«Ամուսնացած չեմ, բայց ունեմ 17 երեխա»

Հրադադարի հաստատումից հետո Տավուշի մարզի՝ Ադրբեջանին սահմանակից, Բաղանիս գյուղի ճանապարհը զարդարում էին «Դիտարկվող տեղամաս» - դեղին ցուցանակները: Հրադադարի ռեժիմի բազմաթիվ խախտումների հետևանքով ցուցանակները ներկվեցին կարմիր գույնով, իսկ «Դիտարկվող տեղամաս» –ի փոխարեն տեղադրվեցին «Գնդակոծվող տեղամաս» մակագրությամբ ցուցանակներ: Բաղանիսին հաջորդող Ոսկեվան գյուղը, որը գտնվում է Ադրբեջանի Ղազախի շրջանի հարևանությամբ, ավելի մոտ է...

30-ամյա ոսկեվանցի Արթուր Մելքոնյանն ամուսնացած չէ, բայց ծիծաղելով ասում է, որ ունի 17 երեխա, քանի որ այդ թվով երեխա է սովորում գյուղական էնտուզիաստի կողմից 2010 թվականին հիմնված գեղանկարչության դպրոցում: Այսօր Ոսկեվանի Մշակույթի տանը տեղակայված այդ դպրոցի 5 շրջանավարտ արդեն դեկորատիվ-կիրառական արվեստ և գեղանկարչություն է ուսումնասիրում համալսարաններում: Այս տարի ևս 4 հոգու դպրոցը կուղարկի բուհեր: Արթուրի ամենակրտսեր աշակերտը սովորում է 4-րդ դասարանում, իսկ ամենաավագն այս տարի կավարտի դպրոցը: Ինստիտուտ ընդունվելուց հետո նախկին սաները, վերադառալով տուն, ուսուցչի և նոր աշակերտների հետ շփվելու համար պարբերաբար գալիս են դպրոց:

«Ինձ մոտ գեղանկարչության նկատմամբ սերը տեսլականի վերածվեց 2002-ին, երբ ընդունվեցի Երևանի պետական համալսարանի Իջևանի մասնաճյուղի համապատասխան ֆակուլտետ: Քարերի հետ աշխատելն սկսեցի բանակում, ժամկետային ծառայության տարիներին: Իսկ մեր գյուղում դպրոց հիմնելու գաղափարը ծագեց տուն վերադառնալուց մի երկու ամիս հետո»,-պատմում է Արթուրը:

Դպրոցի ստեղծումը և արվեստանոցի անհրաժեշտ արքավորումների ձեռքբերումը տևեց կես տարի: Նորաթուխ ուսուցչի համար անսպասելի և արագ ձևավորվեց աշակերտների խումբը: Առաջին օրը Ոսկեվանից և հարևան Բաղանիսից եկավ 40 երեխա: Բնական է, որ մի մասը զտվեց, իսկ ամենից ընդունակները, որոնց թիվն ավելի մեծ էր, մնացին: Հետո, ուսուցման ընթացքում, Արթուրը հասկացավ, թե ինչքան շատ են օժտված երեխաները Ոսկեվանում: Դրանից հետո նա որոշեց անել ամեն ինչ, որպեսզի իր ուժերի սահմաններում կարողանա զարգացնել նրանց ընդունակությունները:

Ամռանն Արթուրը երեխաներին տանում է պլենեռների: Ոսկեվանցիները, հիմնականում, մեկ ամսով մեկնում են սարերը, Կողբի գեղանկարչության դպրոցի հետ միասին: «Դա շատ մեծ օժանդակություն է երեխաների զարգացման գործին: Մի բան է սենյակային պայմաններում նկարելը, այլ բան է՝ ազատության մեջ, մեր գեղատեսիլ սարերում նկարելը: Փառք Աստծո, բնությունից զուրկ չենք»,-ասում է երիտասարդ ուսուցիչը:

Արթուրի սկզբնական նպատակը, որը նրան մղեց գեղանկարչության դպրոցի բացմանը, գյուղի երեխաների համար արժանի զբաղմունք գտնելն էր, քանի որ գյուղերում, հատկապես սահմանամերձ գյուղերում, ազատ ժամերին երեխաները, գործնականում, գրեթե զբաղմունք չեն ունենում: «Որքան էլ խոսում ենք, որ արդեն սովորել ենք գնդակոծություններին, այնուամենայնիվ, երեխաների վրա գնդակների ներքո կյանքը ոչ այնքան դրականորեն է անդրադառնում: Սահմանի վրա տեղի ունեցած յուրաքանչյուր սպանութուն, յուրաքանչյուր դիվերսիա, անասնունների յուրաքանչյուր գողություն, առաջին հերթին բացասականորեն են անդրադառնում երեխաների հոգեկանի վրա: Ես այդ ամենին շատ լավ տեղյակ եմ»,-գլուխը տատանում է գյուղական ուսուցիչը:

Նշելով սարերում գտնվող գյուղի կտրվածությունը, Արթուրն ասում է, որ երեխաները չեն տեսնում այն ամենը, ինչը տեսնում են նրանց քաղաքացի տարեկիցները: Գյուղական ուսուցիչն իր աշխատանքով ձգտում է ուժերի սահմաններում ընդլայնել նրանց աշխարհայացքը, որպեսզի հետագայում նրանք ստանան ինքնուրույն զարգանալու և մասնագիտություն ընտրելու հնարավորություն: «Եթե, Աստված չանի, պատերազմ սկսվի, ապա դրան առաջին հերթին պատրաստ պետք է լինի աճող սերունդը, ընդ որում, ոչ միայն ֆիզիկապես, այլ նաև բարոյապես: Իսկ դրա համար երեխաները պետք է ունենան հստակ նպատակ, իմանան, թե հանուն ինչի են ապրում և ինչի են ձգտում իրենց կյանքում»,-համոզված է Արթուրը:

Երիտասարդը նշում է, որ պատերազմը և մշտական գնդակոծումներն իրեն խթանեցին ստեղծագործելուն, չնայած, որ ինքը նկարել ձգտել է մանկուց: «Գնդակոծությունների տակ մեծացած մեր սրունդը ոչնչից չի վախենում, մենք սովո ենք դրան: Գլխավորը, որպեսզի ներկայիս սերունդն էլ մեծանա համապատասխան տրամադրությամբ, կյանքի նկատմամբ մոտիվացիայով, դժվարությունների նկատամբ վախի բացակայությամբ: Ընդ որում, դիտելով փողոցում խաղալիք ատրճանակներով վազվզող փոքրիկներին, հասկանում ես, որ մեր ապագան հուսալի ձեռքերում է»,-ծիծաղում է գյուղական ուսուցիչը:

Արթուրն զբաղվում է քանդակագործությամբ, հուշարձաններ է տաշում, նաև խաչքարեր: Տավուշի մարզում մի քանի տասնյակի են հասնում այն հուշարձանները, որոնց «դիպել» է նրա ձեռքը: Բայց իր հիմնական կոչումը երիտասարդ ուսուցիչը տեսնում է երեխաների հետ աշխատելու մեջ և համոզված է, որ սկսած գործը պետք է անպայման հասցնել ավարտին: Իր գործն Արթուրը կատարում է հասարակական հիմունքներով, բայց հույսը չի կորցնում, որ ինչ-որ ժամանակ դպրոցը կստանա պետական աջակցություն:

«Անձամբ ինձ ոչինչ հարկավոր չէ, թող միայն լինի դպրոցի ու նրա ներուժի զարգացման   գումար: Դպրոցի ստեղծմանն ուղղված բոլոր ծախսերը ես, գործնականում, կատարել եմ ինքնուրույն: Իհարկե, մեզ օգնում են լավ մարդիկ, թե ֆիզիկապես, և թե ֆինանսապես: Շատ օգնեց Կողբի Գեղանկարչության դպրոցը»,-պատմում է նա: Արթուրն առայժմ միայնակ է դասավանդում, բայց հույս ոնի, որ շատ շուտով կհաջողվի դպրոցը պաշտոնապես գրանցել, և, գոնե ժամանակավորապես, ներգրավել փորձառու դասատուների: «Մենք ընկերներով աշխատում ենք այդ ուղղությամբ: Նախատեսում ենք   քանդակագործության դասավանդման բացումը: Կան որոշակի պրոբլեմներ, կապված տարածքի հետ, բաց շուտով կլուծենք»,-համոզբված է նա:

«Եթե մեզ օգնեն, լավ կլինի, եթե չօգնեն - էլի լավ կլինի: Պետության աջակցությունն, առաջին հերթին, անհրաժեշտ է մասնագետներ ներգրավելու համար, որոնք կդասավանդեն երեխաներին: Նրանց պետք է վճարվի, իսկ իմ գրպանն այդ հնարավորությունը չունի: Դպրոցի գրանցումը և ոչ մեծ ֆինանսավորումն էապես կբարձրացնի մեր հնարավորությունները, և կաևորը – արդյունքը: Երեխաները գիտեն իրենց անելիքը, նրանք արդեն ինքնուրույն են, ինչը լավատեսություն է ներշնչում»,-եզրափակում է զրույցը պատանի և ժպտադեմ աշակերտներով շրջապատված գյուղական ուսուցիչը:

Ծանոթություն. Նյութը պատրաստվել է International Alertի աջակցությամբ EPNK «Չլսված ձայներ» նախագհծի շրջանակներում, որը ֆինանսավորում է Եվրոպական միությունը: Բովանդակությունը հանդիսանում է լրագրողների պարտավորությունը և անպայման չէ, որ արտացոլի կազմակերպության, International Alertի, ЕPNKի և մեր դոնորների տեսակետները: