Արմինֆո. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը (ԿԳՄՍՆ) ստիպված է եղել արձագանքել ադրբեջանական լրատվամիջոցների ֆանտազմագորիային ՝ կապված Տավուշում և Շիրակում հայկական եկեղեցիների վերականգնման աշխատանքների հետ: Շաբաթներ առաջ ԿԳՄՍՆ-ից հայտնել էին Տավուշի մարզի Կիրանց և Ոսկեպար սահմանամերձ գյուղերի եկեղեցիները վերանորոգելու մտադրության մասին:
Այս հաղորդագրությունը ցավալի հետաքրքրություն է առաջացրել Ադրբեջանում, որտեղ ուրիշի պատմության և մշակույթի կեղծումն ու յուրացումը դարձել է նորմ: Ելնելով այս իրողությունից ՝ ադրբեջանական ԶԼՄ-ներում սկսել են շրջանառվել ապատեղեկատվություն այն մասին, թե իբր բուն հայկական եկեղեցիների վերականգնման աշխատանքների նպատակը, որոնք արմատապես տարբերվում են ցանկացած այլ եկեղեցուց, կառույցներից Ալբանական հետքերը հեռացնելու փորձ է: Գաղտնիք չէ, որ Ադրբեջանը բոլոր հայկական եկեղեցիների պատմությունը կեղծելու փորձեր է անում ՝ փորձելով նրանց Ալբանական ծագում վերագրել ։
Այս կապակցությամբ ԿԳՄՍՆ-ն ստիպված է եղել հանդես գալ հայտարարությամբ, որով պաշտոնապես հերքել է Ադրբեջանի տարբեր մեդիա հարթակներում հրապարակումներն այն մասին, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանազատող (և ոչ միայն) տարածքներում գտնվող հայկական պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների վերանորոգման և վերականգնման աշխատանքներն ուղղված են "ալբանական հետքերի"վերացմանը: "Նման հաղորդագրություններն ակնհայտ սուտ են, Ադրբեջանի կողմից պատմական փաստերը կեղծելու մանիպուլյատիվ քաղաքականության հերթական դրսևորում ։ Մասնավորապես, Հայաստանի Տավուշի մարզի Կիրանց գյուղի եկեղեցին (տեղացիներն այն անվանում են Սուրբ Երրորդություն) կառուցվել է 19-րդ դարում տեղական անմշակ քարից և իրենից ներկայացնում է հայկական եռանավ բազիլիկ եկեղեցի: Հարավային պատուհանի ավանդատան վերին մասում պահպանվել է նրա հայկական ծագման փաստը հաստատող արձանագրություն ("1888 ԱՄԻ") ՝ կառուցման տարեթվով և աջ կողմում գտնվող հայերեն արձանագրությամբ ։
Կիրանցի այս եկեղեցին խորհրդային շրջանում վերածվել է պահեստի ։ 2024 թվականին ՀՀ կառավարության հատկացրած միջոցներով կիրականացվեն հուշարձանի ամրակայման, վերանորոգման և վերականգնման աշխատանքներ, ինչպես նաև զանգակատուն-ռոտոնդայի տեղադրման գիտա-նախագծային փաստաթղթերի կազմում: ՀՀ Տավուշի մարզի Ոսկեպարի Ս. Աստվածածին կենտրոնագմբեթ Խաչ եկեղեցին կառուցվել է 7-րդ դարում: Այն պատկանում է վաղ միջնադարյան հայ եկեղեցական ճարտարապետության "Մաստարայի տիպի" շինություններին (Մաստարայի Ս.Հովհաննես, Հառիճավանքի Ս. Գրիգոր, Արթիկի Ս. Գևորգ, Կարսի Առաքելոց) ։ Վաղ միջնադարյան Ոսկեպար եկեղեցին հիմնանորոգվել է 1975-1977 թվականներին, Սակայն մթնոլորտային տեղումների հետևանքով առաջացած խոնավության ներթափանցման պատճառով եկեղեցու տանիքները քանդվել են, իսկ տանիքի ճառագայթները վնասվել: 2024 թվականին հուշարձանի տանիքը կվերականգնվի պետական միջոցների հաշվին", - ընդգծել են ԿԳՄՍՆ-ից ։ Այնուհետև նախարարությունում նշել են, որ Շիրակի մարզի վաղքրիստոնեական Երերույքի տաճարը, որը նույնպես դարձել է ադրբեջանական տեղեկատվական քարոզչության օբյեկտ և ներկայացված է որպես թյուրքական հուշարձան ՝ կեղծ Պատմական պահանջներով, ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգության նախնական ցանկում և Եվրոպայի Նոստրա մշակութային առավել վտանգված հուշարձանների ցանկում: ԿԳՄՍՆ-ում ուշադրություն են դարձրել, որ Երերույքի բազիլիկը և նրա շրջակայքը հարուստ են մշակութային շերտով, ինչի մասին են վկայում տարբեր տարիներին հայկական և իտալական հնագիտական արշավախմբերի կատարած ուսումնասիրությունների արդյունքները: Այս համատեքստում գերատեսչությունն ուշադրություն է հրավիրել նաև այն փաստի վրա, որ Երերույքի վաղ քրիստոնեական բազիլիկի վերանորոգման և վերականգնման ծրագիրն իրականացվում է ԿԳՄՍՆ-ի և Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատան համագործակցության շրջանակներում, որը ֆինանսավորվում է ԱՄՆ դեսպանի "մշակութային արժեքների պաշտպանության հիմնադրամի" կողմից: "Հայաստանի Հանրապետության պատմամշակութային ժառանգության պահպանումը, վերականգնումն ու հանրահռչակումը կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության առաջնահերթություններից է, և պետությունը մշտական աշխատանք է տանում այդ ուղղությամբ: Կոչ ենք անում Ադրբեջանի համապատասխան շրջանակներին չխեղաթյուրել պատմական փաստերը, ինչպես նաև ապահովել Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող հայկական պատմական և մշակութային հուշարձանների պահպանումը: Մասնավորապես, ապահովել միջազգային դիտորդական առաքելության այցելությունները Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում հայկական հուշարձանների մոնիթորինգի նպատակով", - նշել են ՀՀ ԿԳՄՍՆ-ից ։
Հայ վերլուծաբան․ Հավաքական ընդդիմության առաջնային խնդիրներից մեկը գործող վարչակարգի նկատմամբ արդյունավետ զսպող մեխանիզմների ձևավորումն է
Հայ փորձագետ. Կարո՞ղ է արդյոք ժամանակակից Ադրբեջանը գոյություն ունենալ առանց ռուսական և խորհրդային արդիականացման
ՀՀ պաշտպանության նախկին փոխնախարար. Հարավային Կովկասը մտնում է անկայունության նոր փուլ
Փորձագետ. Ադրբեջանի քաղաքական ղեկավարությունը բացահայտ հայտարարել է, որ «Հայաստանի օկուպացիան նրանց նոր ազգային նպատակն է»
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը հեռացվել է ԵՊՀ-ից
Զախարովա․ ԵՄ հետ մերձեցման Հայաստանի գիծը ռիսկեր է պարունակում ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության համար
Ժամանակն է, որպեսզի հարավկովկասյան երկրները Հարավային Կովկասի մասին մտածեն որպես մեկ ընդհանուր տարածաշրջանի. Փաշինյան
Փաշինյան․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է հանգիստ թողնեն միմյանց
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
