Քաղաքագետը՝ Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի զեկույցի մասին․ Փաշինյանը կշարունակի իր կուրսը՝ քանի դեռ հետևանքներն անձամբ իրեն չեն վերաբերում

Արմինֆո.ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը չի վերանայի իր որոշումները, քանի դեռ դրանց հետևանքներն ուղղակիորեն չեն անդրադարձել անձամբ իր և իր քաղաքական ապագայի վրա: Իր տելեգրամյան ալիքում նման կարծիք է հայտնել քաղաքագետ, քաղաքական մեկնաբան Բենիամին Մաթևոսյանը՝ Ռուսաստանի կառավարության կայքում Եվրասիական տնտեսական միության մասին 2014 թվականի մայիսի 29-ի պայմանագրի գործողությունը Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ կասեցնելու հնարավոր հետևանքների մասին զեկույցի հրապարակումից հետո:

Մաթևոսյանը հիշեցրել է, որ, զեկույցի համաձայն, ԵԱՏՄ-ից երկրի դուրս գալու դեպքում Հայաստան գազի ներկրման արժեքը կաճի 69 տոկոսով ՝ տարեկան հասնելով 657,5 մլն դոլարի: "Ռուսաստանից Հայաստան դրամական փոխանցումների ծավալը ԵԱՏՄ-ին նրա մասնակցության կասեցման դեպքում կկրճատվի ավելի քան երկու անգամ ՝ տարեկան հասնելով 1,8 մլրդ դոլարի ։ Հայաստանի անդամակցության կասեցումը կհանգեցնի աշխատուժի քվոտաների եւ աշխատանքի արտոնագրեր ձեւակերպելու անհրաժեշտության։ Մեկ այլ հետևանք էլ երկաթուղային բեռնափոխադրումների թանկացումն է։ Այս ամենի մասին ասվում է Ռուսաստանից, Բելառուսից, Ղազախստանից և Ղրղզստանից Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի անդամների զեկույցում", - հավելել է քաղաքագետը։

Ինչպես պարզաբանել է փորձագետը, դա նշանակում է, որ 2027 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանում գազը կարող է թանկանալ 69 տոկոսով, դրամական հոսքը կկրճատվի 1,8 միլիարդ դոլարով, իսկ հարյուր հազարավոր աշխատանքային միգրանտներ ստիպված կլինեն վերադառնալ Հայաստան։ "Ի՞նչ եք կարծում, սա ինչ-որ կերպ կսրբագրի Փաշինյանի պլանները՝ իրականացնելու աշխարհաքաղաքական նախագիծ, որն ուղղված է Ռուսաստանին տարածաշրջանից դուրս մղելուն ՝ ի շահ Թուրքիայի  Իհարկե՝ ոչ։ Դրա ապացույցն այն է, որ միջկառավարական խորհրդի զեկույցի հրապարակումից անմիջապես հետո հայտնի դարձավ, որ Փաշինյանը նոյեմբերի 3-ին Բրյուսելում մասնակցելու է ԵՄ ընդլայնմանը նվիրված գագաթնաժողովին։ Եթե Euronews - ի տեղեկությունը հաստատվի, ապա Հայաստանի վարչապետի գործողությունների տրամաբանությունն էլ ավելի հասկանալի կդառնա. Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հանդիպումից առաջ նա կփորձի եվրոպացի գործընկերներից ստանալ 1 մլրդ եվրոյի տնտեսական օգնություն: Նրա կարծիքով, դա հաղթաթուղթ կլինի ռուսական կողմի հետ բանակցություններում", - կարծում է Մաթևոսյանը։

Նրա խոսքով՝ իրականությունն այն է, որ Փաշինյանը հետքայլ չի անի ոչ միայն մինչև նշված բոլոր հետևանքների վրա հասնելը, այլև ոչինչ չի անի նույնիսկ այն ժամանակ, երբ գազը թանկանա, իսկ միգրանտների բազմությունը վերադառնա Հայաստան: "Նա չի վերանայի իր որոշումները, քանի դեռ դրանց հետեւանքներն ուղղակիորեն չեն անդրադարձել իր, իր քաղաքական ապագայի վրա ։ Փաշինյանը սեփականաշնորհել է իշխանության ղեկին գտնվելու բարիքները, իսկ խնդիրները պատրաստ է շարունակել "ազգայնացնել", այսինքն ՝ խնդիրների լուծման պատասխանատվությունը դնել քաղաքացիների վրա։ Այսինքն ՝ Փաշինյանը պատրաստ է, որ նշված պատժամիջոցները կիրառվեն։ Սա պետք է իմանան Հայաստանի բոլոր քաղաքացիները։ Իրավիճակը, իհարկե, չի կարող դեժավյու չառաջացնել, չի կարող մեզ չվերադարձնել Մաքսային միությանը Հայաստանի միանալու որոշման ընդունման շրջան։ Կա միայն մեկ տարբերություն․ Ռուսաստանում ավելի անկեղծ են դարձել հայ ժողովրդի հետ և սովորում են իրենց իսկ սխալների վրա ՝ զրկելով տեղի քաղաքական գործիչներին երկիր վերադառնալու և հասարակական կարծիքը շահարկելու հնարավորությունից ՝ մարդկանց համոզելով, թե իբր "Մաքսային միությանն անդամակցելու դիմաց Հայաստանին խոստացել են կառուցել ԱԷԿ - ի նոր բլոկ կամ նոր երկաթուղի դեպի Իրան", - եզրափակել է քաղաքական մեկնաբանը։

Հիշեցնենք, որ ՀՀ կառավարությունը 2025 թվականի հունվարի 9-ին հավանություն է տվել "ԵվրաՔե" քաղաքացիական նախաձեռնության կողմից առաջարկված ՝ Եվրոպական միությանն անդամակցելու գործընթաց սկսելու մասին օրենքի նախագծին: Նախագիծն ուղարկվել է Հայաստանի խորհրդարան ՝ հաստատման։ Մարտի 26-ին երկրի խորհրդարանը վերջնական ընթերցմամբ ընդունել է այն և ուղարկել նախագահի ստորագրմանը ։ Փաստաթուղթը ստորագրվել է նույն թվականի ապրիլի 4-ին։ Ռուսաստանը Հայաստանին տեղեկացրել է, որ Եվրասիական տնտեսական միությանը և Եվրամիությանը միաժամանակյա անդամակցությունն անհնար է: Մայիսի 9-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը լրագրողների հետ զրույցում Հայաստանին առաջարկել էր որքան հնարավոր է շուտ կողմնորոշվել ԵՄ-ին և ԵԱՏՄ-ին անդամակցության հարցում ՝ նշելով հարկ եղած  դեպքում "քաղաքակիրթ ապահարզան սկսելու" պատրաստակամությունը։ Երևանում՝ ի պատասխան, նշել էին, որ ԵԱՏՄ-ն կլքեն, երբ հարկ համարեն։ Իսկ արդեն մայիսի 29-ին ԵԱՏՄ երկրների ղեկավարները համատեղ հայտարարություն էին ընդունել, որում Հայաստանից պահանջել էին հանրաքվե անցկացնել ԵԱՏՄ-ում գտնվելու հարցի շուրջ։ Նույն օրը Ռուսաստանի նախագահը հայտարարել էր, որ Հայաստանը չի կարող նստել երկու աթոռի վրա և պետք է հնարավորինս շուտ կողմնորոշվի ընտրության հարցում: Իսկ արդեն հոկտեմբերի 20-ին Ռուսաստանի կառավարությունում զեկույց են ներկայացրել ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի հնարավոր դուրս գալու տնտեսական հետևանքների մասին ։