղղություններից մեկը կլինի, և այս մասով տարանցման հնարավորությունները, դրանց ընդլայնումը շատ կարևոր կլինեն։ Այս ուղղություններով կարծում եմ, որ մենք կհասնենք կոնկրետ արդյունքների:

Այսօրվա բանակցությունների կարևորագույն արդյունքներից մեկը երկկողմ փաստաթղթերի լուրջ փաթեթի ստորագրումն է, որը վերաբերում է քաղաքացիների տեղաշարժին, կենսաթոշակներին, կրթությանը, գիտությանը և անձնական տվյալների պաշտպանությանը:

 

Վստահ եմ, որ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները կամրապնդեն մեր համագործակցության իրավական հիմքը և կբացեն երկկողմ համագործակցության նոր հնարավորություններ, հատկապես կցանկանայի ընդգծել Իսսիկ-Կուլ և Սևանա լճերի պահպանման գործում համագործակցության վերաբերյալ փաստաթուղթը: Այս եզակի լճերը ոչ միայն անգին բնական գանձեր են, այլև մեր ժողովուրդների ազգային ժառանգության անբաժանելի մասը՝ սերտորեն կապված նրանց պատմության, մշակույթի և կյանքի հետ: Դրանք պահպանելը և ապագա սերունդներին փոխանցելը մեր ընդհանուր հավաքական պատասխանատվությունն է:

 

Մեծարգո պարոն վարչապետ, շնորհակալություն եմ հայտնում մտքերի բովանդակալից փոխանակման և Ղրղզստան–Հայաստան հարաբերությունների զարգացման գործում Ձեր անձնական ներդրման համար: Առիթն օգտագործելով՝ կրկին Ձեզ հրավիրում եմ Ղրղզստան՝ մասնակցելու «Բիշքեկ+25» լեռնային համաշխարհային երկրորդ գագաթնաժողովին, որը տեղի կունենա Բիշքեկում 2027 թվականի հոկտեմբերի 21-23-ը։ Անհամբեր կսպասենք և շատ ուրախ կլինենք Ձեզ կրկին ողջունել ղրղզական հողում», - հայտարարել է Ղրղզստանի նախագահը։

 

Բանակցությունների արդյունքում ստորագրված փաստաթղթերը

 

Մինչ մամուլի համար հայտարարությունը Փաշինյանը և Ժապարովը ստորագրել են համատեղ հայտարարություն, իսկ պատվիրակության անդամների միջև տեղի է ունեցել մի շարք փաստաթղթերի փոխանակում:

 

Ինչպես հաղորդում է ՀՀ կառավարության մամուլի ծառայությունը, Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարար Արարատ Միրզոյանը և Ղրղզստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Ժեենբեկ Կուլուբաևը փոխանակել են «Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության և Ղրղզստանի Հանրապետության Կառավարության միջև քաղաքացիների այցելությունների և գտնվելու կարգի մասին» համաձայանգիրը և Հայաստանի Հանրապետության և Ղրղզստանի Հանրապետության միջև համագործակցության 2027-2029 թթ. ճանապարհային քարտեզը:

 

Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը և Ղրղզստանի Հանրապետության լուսավորության նախարար Դոգդուրկուլ Կենդիրբաևան փոխանակել են կրթության ոլորտում համագործակցության հուշագիրը:

 

Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը և Ղրղզստանի Հանրապետության գիտության, բարձրագույն կրթության և նորարարության նախարար Գուլզաթ Իսամատովան փոխանակել են կրթության և գիտության ոլորտում համագործակցության մասին հուշագիրը։

 

Հայաստանի Հանրապետության շրջակա միջավայրի նախարար Համբարձում Մաթևոսյանը և Ղրղզստանի Հանրապետության բնական պաշարների, էկոլոգիայի և տեխնիկական վերահսկողության նախարար Ակիլ Տոկտոբաևը փոխանակել են Սևանա և Իսսիկ-Կուլ լճերի պահպանությանն ուղղված համագործակցության վերաբերյալ փոխըմբռնման հուշագիրը։

Ղրղզստանի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Արմեն Ղևոնդյանը և Ղրղզստանի Հանրապետության նախարարների կաբինետին առընթեր սոցիալական հիմնադրամի նախագահ Բախտիյար Ալիևը փոխանակել են կենսաթոշակային ապահովության ոլորտում համագործակցության մասին համաձայնագիրը։

 

Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը և Հայաստանի Հանրապետությունում Ղրղզստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Կուլբանիչբեկ Բոկոնտաևը փոխանակել են Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության անձնական տվյալների պաշտպանության գործակալության և Ղրղզստանի Հանրապետության նախարարների կաբինետին կից անձնական տվյալների պաշտպանության պետական գործակալության միջև համագործակցության հուշագիրը։

 

Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահ Աշոտ Սաղյանը և Հայաստանի Հանրապետությունում Ղրղզստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Կուլբանիչբեկ Բոկոնտաևը փոխանակել են Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիայի և Ղրղզստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիայի միջև համագործակցության հուշագիրը։

 

Երևանի քաղաքապետ Տիգրան Ավինյանը և Բիշքեկի քաղաքապետ Այբեկ Ջունուշալիևը փոխանակել են Երևան և Բիշքեկ քաղաքների միջև քույր քաղաքների հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնագիրը։