
Արմինֆո. Ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը մեկնաբանել է Երևանի արտաքին քաղաքական գծի "ուկրաինականացումը":
Ուշադրություն դարձնելով այն հանգամանքին, որ օգոստոսի 24-ին Ուկրաինան նշում է Ազգային անկախության ակտի ընդունման տարեդարձը, փորձագետը նշել է, որ այդ օրը Կիեւում շնորհավորանքներ են ստացվել տարբեր երկրների ղեկավարներից: Նրա խոսքով ՝ առաջին հայացքից դիվանագիտական առօրյա է, սակայն, որոշ մայրաքաղաքների ողջույնները մեծ ուշադրություն են գրավել։
"Նիկոլ Փաշինյանը Անկախության տոնի առթիվ շնորհավորել է Վլադիմիր Զելենսկուն, հույս հայտնելով, որ "փոխշահավետ համագործակցությունը որակական նոր մակարդակի կբարձրանա": Անմիջապես վերապահում աննեմ: Չեմ խոսի Երևանի արտաքին քաղաքական գծի "ուկրաինականացման" մասին և փաշինյանական թիմում Սորոսի ձեռք չեմ փնտրի, այդ խնդիրը շատերը հաճույքով կկատարեն նաև առանց իմ համեստ մասնակցության։ Բայց մի քանի պահի կցանկանայի ավելի մանրամասն անդրադառնալ", - նշել է քաղաքագետը։
Մարկեդովնովն ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ Ռուսաստանի եւ Հայաստանի հարաբերությունները նախկինի պես զարգանում են վայրընթաց հետագծով, ինչում ոչ Մոսկվայի, ոչ Երեւանի համար ոչ մի լավ բան չկա: Նրա խոսքով ՝ դրա համար էլ արժե ուշադրությունը կենտրոնացնել "տոնական սյուժեի" վրա, քանի որ քաղաքականության մեջ խորհրդանիշները երբեմն ոչ պակաս, եթե ոչ ավելին են նշանակում, քան՝ նյութական գործոնները։
"Փաշինյանը շնորհավորել է Զելենսկուն։ Բայց չէ որ Իլհամ Ալիևն էլ է շնորհավորել։ Հարց. ինչու՞ նրան կարելի է, և չի կարելի Փաշինյանին։ Եկեք ելնենք այն սկզբունքից, որ բոլոր մարդիկ ազատ են, բոլորը կարող են: Ավելին, ավելացնեմ ևս 1 փաստ։ 2009 թվականին Փաշինյանի նախորդը՝ Սերժ Սարգսյանը, Միխայիլ Սահակաշվիլիին հանդիսավոր կերպով պարգևատրեց հայկական բարձր շքանշանով։ Այնուամենայնիվ, կան նրբություններ: Սարգսյանն այդպես էր անում, որովհետև իր երկրի չորս սահմաններից երկուսը փակ էին, իսկ վրացական "միջանցքը" տալիս էր արտահանման և ներմուծման 75 տոկոսը։ Եվ եթե Ռուսաստանն անվտանգության ոլորտում թիվ 1-ինն էր, ապա Վրաստանն արտաքին տնտեսական նշանակությամբ առաջին երկիրն է։ Հիմա՝ Ալիևի մասին։ Եկեք համեմատենք Ադրբեջանի և Հայաստանի հնարավորություններն ու ռեսուրսները՝ տնտեսությունից մինչև ռազմատեխնիկական հարցերի սպեկտրում ։ Եվ շատ հետեւություններ ինքնըստինքյան կվերանան: Այսօր Բաքվով տարբեր պատճառներով հետաքրքրված են և ԱՄՆ-ն ու ԵՄ-ը, և Իսրայելն ու Իրանը, և Թուրքիան ու Ռուսաստանը։ Ով է մեղադրելու նրան ինչ-որ հեռագրերի համար, երբ խաղադրույքները զգալի են", - հարց է տվել փորձագետը:
Միևնույն ժամանակ, ռուս քաղաքագետը կարծում է, որ քաղաքականության մեջ կարելի է տարբեր կերպ վարվել. կա արժեքների վրա ճնշում գործադրելու տարբերակ, իսկ մեկ այլ դեպքում արդիականանում է ցինիկ կուրսը, որը, սակայն, ձեռնտու է քո երկրի պաշտպանության և անվտանգության համար:
"Լավ, եկեք համաձայնենք այն հետեւությանը, որ Ռուսաստանն իր ողջ ռեսուրսը չի օգտագործել Հայաստանին աջակցելու համար։ Նա կարող էր, բայց այլ կերպ է վարվել: Ասենք թե: Բայց ի՞նչ է տալիս Երևանին "այստեղ և հիմա" ուկրաինական ուղղության արդիականացումը։ Մոսկվայի գրգռվածությու՞ն: ՌԴ-ն բավականաչափ չի արել, իսկ նրան ցույց կտան Երևանից Կիև հղված հեռագիրը, եւ միանգամից կլինի ամեն ի՞նչ, և առատորե՞ն: Կասկածելի է: Կրկին՝ Ալիևը։ Ադրբեջանին ու Ուկրաինային երկար տարիներ կապել են փոխշահավետ շփումները ռազմատեխնիկական և էներգետիկ ոլորտներում։ Այսօր էլ իրենց շահերն ունեն Ռուսաստանի հետ համագործակցությունից։ Եվ ՌԴ-ում այժմ այնպիսի վիճակ է, երբ ադրբեջանցի "գործընկերներին" հայհոյելն ակնհայտորեն ձեռնտու չէ։ Հայաստանը կարո՞ղ է իրեն նման բան թույլ տալ։ Պատասխանը միանշանակ է", - վստահ է Մարկեդոնովը։
Այդ առնչությամբ քաղաքագետը հարց է տալիս, թե այդ դեպքում որն է Կիևի հետ շփումների ակտիվացման օգուտը ։ "Ուկրաինական կողմն ամեն ինչ կմոռանա եւ կուրախանա՞ նոր գործընկերոջ համար։ Եթե դա լիներ Հնդկաստանի մասշտաբի գործընկեր, ամենայն հավանականությամբ, այդպես էլ տեղի կունենար։ Իրականում մենք տեսել ենք, թե ինչպես են փոշու մասնիկները փչում վարչապետ Մոդիի վրայից՝ Կիև կատարած այցի ժամանակ։ Եվ դա այն դեպքում, երբ նա ոչ մի տեղ չի վերակողմնորոշվել, պարզապես, պատվել է իր ուշադրությամբ։ Այնուամենայնիվ, նման հետաքրքրության համար լավ կլինի ունենալ միջուկային կարգավիճակ և աշխարհի թիվ 1 բնակչությունը: Այսպիսով, Հայաստանի հետ հարաբերությունների "որակապես նոր մակարդակից" Ուկրաինան հատուկ շահ չի ունենա։ Արևմուտքն առանց Երևանի զսպել է Ռուսաստանին և շարունակելու է զսպել, քանի դեռ իր ծախսերը չի համարել չափազանց բարձր։
Չոր մնացորդում ունենք Մոսկվայում հայկական կողմից դժգոհելու առիթների բազմապատկում, Երևանի համար օգուտները զրո են (և փողի, և անվտանգության առումով), երկկողմ հարաբերությունների և մթնոլորտի լրացուցիչ նյարդայնացում, որտեղ մտքերի բովանդակային փոխանակումը, գործնականում, անհնար է։ Կրկին ու կրկին: Կարելի է փոխել սեփական արտաքին քաղաքականությունը, կարելի է շրջադարձեր անել, բայց լավ կլիներ օգուտներ ստանալ։ Երես թեքեցին Մոսկվայից և շոկոլադով պատվեցիք։ Բայց՝ չէ որ այդպես չէ, այդ առնչությամբ Երեւանն այսօր ակնհայտ խնդիրներ ունի", - ամփոփել է Մարկեդոնովը ։