Ֆրանսիայի նախարար. Հայ գերիների հարցի լուծումը հարաբերությունների կարգավորման անհրաժեշտ պայման է

Արմինֆո. Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների ազատ արձակումը պետք է դիտարկվի հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի շրջանակներում, հայտարարել է Ֆրանսիայի արտաքին առևտրի և ներդրումային գրավչության նախարար Նիկոլա Ֆորսիեն։

«Չլուծված մարդասիրական հարցերը պետք է քննարկվեն երկու երկրների միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի շրջանակներում։ Գերիների հարցի լուծումը անհրաժեշտ պայման է», - ընդգծել է Ֆորսիեն երկրի օրենսդիր մարմնում՝ պատասխանելով սենատոր Մարի-Արլետ Կառլոտիի հարցին։

Մարսելը ներկայացնող սենատոր Կառլոտին բարձրացրել է Ֆրանսիայի կառավարության կողմից Լեռնային Ղարաբաղի բռնի տեղահանված բնակիչներին աջակցության, ինչպես նաև Բաքվում պահվող հայ գերիների ճակատագրի հարցերը։ Նա հիշեցրել է, որ 2026 թվականի փետրվարի 5-ին Բաքվի ռազմական դատարանը դատապարտել է 15 հայի, որոնցից հինգը դատապարտվել են ցմահ ազատազրկման։ Մի քանի օր անց Ռուբեն Վարդանյանը դատապարտվել է 20 տարվա ազատազրկման։ Նա հետաքրքրվեց այն միջոցառումների մասին, որոնք Ֆրանսիան ձեռնարկում է իր եվրոպացի գործընկերների հետ համատեղ՝ ապահովելու համար, որ խաղաղության գործընթացը ներառի բանտարկյալների ազատ արձակումը և բռնի տեղահանված անձանց ազատ ընտրության իրավունքը, մասնավորապես՝ վերադարձի իրավունքը։

Ի պատասխան՝ Ֆորիսյեն ողջունեց չորս հայ բանտարկյալների վերադարձը հայրենիք 2026 թվականի հունվարի 14-ին և կոչ արեց ազատ արձակել բոլոր կամայականորեն կալանավորվածներին։

«Կարգավորման գործընթացում ձեռք բերված առաջընթացը հնարավորություն է ստեղծում Հարավային Կովկասում կայուն խաղաղության համար։ Մենք կոչ ենք անում երկու կողմերին էլ կատարել իրենց պարտավորությունները»։ «Բանտարկյալների հարցի լուծումը անհրաժեշտ պայման է», - հայտարարեց ֆրանսիացի պաշտոնյան։

Ֆորիսյեն նաև հիշեցրեց, որ Ֆրանսիան խստորեն դատապարտել է Ադրբեջանի ռազմական գործողությունը Լեռնային Ղարաբաղում և ափսոսանք է հայտնել տարածաշրջանի հայ բնակչության «գրեթե» լիակատար արտագաղթի կապակցությամբ։

Խոսելով փախստականներին աջակցության մասին՝ նախարարը ընդգծեց, որ Ֆրանսիան զգալի մարդասիրական օգնություն է ցուցաբերել նրանց ընդունելությունը կազմակերպելու գործում և կշարունակի ֆինանսավորումը հարմարեցնել առկա կարիքներին։ Նա նաև նշեց Միջազգային դատարանի կողմից 2023 թվականի նոյեմբերի 17-ին սահմանված ժամանակավոր միջոցառումների իրականացման կարևորությունը: «Բոլոր նրանք, ովքեր ցանկանում են վերադառնալ իրենց բնակության վայրեր, պետք է կարողանան դա անել ազատորեն և անվտանգ պայմաններում», - ընդգծեց ֆրանսիացի նախարարը:

Նշենք, որ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ճշգրիտ թիվը դեռևս անհայտ է: Մասնագետները գնահատում են, որ նրանց թիվը մի քանի հարյուր է: Այսօր ադրբեջանական իշխանությունները հաստատում են 19 հայի գերության մեջ գտնվելը: Ադրբեջանական գերության մեջ պահվողների թվում են Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության 8 նախկին և ներկա ներկայացուցիչներ: Սրանք Արցախի նախկին նախագահներ են: Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը, Արայիկ Հարությունյանը, նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանը, ինչպես նաև խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը, Արցախի պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետական նախարար Ռուբեն Վարդանյանը։

Փետրվարին Բաքվի խամաճիկ դատարանը Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին և Լևոն Մնացականյանին դատապարտեց ցմահ ազատազրկման՝ կեղծ մեղադրանքներով, իսկ Բակո Սահակյանին, Արկադի Ղուկասյանին և Ռուբեն Վարդանյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման։ Այսպես կոչված դատարանը մնացած արցախցիներին դատապարտեց մինչև 15 տարվա ազատազրկման։