
Արմինֆո. ՀՀ արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարարությունը 2027 թվականին առաջնահերթություն կտա Հայաստանի շուրջ խաղաղության և համագործակցության զարգացմանը: Այս մասին նոյեմբերի 5-ին Ազգային ժողովի հանձնաժողովների լսումների ժամանակ հայտարարեց արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարար ԱՐԱՐԱՏ Միրզոյանը:
Նրա խոսքով՝ նախարարության ամենակարևոր նպատակը հայկական պետության ինքնիշխանության ամրապնդումն է: Այդ պատճառով հիմնական ուշադրությունը կկենտրոնացվի չորս հարևան պետությունների հետ հարաբերությունների զարգացման վրա: Նախարարության հիմնական նպատակը կլինի Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնագրի հնարավորինս շուտ ստորագրումը և վավերացումը: Նախատեսվում է անցկացնել միջոցառումներ՝ ուղղված Բաքվի հետ տարբեր ոլորտներում համագործակցության ամրապնդմանը, ինչը լրացուցիչ խթան կհաղորդի խաղաղության համաձայնագրի ստորագրմանը: Միրզոյանը այդ ոլորտների թվում նշեց փոխադարձ առևտուրը և բազմաթիվ շփումները տարբեր մակարդակներում՝ սահմանների ապառազմականացումից և սահմանազատումից մինչև քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների հետ հանդիպումներ:
Խոսելով տարածաշրջանում տրանսպորտային և տնտեսական կապերի ապաշրջափակման մասին՝ նախարարը նաև նշեց Թուրքիայի հետ ձեռնարկվող քայլերը, որի հետ երկխոսությունը բավականին ակտիվ է։ Ավելին, բավականին արդյունավետ համագործակցություն է նկատվում մի շարք ոլորտներում, օրինակ՝ ուսանողական կրթաթոշակների ծրագիրը, պատմական Անիի կամրջի համատեղ վերականգնումը և բիզնես ֆորումների անցկացումը։ Նմանատիպ բիզնես ֆորում վերջերս անցկացվել է Կարսում, իսկ նմանատիպ միջոցառում կանցկացվի նաև Հայաստանում 2027 թվականի սկզբին։ Միրզոյանը նշեց առաջին բիզնես ֆորումի նկատմամբ հսկայական հետաքրքրությունը՝ վստահություն հայտնելով, որ նմանատիպ հետաքրքրություն կցուցաբերվի նաև երկրորդ ֆորումում։ Նախարարը հիշեցրեց, որ եթե ոչ վաղ անցյալում Թուրքիայի հետ առևտուրը իրականացվում էր երրորդ երկրների միջոցով, ապա այժմ դա տեղի է ունենում անմիջականորեն։ Միրզոյանը նաև նշեց, որ Անկարայի հետ կապերի զարգացումը կարող է հանգեցնել թուրք-հայաստանյան սահմանի բացմանը և դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատմանը։ ՀՀ ԱԳ նախարարը անդրադարձավ նաև Իրանին վերաբերող հարցերին՝ հույս հայտնելով տարածաշրջանում արագ խաղաղության հասնելու համար։
Վրաստանի հետ համագործակցության ընդլայնման գործընթացը նույնպես կշարունակվի։
TRIPP նախագծի վերաբերյալ Միրզոյանը նշեց, որ այն կլինի տարածաշրջանում տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման ավելի լայն նախագծի մաս։ ԱԳ նախարարը հիշեցրեց, որ դա ներառում է երկաթուղու, էլեկտրահաղորդման գծերի և օպտիկամանրաթելային մալուխների կառուցում։
Միրզոյանը նաև նշեց, որ 2026 թվականը շատ արդյունավետ տարի էր Հայաստանի և Միացյալ Նահանգների միջև հարաբերությունների համար։ Հաստատվել են TRIPP նախագծին վերաբերող փաստաթղթերը և ռազմավարական գործընկերության մակարդակի բարձրացմանն ուղղված այլ փաստաթղթեր։
Արտգործնախարարը նաև անդրադարձավ Եվրամիության հետ ինտեգրման գործընթացներին։ Նա հատկապես նշեց ԵՄ-ի կողմից ընդունված խիստ բարենպաստ բանաձևը, որը կանաչ լույս է վառում հայկական արտադրանքի եվրոպական շուկա արտահանման համար։ Հաջորդ տարի ԵՄ-ի հետ կշարունակվեն աշխատանքները՝ հայկական արտադրանքը և օրենսդրությունը եվրոպական չափանիշներին համապատասխանեցնելու ուղղությամբ։ Այս գործընթացի վերջնական նպատակը պետք է լինի Հայաստանի կայուն զարգացումը։ Արտաքին գործերի նախարարը նշեց, որ հաջորդ տարի նախարարությունը կկենտրոնանա իր նոր մանդատի՝ միջազգային առևտրի վրա։ Այս ոլորտում արդեն իսկ նկատելի են նշանակալի արդյունքներ, որոնք ավելի շոշափելի կդառնան 2027 թվականին։ Միրզոյանը նշեց, որ Հայաստանն այժմ ունի 47 դեսպանատուն, որոնցից 45-ը՝ արտասահմանում, իսկ երկուսը՝ Երևանում։ Դեսպանները, այդ թվում՝ համատեղության կարգով դեսպանները, ներկայացնում են երկիրը 115 երկրներում։
Նշենք, որ 2027 թվականին Արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարարությունը նախատեսվում է պետական բյուջեից ստանալ 22.5 միլիարդ դրամ։ Այս գումարը 3.3 միլիարդ դրամով գերազանցում է 2026 թվականի համար նախատեսված հատկացումները։ 480 միլիոն դրամ կհատկացվի կապիտալ ծախսերին։ Բյուջետային հատկացումները կօգտագործվեն հինգ ծրագրերի իրականացման համար։
Պետական բյուջեի նախագծի համաձայն՝ պետական գանձարանի եկամուտները կկազմեն 3 տրիլիոն 603.8 միլիարդ դրամ, այդ թվում՝ մոտ 3 տրիլիոն 462.7 միլիարդ դրամ հարկեր և պետական տուրքեր, 14.2 միլիարդ դրամ սուբսիդիաներ և 126.9 միլիարդ դրամ այլ եկամուտներ։ Եկամուտների աճը 2026 թվականի սպասվող մակարդակի համեմատ կկազմի մոտ 11.9%։ Ծախսերը կկազմեն 4 տրիլիոն 72 միլիարդ դրամ։ Բյուջեի դեֆիցիտը կկազմի 468.2 միլիարդ դրամ կամ մոտ 1.3 միլիարդ դոլար։ Դեֆիցիտը նախատեսվում է ֆինանսավորել ինչպես ներքին աղբյուրներից (187.5 միլիարդ դրամ), այնպես էլ արտաքին աղբյուրներից (մոտ 280.7 միլիարդ դրամ)։ Հայաստանի անվանական ՀՆԱ-ն 2027 թվականին կանխատեսվում է 13.614 տրիլիոն դրամի մակարդակի վրա՝ 2026 թվականի 12.465 տրիլիոն դրամի դիմաց։