
Արմինֆո. Եվրասիական տնտեսական միությանը (ԵԱՏՄ) Հայաստանի անդամակցության հնարավոր կասեցման և հայկական տնտեսության վրա այդ քայլի հետևանքների մասին զեկույցի պատրաստումը նորություն չէր ոչ մեկի համար, ով խորասուզված է այս թեմայի մեջ, այդ թվում՝ նաև Հայաստանի կառավարության համար: Այս մասին հոկտեմբերի 28-ին ամենշաբաթյա ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան ՝ ի պատասխան Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն խոսքերը մեկնաբանելու խնդրանքին, թե դա արտաքին ուժերի կողմից Հայաստանում իշխանափոխության երրորդ փորձն է։
Զախաարովան հիշեցրել է, որ Բելառուսի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի և Ռուսաստանի նախագահների հայտարարությունն ընդունվել է դեռ այս տարվա մայիսին, ուստի ասել, թե դա ինչ-որ անսպասելի, կործանարար գործողություն է, պարզապես, տարօրինակ է:
"Նման արձագանքը կարելի է անվանել և հապճեպ, և, նույնիսկ, ագրեսիվ Հայաստանի ղեկավարության կողմից։ Հնարավոր է, դա, պարզապես, փորձ է բոլոր ճշմարտություններով և ոչ ճշմարտություններով, գոնե ինչ-որ կերպ շեղել հասարակության ուշադրությունը հասունացած հրատապ խնդիրներից ՝ կրկին պատասխանատվությունը մեկ ուրիշի վրա բարդելով", - ասել է Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչը Ընդ որում, նա ափսոսանք է հայտնել, որ Երեւանի կողմից Մոսկվայի հասցեին մերկապարանոց մեղադրանքների «նոր տարափի» հետեւում դեռ չկա որևէ կառուցողական առաջարկ կամ գլխավոր հարցի ըստ էության լուծումներ, որոնք հուզում են ոչ միայն Հայաստանի, այլև ԵԱՏՄ մյուս երկրների բնակչությանը և բիզնեսին, ուր, այնուամենայնիվ ինտեգրված է Հայաստանը".
Նա նաև չի համաձայնել Մոսկվայի հասցեին Փաշինյանի հնչեցրած մեղադրանքներին՝ "մետրոպոլիայի" մասով։ "Մենք արդեն բազմիցս նկատել ենք քաղաքական մտքի նման դրսևորումներ Երևանում, երբ ինչ-որ իրադարձությունների նկատմամբ խելամիտ առարկայական արձագանքի փոխարեն հնչում են կամ բացահայտ ջղաձգումներ, կամ մանիպուլյացիաներ, կամ ինչ-որ անվանումներ։ Այդ ամենը կառուցված է ինչ-որ ցավոտ էմոցիաների վրա",- ասել է նա։ Նա համոզմունք է հայտնել, որ նման քայլերն ուղղված են այն բանին, որպեսզի ինչ-որ կերպ արդարացնեն իրենց ձախողումները, սխալ հաշվարկները, այդ թվում՝ նաև անվտանգության ոլորտում: "Ընդհանրապես, այդ ողջ հռետորաբանությունը և ագրեսիվ է, և էմոցիոնալ, և իրականությանը չհամապատասխանող, կրկին մեզ չի հարվածում, այն մոլորության մեջ է գցում հայ հասարակությանը, սեփական բնակչությանը, Հայաստանի բնակչությանը ։ Նման հռետորաբանությունը կառուցվում է տնտեսական իրողություններն անտեսելու, ավելին, Եվրամիությանն անդամակցելու կուրսի գնահատականներն անտեսելու վրա ՝ ի վնաս ռուս-հայկական ավանդական կապերի", - հավելել է ՌԴ ԱԳՆ ներկայացուցիչը։
Նա նաեւ կարեւոր է համարել Հայաստանի իշխող ուժի ներկայացուցիչների կողմից Եվրոպական ընտանիքին միանալու Երեւանի փորձերի անհեռանկարային լինելու փաստը, թեեւ խոստովանել է, որ նրանք դրանից հրապարակային հետեւություններ չեն անում:
"Երևանում կրկին, չգիտես ինչու, փորձում են կառչել զեկույցի նրբություններից, որտեղ արտացոլված են Երևանի բոլոր գործընկերների ընդհանուր գնահատականները ԵԱՏՄ-ում, և պատասխանատվությունը բարդել ուրիշների վրա, այլ ոչ թե տեսնել գլխավոր ուղերձը, որ այսօրվա իրադրությանը հանգեցրել է Եվրամիությանն անդամակցելու Հայաստանի օրենսդրորեն ամրագրված գիծը։ Իսկ ստեղծված իրավիճակից ելքն այնտեղ չեն փնտրում, այն նշված է ԵԱՏՄ առաջնորդների մայիսի 29 - ի համատեղ հայտարարության մեջ", - ամփոփել է Զախարովան։
Հոկտեմբերի 20-ին ՌԴ կառավարության կայքում հրապարակվել է Եվրասիական տնտեսական միության մասին պայմանագրի գործողությունը Հայաստանի նկատմամբ կասեցնելու հնարավոր հետևանքների մասին զեկույցը, որը պատրաստել են Ռուսաստանից, Բելառուսից, Ղազախստանից և Ղրղզստանից Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի անդամները: 72 էջանոց զեկույցում մանրամասն ներկայացված են այն օգուտները, որոնք Հայաստանը ստանում է ԵԱՏՄ անդամակցությունից և այն ռիսկերը, որոնց հանրապետությունը կբախվի այդ ինտեգրացիոն միությանն անդամակցության կասեցման դեպքում: Հայաստանի վարչապետն այդ զեկույցը գնահատել է որպես արտաքին ուժերի կողմից Հայաստանում հեղաշրջում իրականացնելու և գործող իշխանությանը հեռացնելու երրորդ փորձ:
Հավելենք, որ մայիսի 9-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը լրագրողների հետ զրույցում Հայաստանին առաջարկել էր որքան հնարավոր է շուտ կողմնորոշվել ԵՄ-ին և ԵԱՏՄ-ին անդամակցության հարցում ՝ նշելով հարկ եղած դեպքում "քաղաքակիրթ ապահարզան սկսելու" պատրաստակամությունը։ Երևանում՝ ի պատասխան, նշել էին, որ ԵԱՏՄ-ն կլքեն, երբ հարկ համարեն։ Իսկ արդեն մայիսի 29-ին ԵԱՏՄ երկրների ղեկավարները համատեղ հայտարարություն էին ընդունել, որում Հայաստանից պահանջել էին հանրաքվե անցկացնել ԵԱՏՄ-ում գտնվելու հարցի շուրջ։ Նույն օրը Ռուսաստանի նախագահը հայտարարել էր, որ Հայաստանը չի կարող նստել երկու աթոռի վրա և պետք է հնարավորինս շուտ կողմնորոշվի ընտրության հարցում:
Հիշեցնենք, որ ՀՀ կառավարությունը 2025 թվականի հունվարի 9-ին հավանություն է տվել "ԵվրաՔե" քաղաքացիական նախաձեռնության կողմից առաջարկված ՝ Եվրոպական միությանն անդամակցելու գործընթաց սկսելու մասին օրենքի նախագծին: Նախագիծն ուղարկվել է Հայաստանի խորհրդարան ՝ հաստատման։ Մարտի 26-ին երկրի խորհրդարանը վերջնական ընթերցմամբ ընդունել է այն և ուղարկել նախագահի ստորագրմանը ։ Փաստաթուղթը ստորագրվել է նույն թվականի ապրիլի 4-ին։ Ռուսաստանը Հայաստանին տեղեկացրել է, որ Եվրասիական տնտեսական միությանը և Եվրամիությանը միաժամանակյա անդամակցությունն անհնար է: