Ուրբաթ, 13 Մայիսի 2016 10:23

Ստեփանյան Դավիթ

Հովհաննես Իգիթյան. Անհրաժեշտ է տրամաբանական պահանջներ ներկայացնել Մոսկվային, այլ ոչ թե մեղադրել բոլոր մահացու մեղքերում

Հովհաննես Իգիթյան. Անհրաժեշտ է տրամաբանական պահանջներ ներկայացնել Մոսկվային, այլ ոչ թե մեղադրել բոլոր մահացու մեղքերում

Ապրիլյան պատերազմը ցույց տվեց հայկական երկու հանրապետությունների՝ Ռուսաստանի հետ ռազմավարական դաշնակցության վրա հիմնված անվտանգության համակարգի բացերը: Ձեր կարծիքով, արդյո՞ք Մոսկվայի հետ պաշտպանական համագործակցության անայլընտրանքայնությունը դեռևս ակտուալ է:

 

Արևմուտքում միշտ որպես Երևանի նկատմամբ Մոսկվայի ճնշում են ընկալվել հայ-ռուսական հարաբերությունները 2013 թվականի սեպտեմբերի 3-ից հետո, երբ Սերժ Սարգսյանը, բոլորի համար անսպասելի, հայտարարեց Մաքսային միությանը, այնուհետև Եվրասիական միությանը միանալու Հայաստանի մտադրության մասին: Հենց այդ օրը Հայաստանը վերջնականապես կորցրեց վեկտորների այլընտրանքայնությունը, սակայն դրանից հետո էլ Արևմուտքում ըմբռնումով և, նույնիսկ, կարեկցանքով էին վերաբերվում Հայաստանի «ընտրությանըե: Ընդ որում Հայաստանում կառավարող հանրապետականները պնդում էին, թե ԵԱՏՄ-ն Հայաստանի ընտրությունն է` թելադրված Արցախի և Հայաստանի անվտանգութամբ: Եվ ողջ այդ անվտանգության  համակարգը  լիովին և անվերապահորեն կառուցվում էր Ռուսաստանին Հայաստանի ինքնիշխանության նվիրաբերման վրա, որը շռայլորեն համեմվում էր բացահայտ ստորաքարշությամբ և անձեռնահասությամբ: Օրինակ, գազ գնելով Ռուսաստանից, հազիվ թե այդքան անհրաժեշտ էր իրեն սահմանափակել ուրիշներից այն չգնելու պարտավորություն ներառող պայմանագրով: Իսկ Հայաստանում ռուսական ներկայության շուրջ պայմանանգրով հազիվ թե այդպես պարտադիր էր Հայաստանում որևէ օտարերկրյա հրահանգիչների ներկայության լիակատար արգելքը: Որպես արդյունք, վերջին 3 տարում մեզ զրկելով Հայաստանում Ռուսաստանի ներկայությանը ցանկացած ամենաանշան  տնտեսական, քաղաքական և ռազմական այլընտրանքից, մենք զրկվել ենք Ադրբեջանին զսպելու նույնիսկ ամենաչնչին հնարավորությունից:

 

Եվ հենց «քառօրյա պատերա՞զմը» թեստավորեց վերջին երեք տարում ստեղծված իրավիճակը:

 

Միանշանակ: Բաքուն բազմիցս բացահայտ հայտարարել է, թե պատերազմ չի սկսի, եթե վստահ չլինի միջազգային  հանրության արձագանքին: Ընդ որում, վերջին 3 տարում Ադրբեջանը գնդակոծում է ոչ միայն Արցախի շփման գիծը, այլև, ըստ էության, Հայաստանի հետ սահմանը` Տավուշում: Այստեղ Բաքուն տարիներ շարունակ թեստավորում էր ՀԱՊԿ շրջանակում Հայաստանի հետ դաշնակցային պայմանագիրը: Եվ «քառօրյա պատերազմի» միջոցով Ալիևը, որն, ի դեպ, Վաշինգտոնում էր, ստուգեց, առաջին հերթին, միջազգային հանրության արձագանքը: Թուրքիայի հետ լարված հարաբերությունների, Ուկրաինայի շուրջ մինսկյան պայմանավորվածությունների նկատմամբ Մոսկվայի անհարգալից վերաբերմունքի, Ռուսաստանի օգտին Հայաստանի քվեարկությունների, հայտարարությունների լույսի ներքո ստացվել է, որ տարածաշրջանում Ռուսաստանի ուղեկցորդ է դարձել է հենց Երևանը: Այդպիսով, ամեն մի հարված Հայաստանին Արևմուտքում այդ հարվածին նախորդած բանակցություններում Ալիևը ներկայացրել է որպես հարված Հարավային Կովկասում ռուսական շահերին և էքսպանսիային: Դրա հաստատումը պարունակվում է միջազգային կառույցների և, առաջին հերթին, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի թույլ, անատամ հայտարարություններում, որոնք հասցեագրված են ոչ միայն Ադրբեջանին, այլև` Հայաստանին: Բացի այդ, վերջապես, Բաքվի համար ի հայտ եկավ Հայաստանի դեմ ագրեսիային Ռուսաստանի և ՀԱՊԿ երկրների արձագանքը պարզ լսելու հնարավորություն: Եվ նա լսեց Բելառուսի ու Ղազախստանի լիովին ադրբեջանամետ և Ռուսատանի ոչ ամենահայամետ ու, նույնիսկ, ադրբեջանամետ դիրքորոշումը` ի դեմս փոխվարչապետ Ռոգոզինի: Եվ, վերջապես, Ադրբեջանը պետք է գործնականում փորձարկեր գնված, այդ թվում` Ռուսաստանից, բազմամիլիարդանոց սպառազինությունը և տեղում ստուգեր ԼՂՀ պաշտպանության բանակի հակազդեցությունը:

 

Արդյո՞ք Հայաստանը և Արցախն անհրաժեշտ եզրակացություններ են արել ադրբեջանական «մարտի միջոցով հետախուզումից»

 

Ես մեծ բավականությամբ կլսեի ոչ թե Հայաստանի ԶՈՒ երեք շտաբային գեներալների, այլ Սերժ Սարգսյանի շրջապատից քաղաքական առաջնորդների պաշտոնանկությունների մասին, որոնք Հայաստանում գոյություն ունեցող քաղաքական, տնտեսական և ռազմական մոդելը համարում էին պատերազմի չվերսկսման երաշխիք:  Գեներալներին կոռուպցիայի և մասնագիտական բացթողումների համար հարկավոր էր ոչ թե պաշտոնանկ անել, այլ քրեկան գործոր հարուցել: Այնպես որ, ես առայժմ ադրբեջանական «մարտի միջոցով հետախուզումից» Հայաստանի և Արցախի որևէ հետևություն չեմ տեսնում:

 

Ձեր կողմից նկարագրված Արևմուտքի դիրքորոշումը պարզ է, հասկանալի չէ, թե ինչու այդպես վարվեց Ռուսաստանը, որի դիրքերին ու շահերին Արևմուտքը հարվածեց Ադրբեջանի ձեռքով…

 

Հենց նույն Երևանի և Մոսկվայի հարաբերություններում, որի դիրքերին ու շահերին Արևմուտքը հարվածեց Ադրբեջանի ձեռքով, ես բնավ Ռուսաստանը չեմ պատկերացնում որպես ինչ-որ հրեշի: Ես միայն պնդում եմ, որ Հայաստանի ղեկավարությունը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում իրեն սխալ է դրել: Ստորաքարշությունը երբեք չի աշխատել և չի կարող աշխատել որպես քաղաքական գործոն:

 

Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում ստորաքարշությունը կար Քոչարյանի օրոք, թե՞քաղաքականությամբ մեջ սկսեց կիրառվել Սերժ Սարգսյանի նախագահ դառնալուց հետո:

 

Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում ստորաքարշությունը, որպես քաղաքական գործոն, կիրառում էին ոմանք Ռոբերտ Քոչարյանի շրջապատից: Սակայն, որպես արտաքին քաղաքականության մեխանիզմ՝ այն զինանոցում ներառվել է Սերժ Սարգսյանի նախագահ դառնալուց հետո:Հենց Ռուսաստանի հետ նրա բանակցողներն են արյան հետ ներընկալել, որ Ռուսաստանն ավագ եղբայր է, որը ողջ կյանքում փրկել է Հայաստանին և միշտ փրկելու է: Նման տրամաբանության և կարգախոսի վրա հիմնված քաղաքականության արդյունքները մենք այսօր տեսնում ու զգում ենք մեր մաշկի վրա, հատկապես` ապիլյան պատերազմից հետո:

 

Ինչո՞ւ Հայաստանի ղեկավարությունը նույնիսկ չի փորձում Ղարաբաղի հարցում օգտագործել հայկական լոբբիի ռեսուրսը, ինչպես բավական հաջող արվում է Ցեղասպանության ճանաչման հարցում:

 

Հայոց պետականությանն սպառնացող վտանգին դեմ հանդիման հայկական սփյուռքը եթե չի կարող ժամանակավորպես հետաձգել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը, ապա կարող է գոնե դրան զուգընթաց աշխատել Լեռնային Ղարաբաղի հարցի ուղղությամբ:

Նույնիսկ արևմտյան այն երկրներում, որտեղ ապրում է 3-4  հազար հայ, հայկական համայնքը կարող է ազդել այն երկրի ղեկավարության քաղաքական որոշումների վրա, որտեղ բնակվում է: Եվ ոչ միայն հայ համայնքը: Սակայն, շարունակելով աշխատել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ուղղությամբ, Ղարաբաղի հարցին այդ մարդիկ, գործնակնում, չեն միջամտում: Չեն միջամտում, քանի որ Հայաստանն` ինքը, ղարաբաղյան կարգավորումից, փաստորեն, լիովին դուրս է մղել այն երկրներին, որտեղ նրանք ապրում են: Ցեղասպանության ճանաչման հարցը Հայաստանը  երբեք չի սեփականաշնորհել` ի տարբերություն ղարաբաղյան հարցի: Ռոբերտ Քոչարյանը Ղարաբաղը դուրս մղեց բանակցային գործընթացից, իսկ հետագայում Սերժ Սարգսյանը շարունակեց նրա գործը` ղարաբաղյան հարցի կարգավորման մենաշնորհը հանձնելով Ռուսաստանին:

 

Այլ կերպ ասած` հենց Հայաստանի ղեկավարությո՞ւնն է խլել հաղթաթղթերը սփյուռքի համայնքներից:

 

Ցավոք, դա, իրոք, այդպես է: Ամենամեծ հայ համայնքն ապրում է Ռուսաստանում: Սակայն, ի տարբերություն ժողովրդավարական երկրների, մեծ համայնքի առկայությունը բնավ Մոսկվայի քաղաքական ղեկավարության գործողությունների վրա ազդող գործոն չէ: Ռուսաստանի հայերը պատանդի դեր են կատարում: Մունետիկ-քարոզիչների և նախագահի մակարդակով բազմիցս ասվել է, որ Ռուսաստանում և Ռուսաստանի հաշվին ավելի շատ հայ է ապրում, քան` բուն Հայաստանում, որի բյուջեի մեծ մասն ապահովվում է Ռուսաստանից փոխանցումների հաշվին: Բերենք Ֆրանսիայի օրինակը՝ հաշվի առնելով, որ Ֆրանսիայի և Հայաստանի միջև առաջին միջպետական պայմանագիրն անցել է հենց իմ ձեռքով: Բոլորը մոռացել են, որ 90-ականների սկզբին Ֆրանսիայի հետ մենք խոսում էինք ոչ միայն քաղաքական և տնտեսական, այլ նաև ռազմական գործընկերության մասին: Այդ պայմանագրի 8-րդ և 9-րդ հոդվածները նախատեսում էին ռազմական համագործակցություն: Հայաստանը կարող է հաջողությամբ ռազմական համագործակցություն զարգացնել ոչ միայն Ռուսաստանի, այլև Ֆրանսիայի հետ: Եվ այսօր, Ռուսաստանից բացի, ոչինչ չի խանգարում վերադառնալ այն պայմանավորվածություններին, հատկապես` Ղարաբաղի հայերի նկատմամբ Ադրբեջանի ապրիլյան ագրեսիայի լույսի ներքո: Հայաստանը ռազմական, պաշտպանական առումով, հատկապես այժմ, հաջողությամբ կարող էր համագործակցել առնվազն 10 երկրների հետ:

 

Այդ թվում՝ զենքի մատակարարումների հարցում…

 

Ադրբեջանական ագրեսիան որոշակի կանոններ է թելադրում: Ադրբեջանն, օգտագործելով, ռուսական զենքը, գնդակոծում է մինչև 30 կմ հեռավերության վրա գտնվող հայկական բնակավայրերը: Իսկ Հայաստանի և ԼՂՀ զինված ուժերն այդ մահաբեր զենքի հայտնաբերման և ոչնչացման համար բավականաչափ միջոցներ չունեն:  Եվ եթե Ռուսաստանը ձգձգում է նման զենքի վաճառք, կան այլ երկրներ, որոնք հանգիստ կարող են վաճառել այն Հայաստանին: Սակայն, Հայաստանի կողմից այդ պաշտպանական համակարգերի ձեռքբերումը, նույնիսկ Ռուսաստանին և մեզ բարեկամ Ֆրանսիայից, Մոսկվայի կողմի անմիջապես կընկալվի որպես դաշնակցային պարտավորությունների խախտում: Իսկ ցանկացած օտարերկրյա մասնագետի այցը Հայաստան ընդհանրապես Մոսկվայի կողմից կընկալվի՝ որպես ՙհարված թիկունքից՚:

 

Այլ կերպ ասած՝ Հայաստանին անհրաժեշտ է վերանայել Ռուսաստանի հետ պայմանագրերի որոշակի կետե՞ր:

 

Միանշանակ: Պետք է հասկանալ, թե այդ հոդվածներից որոնք են խանգարում միջազգային մասշտաբով Հայաստանի համագործակցությանը, և վերանայել դրանք՝ բարեկամական, դաշնակցային և ամենևին ոչ վերջնագրի ձևով: Նույն Ադրբեջանն առաջին իսկ հարմար առիթի դեպքում հակառուսական հայտարարություններ է անում և խոսում ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիայի հետ հարկադրված համագործակցության, թուրքական ռազմակայանների տեղակայման մասին: Եվ այդ պայմաններում Հայաստանը շատերի համար անսպասելի ևս 25 տարով  երկարաձգեց ռուսական ռազմակայանի տեղակայման մասին պայմանագիրը, թեև մինչև վերջինիս ժամկետի ավարտը դեռ 10 տարի կար: Մինչդեռ, եթե դա չարվեր 2010 թվականին, պայմանագրի երկարաձգման շուրջ բանակցությունները պետք է սկսվեին արդեն այս տարի: Բայց այդ հաղթաթուղթը Երևանի կողմից ինքնակամ տրվեց Մոսկվային:

Այդպիսով, Ադրբեջանը Ռուսաստանի նկատմամբ ավելի արժանապատիվ վարքագիծ է դրսևորում, ինչն ստիպում է Մոսկվային շատ զիջումների գնալ՝  թշնամական կառույցներից վերջինիս հեռու պահելու նպատակով: Ես վաղուց էի ասում այդ մասին, և իմ վատթարագույն կանխատեսումները, ցավոք, արդարացան: Մոսկվան նախաձեռնեց Հայաստանի հետ ռազմակայանի վերաբերյալ պայմանագրի երկարաձգումը դեռ 2010 թվականին՝ հաշվի առնելով Ադրբեջանի հետ ռազմատեխնիկական համագործակցության առաջիկա ակտիվացումը: Եվ այդ մատակարարումներին Հայաստանն այսօր պատասխանելու ոչինչ չունի, քանի որ կտրուկ շարժումներ անելը սխալ կլիներ:

 

Ստացվում է, որ այսօր ինչ-որ բանում Ռուսաստանին մեղադրել չենք կարող: Մեր սեփական ղեկավարությունը, տարիներ շարունակ հաղթաթղթերը տալով Ռուսաստանին, ի՞նքն է հող նախապատրաստել Բաքվի և Մոսկվայի անարգել ռազմատեխնիկական համագործացության համար:

 

Գործնականում այո: Այլ հարց է, թե ինչու է այդպես  վարվել մեր իշխանությունը: Ռոբերտ Քոչարյանը հսկայական միջոցներ է յուրացրել, ինչից հետո իր տեղն է ապահովել ռուսական քաղաքական և տնտեսական ընտրախավում: Ակնհայտ է, որ ի սկզբանե նրա նպատակը դա էր: Թե ինչու է այդպես վարվում Սերժ Սարգսյանը, չգիտեմ: Բայց կարող եմ ասել, որ երեք նախագահների թիմերից ամենաթույլը Սերժ Սարգսյանի թիմն է:

 

Կարծում եք, որ ստորաքարշությունը քաղաքական կատեգորիա չէ և քաղաքականությունում չի՞ աշխատում:

 

Շատերը կարծում են, թե քաղաքական ստորաքարշությունն աշխատում է արտաքին քաղաքականությունում, բայց դա ամենևին այդպես չէ: Ստորաքարշը չի կարող իրավահավասար գործընկեր լինել, ինչպես ոմանք սխալմամբ կարծում են:

Այսօր, ժամանակն է եթե ոչ կտրուկ քայլերի, ապա՝ հնարավորությունների և կառույցների ամրության ստուգման, որոնց վրա Հայաստանը տարիներ շարունակ հույս էր դնում: Օրինակ՝ անհրաժեշտ է Հայաստանի հյուսիսային սահմանների առաջին իսկ մասշտաբային գնդակոծության դեպքում դիմել ՀԱՊԿ օգնությանը: Եվ այն բանից հետո, երբ այդ դիմումը չի բավարարվի, բոլորին վերջնականապես պարզ կդառնա, որ այդ կազմակերպությունը չի գործում: Անհրաժեշտ է տրամաբանական պահանջներ ներկայացնել Մոսկվային, այլ ոչ թե մեղադրել Ռուսաստանին բոլոր մահացու մեղքերում: Դրանցից մեկն Ադրբեջանի հետ ռազմատեխնիկական համագործակցության եթե ոչ դադարեցումը, ապա սառեցումն է: Անհրաժեշտ է աշխատել ոչ միայն ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահող երկրների, այլև ՙքառօրյա պատերազմի՚ առնչությամբ մտահոգություն հայտնած բոլոր երկրների հետ: Իսկ այդպիսի երկրները քիչ չեն:

 

Որքանո՞վ է նպատակահարմար հենց այսօր Հայաստանի կողմից Արցախի անկախության ճանաչումը:

 

Այդ հարցը պետք է դիտարկվի՝ Արցախի անվտանգության երաշխիքների մեծացման տեսակետից: Ապրիլին Ադրբեջանը խախտեց Մինսկի խմբի շրջանակներում բանակցային գործընթացի տրամաբանությունը, ինչը կանխում էր բանակցությունների ընթացքում ռազմական ուժի ցանկացած կիրառում: Այս պայմանն անվերապահորեն ընդունել էին հակամարտության բոլոր կողմերը և միջնորդ երկրները: Բայց դա չի խանգարում Բաքվին արդեն այսօր մեղադրել Երևանին բանակցությունները տապալելու մեջ:  Եվ դա Սերժ Սարգսյանի կողմից հնչեցված՝ Արցախը ճանաչելու միակ սպառնալիքի հիման վրա: Կարծում եմ, որ նույն կերպ զուգահեռ կարող է ընթանալ նաև Արցախի անկախության ճանաչման հարցը:  

 

Այսինքն, Դուք չե՞ք կարծում, որ Հայաստանի կողմից Արցախի անկախության ճանաչումից մի քանի ամիս անց վերջինիս անկախությունը կարող է ճանաչել, օրինակ, Ուրուգվայը: Իսկ դա արդեն որակապես նոր իրավիճակ կստեղծի հակամարտության կարգավորման շուրջ:

 

Ցանկացած երկրի կողմից ԼՂՀ անկախության ճանաչման իրավական իրավունքը ներառված ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործընթացում: Եվ այսօր կարելի է սկսել հենց դրանից՝ ճիշտ հարցադրում և շեշտադրումներ անելով: Այդ պատճառով հարցը դիտարկելով անվտանգության տեսակետից՝ Ղարաբաղի ճանաչումը վերջինիս անվտանգությունը չի ուժեղացնի: Հայաստանը ոչ մի անգամ մինչև վերջ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման սեփական տեսլականը չի ներկայացրել: Երևանը բավական անորոշ կերպով խոսում է միայն արցախցիների ինքնորոշման իրավունքի և նրանց ցանկացած որոշում ընդունելու պատրաստակամության մասին: Իսկ Ադրբեջանն իր դիրքորոշումը հստակ արտահայտում է՝ սպառնալով ոչնչացնել բոլոր արցախցիներին և ՙվերադարձնել մեր բոլոր հողերը՚: Այդ պատճառով պետք չէ դիվանագիտություն խաղալ այնտեղ, որտեղ այն ավարտվել է: Այն վաղուց ավարտել է Ադրբեջանը, և  այդ պատճառով շարունակելու որևէ իմաստ չկա: Հայաստանը պետք է հստակ հայտարարի աշխարհին, որ Ղարաբաղի անվտանգությունը տեսնում է վերջինիս անկախության մեջ՝ ներառյալ փոքր պետությունները մեծ պետությունների ագրեսիայից պաշտպանող բոլոր ատրիբուտները: Կարծում եմ, որ դա չի արվում, քանի որ մեր երկրի ղեկավարությունը նույնիսկ նման կարևոր հարցերում հաշվի է առնում ուրիշի կարծիքը: Մինչդեռ Արցախի կարգավիճակի հարցում Երևանի հռետորությունը վաղուց պետք է փոխվեր, առավել ևս՝ ապրիլյան պատերազմից հետո:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
Երևանի Ռուսական արվեստի թանգարանը 42 տարեկան էԵրևանի Ռուսական արվեստի թանգարանը 42 տարեկան է
Վանաձորում խոշոր ավտովթարի հետևանքով 5 մարդ է տուժելՎանաձորում խոշոր ավտովթարի հետևանքով 5 մարդ է տուժել
Թվային լուծումներ արտարժույթի շուկայում․ IDBank-ը և Rate.Trading-ը՝ DigiTec 2026-ինԹվային լուծումներ արտարժույթի շուկայում․ IDBank-ը և Rate.Trading-ը՝ DigiTec 2026-ին
Թվային լուծումներ՝ մեկ էկոհամակարգում․ IDBank-ը՝ DigiTec 2026-ում               Թվային լուծումներ՝ մեկ էկոհամակարգում․ IDBank-ը՝ DigiTec 2026-ում            
ՆԳՆ. ՆԳՆ առաջնահերթություններից մեկն անչափահասների դեմ հանցագործությունների կանխարգելումն ու նրանց իրավունքների պաշտպանությունն էՆԳՆ. ՆԳՆ առաջնահերթություններից մեկն անչափահասների դեմ հանցագործությունների կանխարգելումն ու նրանց իրավունքների պաշտպանությունն է
Հայաստանի իշխանությունները եւս 1 տարով երկարաձգում են սահմանամերձ շրջանների բնակիչների կոմունալ ծախսերի մասնակի փոխհատուցման ծրագիրըՀայաստանի իշխանությունները եւս 1 տարով երկարաձգում են սահմանամերձ շրջանների բնակիչների կոմունալ ծախսերի մասնակի փոխհատուցման ծրագիրը
Հայաստանում առաջարկվում է բանակից տարկետում ստացած օտարերկրյա առաջատար բուհերի ուսանողների եւ ասպիրանտների զորակոչային տարիքային շեմը բարձրացնել մինչեւ 32 տարեկանըՀայաստանում առաջարկվում է բանակից տարկետում ստացած օտարերկրյա առաջատար բուհերի ուսանողների եւ ասպիրանտների զորակոչային տարիքային շեմը բարձրացնել մինչեւ 32 տարեկանը
Սամվել Կարապետյան․ Ընդդիմությունը Փաշինյանին իշխանությունից կհեռացնի առանց որևէ գործարքիՍամվել Կարապետյան․ Ընդդիմությունը Փաշինյանին իշխանությունից կհեռացնի առանց որևէ գործարքի
"Արցախ" միությունը պահանջել է փոխել արցախցիների անձնագրերի "ծննդավայր" դաշտում "Ադրբեջան" նշում նախատեսող օրենքը
Զախարովա․ Ոչ Բաքուն, ոչ Երևանը հետ չեն կանչել 2020 թվականի եռակողմ պայմանավորվածությունների ներքո դրված ստորագրություններըԶախարովա․ Ոչ Բաքուն, ոչ Երևանը հետ չեն կանչել 2020 թվականի եռակողմ պայմանավորվածությունների ներքո դրված ստորագրությունները
Մի խումբ ուսուցիչներ բողոքի ակցիա են անցկացրել ԿԳՄՍՆ մոտ՝ ատեստավորման նոր կանոնների պատճառովՄի խումբ ուսուցիչներ բողոքի ակցիա են անցկացրել ԿԳՄՍՆ մոտ՝ ատեստավորման նոր կանոնների պատճառով
Հայաստանը հետաքրքրված է մշակութային հաստատությունների կառավարման Շվեդիայի փորձովՀայաստանը հետաքրքրված է մշակութային հաստատությունների կառավարման Շվեդիայի փորձով
Վահան Հունանյանը գլխավորել է Հայաստանի դեսպանությունը ԼեհաստանումՎահան Հունանյանը գլխավորել է Հայաստանի դեսպանությունը Լեհաստանում
Սևանա լճում սիգի ընդհանուր պաշարը մեկ տարում աճել է 25.6% - ովՍևանա լճում սիգի ընդհանուր պաշարը մեկ տարում աճել է 25.6% - ով
Հայաստանի նախագահը Սամվել Մկրտչյանին նշանակել է ՌԴ-ում երկրի նոր դեսպանՀայաստանի նախագահը Սամվել Մկրտչյանին նշանակել է ՌԴ-ում երկրի նոր դեսպան
Լևոն Տեր-Պետրոսյանն արձագանքել է լրագրողուհու հասցեին Փաշինյանի հարձակումներին և գոհունակություն հայտնել ՀԺՄ հայտարարության առնչությամբԼևոն Տեր-Պետրոսյանն արձագանքել է լրագրողուհու հասցեին Փաշինյանի հարձակումներին և գոհունակություն հայտնել ՀԺՄ հայտարարության առնչությամբ
Հայաստանի վարչապետ․ մենք առաջարկում ենք կոնֆլիկտի ԴՆԹ-ն փոխարինել խաղաղության, զարգացման, բարեկեցության ազատության և անկախության ԴՆԹ-ովՀայաստանի վարչապետ․ մենք առաջարկում ենք կոնֆլիկտի ԴՆԹ-ն փոխարինել խաղաղության, զարգացման, բարեկեցության ազատության և անկախության ԴՆԹ-ով
Հայկական կողմը ցավակցություն է հայտնել Թբիլիսիում պայթյունի հետևանքով զոհվածների ընտանիքներինՀայկական կողմը ցավակցություն է հայտնել Թբիլիսիում պայթյունի հետևանքով զոհվածների ընտանիքներին
Փաշինյանը հայտարարեց, որ Հայաստանի նոր Սահմանադրության նախագիծը կհրապարակվի նոյեմբերի 23-ինՓաշինյանը հայտարարեց, որ Հայաստանի նոր Սահմանադրության նախագիծը կհրապարակվի նոյեմբերի 23-ին
Բաքվում պահվող հայ գերիները դարձել են Նիցցայի պատվավոր քաղաքացիներԲաքվում պահվող հայ գերիները դարձել են Նիցցայի պատվավոր քաղաքացիներ
Հայաստանի ԿԳՄՍ նախարարն միջազգային գործընկերների հետ քննարկել է հանրապետությունում մարմնամարզության Եվրոպայի առաջնության նախապատրաստումըՀայաստանի ԿԳՄՍ նախարարն միջազգային գործընկերների հետ քննարկել է հանրապետությունում մարմնամարզության Եվրոպայի առաջնության նախապատրաստումը
Հայաստանն ու Գերմանիան ճշտեցին ժամերը երկկողմ համագործակցության օրակարգի շուրջՀայաստանն ու Գերմանիան ճշտեցին ժամերը երկկողմ համագործակցության օրակարգի շուրջ
Տիգրան Աբրահամյան․ ընդդիմությունը չի վախենում ճնշումից և թույլ չի տա «Ալիևյան Սահմանադրության» ընդունումըՏիգրան Աբրահամյան․ ընդդիմությունը չի վախենում ճնշումից և թույլ չի տա «Ալիևյան Սահմանադրության» ընդունումը
Քաղցը որպես զենք օգտագործելը ցեղասպանություն է. ամերիկացի կոնգրեսականը՝ Արցախի շրջափակման մասինՔաղցը որպես զենք օգտագործելը ցեղասպանություն է. ամերիկացի կոնգրեսականը՝ Արցախի շրջափակման մասին
Հայաստանի փոխվարչապետը և Չեխիայի դեսպանը նշում են մի շարք համատեղ ծրագրերի իրականացման առաջընթացըՀայաստանի փոխվարչապետը և Չեխիայի դեսպանը նշում են մի շարք համատեղ ծրագրերի իրականացման առաջընթացը
Լևոն Քոչարյանն արձագանքել է Փաշինյանի՝ լրագրողուհու հասցեին հնչեցրած վիրավորանքներինԼևոն Քոչարյանն արձագանքել է Փաշինյանի՝ լրագրողուհու հասցեին հնչեցրած վիրավորանքներին
Գերմանիայի ԱԳՆ-ում ամփոփել են Վադեֆուլի այցը ՀայաստանԳերմանիայի ԱԳՆ-ում ամփոփել են Վադեֆուլի այցը Հայաստան
Կենսաթոշակառուների ծախսերի մասնակի փոխհատուցման ծրագիրը կարող է երկարաձգվել երեք տարովԿենսաթոշակառուների ծախսերի մասնակի փոխհատուցման ծրագիրը կարող է երկարաձգվել երեք տարով
Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը Էստոնիայի դեսպանի հետ քննարկել է երկկողմ համագործակցության խորացման հարցերըՀայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը Էստոնիայի դեսպանի հետ քննարկել է երկկողմ համագործակցության խորացման հարցերը
Երևանի Հաղթանակի զբոսայգում կհայտնվի հիշատակի անկյուն՝ նվիրված Ալբերտ Հովհաննիսյանին և 44-օրյա պատերազմի մյուս զոհված հերոսներինԵրևանի Հաղթանակի զբոսայգում կհայտնվի հիշատակի անկյուն՝ նվիրված Ալբերտ Հովհաննիսյանին և 44-օրյա պատերազմի մյուս զոհված հերոսներին
IODA-ն կոչ է անում Հայաստանի կառավարությանը դադարեցնել օրենքը որպես ընդդիմության դեմ քաղաքական գործիք օգտագործելըIODA-ն կոչ է անում Հայաստանի կառավարությանը դադարեցնել օրենքը որպես ընդդիմության դեմ քաղաքական գործիք օգտագործելը
Հայաստանում կարևորում են անհետ կորած անձանց միասնական ռեգիստրի ձևավորումն ու վարումըՀայաստանում կարևորում են անհետ կորած անձանց միասնական ռեգիստրի ձևավորումն ու վարումը
Տիգրան Բալայանն ավարտում է դիվանագիտական առաքելությունը ԲելգիայումՏիգրան Բալայանն ավարտում է դիվանագիտական առաքելությունը Բելգիայում
Լեբեդևը Երևանի և Բաքվի՝ ԱՊՀ-ում նախագահելու ցանկությունը դրական փոփոխություն է անվանելԼեբեդևը Երևանի և Բաքվի՝ ԱՊՀ-ում նախագահելու ցանկությունը դրական փոփոխություն է անվանել
Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունում «պարզաբանել են», թե ինչու է Արցախից փախստականների համար որպես ծննդավայր նշվում ԱդրբեջանըՄիգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունում «պարզաբանել են», թե ինչու է Արցախից փախստականների համար որպես ծննդավայր նշվում Ադրբեջանը
ՆԳ նախարարն Ռեյկյավիկում քննարկել է մի շարք պետությունների հետ համագործակցության հնարավորություններըՆԳ նախարարն Ռեյկյավիկում քննարկել է մի շարք պետությունների հետ համագործակցության հնարավորությունները
Երևանում կայացել է Հայաստան-Եվրամիություն գործընկերության կոմիտեի 7-րդ նիստըԵրևանում կայացել է Հայաստան-Եվրամիություն գործընկերության կոմիտեի 7-րդ նիստը
Նարեկ Կարապետյան․ հայրենիքից նույնիսկ մեկ կոպեկ գողացողներին պետք է պատժել այնպես, ինչպես պատժում են երեխաներինՆարեկ Կարապետյան․ հայրենիքից նույնիսկ մեկ կոպեկ գողացողներին պետք է պատժել այնպես, ինչպես պատժում են երեխաներին
ՀԺՄ-ը հանդես է եկել հայտարարությամբ վարչապետի մամուլի ասուլիսի ժամանակ լրագրողի հետ տեղի ունեցած միջադեպի առնչությամբՀԺՄ-ը հանդես է եկել հայտարարությամբ վարչապետի մամուլի ասուլիսի ժամանակ լրագրողի հետ տեղի ունեցած միջադեպի առնչությամբ
2027 թվականից Ա. Աբրահամյանի անվան Ռուսական արվեստի թանգարանում կհայտնվի սեփական վերականգնման արվեստանոցը2027 թվականից Ա. Աբրահամյանի անվան Ռուսական արվեստի թանգարանում կհայտնվի սեփական վերականգնման արվեստանոցը
Հաքան Ֆիդան. Թուրքիան շարունակում է կատարել աշխատանքի իր մասը Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղության պայմանագրի շուտափույթ ստորագրման համարՀաքան Ֆիդան. Թուրքիան շարունակում է կատարել աշխատանքի իր մասը Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղության պայմանագրի շուտափույթ ստորագրման համար
Նախկին պատգամավորը՝ Փաշինյանի հայտարարության մասին․ ակնհայտորեն բռնաճնշումների նոր փուլ է սպասվում, որն ավանդաբար ուղեկցվում է ազատազրկումներով և խայտառակ արշավներովՆախկին պատգամավորը՝ Փաշինյանի հայտարարության մասին․ ակնհայտորեն բռնաճնշումների նոր փուլ է սպասվում, որն ավանդաբար ուղեկցվում է ազատազրկումներով և խայտառակ արշավներով
Հայաստանի ՆԳ փոխնախարարը ավստրիացի գործընկերների հետ քննարկել է երկկողմ հարաբերությունների զարգացման հեռանկարներըՀայաստանի ՆԳ փոխնախարարը ավստրիացի գործընկերների հետ քննարկել է երկկողմ հարաբերությունների զարգացման հեռանկարները
Պուտինը, Թրամփը եւ Սի  Ծինփինը խաղաղության մասին համատեղ հռչակագիր են ընդունել՝ Շենժենում կայացած հանդիպման արդյունքումՊուտինը, Թրամփը եւ Սի  Ծինփինը խաղաղության մասին համատեղ հռչակագիր են ընդունել՝ Շենժենում կայացած հանդիպման արդյունքում
ՀԱԿ փոխնախագահը հանդես է եկել  Փաշինյանին ուղղված հակաառաջարկով՝ ՀՀ նոր սահմանադրության հարցովՀԱԿ փոխնախագահը հանդես է եկել  Փաշինյանին ուղղված հակաառաջարկով՝ ՀՀ նոր սահմանադրության հարցով
Բագրատ արքեպիսկոպոսը կմնա տնային կալանքի տակԲագրատ արքեպիսկոպոսը կմնա տնային կալանքի տակ
Լրագրողական կազմակերպությունները պահանջել են հետ կանչել ՀՀ արդարադատության նախարարության՝ վիրավորանքի եւ զրպարտության համար փոխհատուցման նվազագույն շեմ սահմանող օրինագիծըԼրագրողական կազմակերպությունները պահանջել են հետ կանչել ՀՀ արդարադատության նախարարության՝ վիրավորանքի եւ զրպարտության համար փոխհատուցման նվազագույն շեմ սահմանող օրինագիծը
Փաշինյանը կմասնակցի G20 գագաթնաժողովինՓաշինյանը կմասնակցի G20 գագաթնաժողովին
ԱԺ պատգամավոր․ ԱՀԿ հետ ձևավորված տևական համագործակցությունն ավելի է սերտանումԱԺ պատգամավոր․ ԱՀԿ հետ ձևավորված տևական համագործակցությունն ավելի է սերտանում
Հայաստանն ու Իտալիան ստորագրել են  պաշտպանական համագործակցության 2027թվականի ծրագիրըՀայաստանն ու Իտալիան ստորագրել են  պաշտպանական համագործակցության 2027թվականի ծրագիրը
Քրիստինե Վարդանյան. Սահմանադրության հարցի վերաբերյալ ընդդիմության նարատիվներն ավելի հասկանալի են հասարակության համար, քան՝ իշխանության դիրքորոշումըՔրիստինե Վարդանյան. Սահմանադրության հարցի վերաբերյալ ընդդիմության նարատիվներն ավելի հասկանալի են հասարակության համար, քան՝ իշխանության դիրքորոշումը
EAFJD. Լեռնային Ղարաբաղի հայերի հիմնարար իրավունքները չեն կարող զոհաբերվել փակ դռների հետևումEAFJD. Լեռնային Ղարաբաղի հայերի հիմնարար իրավունքները չեն կարող զոհաբերվել փակ դռների հետևում
Արգենտինական ընկերությունների ներկայացուցիչներն այցելել են Սուրբ ԷջմիածինԱրգենտինական ընկերությունների ներկայացուցիչներն այցելել են Սուրբ Էջմիածին
Հայաստանի կառավարությունը երկարաձգել է Արցախից բռնի տեղահանված անձանց ժամանակավոր պաշտպանության կարգավիճակի գործողության ժամկետըՀայաստանի կառավարությունը երկարաձգել է Արցախից բռնի տեղահանված անձանց ժամանակավոր պաշտպանության կարգավիճակի գործողության ժամկետը
Փաշինյան․ Սահմանադրության նոր տեքստը նախատեսում է ընդդիմությանը քվոտաների տրամադրում Բարձրագույն դատական խորհրդում և այլ անկախ կոլեգիալ մարմիններումՓաշինյան․ Սահմանադրության նոր տեքստը նախատեսում է ընդդիմությանը քվոտաների տրամադրում Բարձրագույն դատական խորհրդում և այլ անկախ կոլեգիալ մարմիններում
Հովհաննես Հովհաննիսյանը ևս հինգ տարի կշարունակի ղեկավարել Երևանի պետական համալսարանըՀովհաննես Հովհաննիսյանը ևս հինգ տարի կշարունակի ղեկավարել Երևանի պետական համալսարանը
SCI-ի ղեկավար․ Ալիևը ձգտում է ենթարկել Հայաստանն ու ինտեգրել այն թուրք-մուսուլմանական ազդեցության ոլորտինSCI-ի ղեկավար․ Ալիևը ձգտում է ենթարկել Հայաստանն ու ինտեգրել այն թուրք-մուսուլմանական ազդեցության ոլորտին
Ակրոպոլիսի թանգարանում կբացվի նախաքրիստոնեական Հին Հայաստանի ժառանգությանը նվիրված լայնածավալ ցուցահանդեսըԱկրոպոլիսի թանգարանում կբացվի նախաքրիստոնեական Հին Հայաստանի ժառանգությանը նվիրված լայնածավալ ցուցահանդեսը
Փաշինյան. ԵՄ-ԵԱՏՄ ընտրության հարցը ներքին գործընթացների արդյունքում դարձավ օրակարգի հարց․ Ռուսաստանն այստեղ առաջնային դեր չի խաղումՓաշինյան. ԵՄ-ԵԱՏՄ ընտրության հարցը ներքին գործընթացների արդյունքում դարձավ օրակարգի հարց․ Ռուսաստանն այստեղ առաջնային դեր չի խաղում
Հայաստանի իշխանությունները ցանկանում են ավարտել սոցիալական փաթեթի ծրագիրըՀայաստանի իշխանությունները ցանկանում են ավարտել սոցիալական փաթեթի ծրագիրը
Կարդալ ավելին



Մեկնաբանվողներ
Հայաստանն ու Գերմանիան պաշտպանության հարցերով խորհրդակցություններ են անցկացրելՀայաստանն ու Գերմանիան պաշտպանության հարցերով խորհրդակցություններ են անցկացրել
Հայաստանը ցանկանում է 2029 թվականին ընդունել COP-34-ըՀայաստանը ցանկանում է 2029 թվականին ընդունել COP-34-ը
Խոսնակ․ Հայաստանը Ղարաբաղի հարցում երբեք չի դիմել ՀԱՊԿ-ինԽոսնակ․ Հայաստանը Ղարաբաղի հարցում երբեք չի դիմել ՀԱՊԿ-ին
Լավրով․ Հայաստանին չեն վռնդի ՀԱՊԿ-ից  Լավրով․ Հայաստանին չեն վռնդի ՀԱՊԿ-ից  
Դրմեյան. ՄԻԵԴ-ը մերժել է Ադրբեջանի վերաքննիչ բողոքը Արցախի պաշտպանության բանակի մայոր Հայկ Թորոյանի գործովԴրմեյան. ՄԻԵԴ-ը մերժել է Ադրբեջանի վերաքննիչ բողոքը Արցախի պաշտպանության բանակի մայոր Հայկ Թորոյանի գործով
«Ուժեղ Հայաստան». Խորհրդարանում ծեծկռտուքը կազմակերպվել էր՝ հասարակության ուշադրությունը Փաշինյանի ձախողված արտաքին քաղաքականությունից շեղելու նպատակով«Ուժեղ Հայաստան». Խորհրդարանում ծեծկռտուքը կազմակերպվել էր՝ հասարակության ուշադրությունը Փաշինյանի ձախողված արտաքին քաղաքականությունից շեղելու նպատակով
Զախարովան մեկնաբանել է Զախարովան մեկնաբանել է "իվանների" մասին Շիրակի մարզպետի աղմկահարույց գրառումը
Նիկոլայ Բորդյուժան առաջարկեց Հայաստանին հեռացնել ՀԱՊԿ-իցՆիկոլայ Բորդյուժան առաջարկեց Հայաստանին հեռացնել ՀԱՊԿ-ից
Վիեննայի միջազգային փառատոնին Արցախի մշակութային համույթների մասնակցությունը չեղարկվել է մի քանի դեսպանատների միջամտությունից հետոՎիեննայի միջազգային փառատոնին Արցախի մշակութային համույթների մասնակցությունը չեղարկվել է մի քանի դեսպանատների միջամտությունից հետո
Փորձագետ. Հայաստանին ժամանակն է հրաժարվել անորոշությունից և ընտրություն կատարել Արևմուտքի ու Արևելքի միջևՓորձագետ. Հայաստանին ժամանակն է հրաժարվել անորոշությունից և ընտրություն կատարել Արևմուտքի ու Արևելքի միջև
Հայաստանի ԱԳՄԱ նախարարը մեկնաբանել է երկրի վերադարձը ՀԱՊԿ շրջանակներում աշխատանքներինՀայաստանի ԱԳՄԱ նախարարը մեկնաբանել է երկրի վերադարձը ՀԱՊԿ շրջանակներում աշխատանքներին
Արցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալԱրցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալ
Լուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականինԼուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականին
Դմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնինԴմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնին
ՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներիցՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներից