Արմինֆո. Կլիմայի փոփոխության համաժողովին (COP 29) ընդառաջ UWC Դիլիջանը ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ) հետ համագործակցությամբ կազմակերպել էին Երիտասարդների տեղական համաժողով (LCOY) Հայաստանում՝ «Կլիմայական «արդարությունն» ու դրա նշանակությունը Հայաստանում և աշխարհում» թեմայով:
ԱրմԻնֆո-ին տրամադրված հաղորդագրության համաձայն, երկրորդ տարին անընդմեջ UWC Դիլիջանն ստացել է համաժողովը Հայաստանում անցկացնելու իրավունք։ Միջոցառումը նախաձեռնել էին UWC Դիլիջանի մի խումբ ուսանողներ, ովքեր հանձնառու են իրենց ներդրումն ունենալու կլիմայի և շրջակա միջավայրի պաշտպանության հրատապ հարցերի լուծման գործում։ Համաժողովին մասնակցում էին 14-18 տարեկան շուրջ 140 երիտասարդ Երևանի, Գյումրիի, Վանաձորի, Իջևանի, Դիլիջանի և այլ բնակավայրերի ավելի քան 20 դպրոցներից։ Հատուկ հյուրերի թվում էին ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության ներկայացուցիչները։
Համաժողովը հարթակ է տրամադրում երիտասարդներին կլիմայի հարցերի վերաբերյալ քննարկում ծավալելու և կայուն զարգացման ակտիվիզմին նախապատրաստելու համար: Տվյալ դեպքում շեշտը դրվել էր առավել խոցելի խմբերի վրա կլիմայի փոփոխության հետևանքների ազդեցության հարցերի վրա։
Համաժողովը բացվեց UWC Դիլիջանի տնօրեն Ադամ Արմանսկիի և Հայաստանում ՄԱԶԾ-ի մշտական ներկայացուցիչ Նաթիա Նացվլիշվիլիի ողջույնի խոսքով: Խոսնակները կարևորեցին երիտասարդների ներգրավվածությունը կլիմայի փոփոխությանն առնչվող գործողություններում, ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ տեղական մակարդակում։
«Դուք վաղվա առաջնորդները չեք, դուք այսօրվա առաջնորդներն եք։ Ձեր ձայները, ձեր կատարած ընտրությունը և ձեր ակտիվությունը կայուն ապագա կերտելուն ուղղված ուժ է։ Ձեր նորարարությունը, եռանդն ու ստեղծարարությունն են, որ խթանելու են փոփոխություններ։ ՄԱԶԾ-ն ակտիվորեն աշխատում է ինչպես աշխարհում, այնպես էլ Հայաստանում՝ խթանելու կայուն զարգացման լուծումներ»,- իր խոսքում նշել է Նաթիա Նացվլիշվիլին։
Մասնակիցներին հատուկ տեսաուղերձով դիմել է «The Elders»-ի նախագահ, ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների գծով նախկին գերագույն հանձնակատար, Իռլանդիայի նախկին նախագահ Մերի Ռոբինսոնը, որին հետևել է Հայաստանում ՄԱԿ ՓԳՀ-ի արտաքին կապերի պատասխանատու Կիրի Ատրիի ելույթը: Կիրի Ատրին հանգամանորեն անդրադարձել է փախստականների և տեղահանված անձանց վրա կլիմայի փոփոխությունների ազդեցության, ինչպես նաև կլիմայական փոփոխություններով պայմանավորված միգրացիայի խնդիրներին։
Ելույթներին հետևել է պանելային քննարկում և թեմատիկ սեմինարներ կլիմայի և բնապահպանական ոլորտի հայ առաջատար մասնագետների մասնակցությամբ և ղեկավարությամբ: Խոսնակների թվում էին Դիանա Հարությունյանը՝ ՄԱԶԾ Կլիմայի փոփոխության հարցերով ավագ խորհրդատու, Վիգեն Շիրվանյանը՝ ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամի աղետների ռիսկերի նվազեցման / կլիմայի փոփոխության պատասխանատու, Վարդան Մելիքյանը՝ բնապահպանության նախկին փոխնախարար և բնապահպանական հարցերի խորհրդատու, և Լուսինե Մանուչարյանը՝ Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի կայուն զարգացման և կլիմայի փոփոխության ավագ խորհրդատու։
Սեմինարների ընթացքում մասնակիցներն անդրադարձել են կլիմայական արդարությանն առնչվող տարբեր հարցերի, այդ թվում կլիմայի ազդեցությունը երեխաների և երիտասարդների վրա: Քննարկվել են տվյալ ոլորտում Հայաստանի ձեռքբերումները և բարելավման կետերը, միջազգային համագործակցության դերը կլիմայի փոփոխության համատեքստում, երիտասարդական ակտիվիզմի կարևորությունը հանուն առավել արդար ու հավասար պայմանների։
Համաժողովի ընթացքում մասնակիցներն այցելել են սուբվենցիոն ծրագրերի շրջանակում համայնքի և ՄԱԶԾ-ԿԿՀ կողմից համաֆինանսավորվող ծրագրով էներգաարդյունավետության նպատակով արդիականացված շահառու շենքեր: Այցի ընթացքում ՄԱԶԾ-ի աշխատակիցներ Դիանա Հարությունյանն ու Անդրե Օհանյանը ցուցադրել են կլիմայի փոփոխության ազդեցությունները կայուն լուծումների միջոցով մեղմելու կիրառական օրինակներ։
Համաժողովի երկրորդ մասում կազմակերպվել են աշխատարաններ, որոնց ընթացքում մասնակիցները կիսվել են իրենց փորձով, թե ինչպես կարելի է առօրյայում կայուն գործելակերպ որդեգրել ՝ թղթի վերամշակումից ու մնացորդային յուղերից օճառ պատրաստելուց մինչև վայրի բույսերի կիրառություն։
Երիտասարդների տեղական համաժողովի ավարտին մասնակիցները հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ, որը ներկայացվելու է YOUNGO-ին՝ ՄԱԿ-ի երիտասարդական հարթակին, որն առաջնորդում է երիտասարդների տեղական համաժողովները աշխարհի տարբեր մասերում՝ երիտասարդներին ներգրավելով որպես կլիմայի փոփոխության հարցերի ակտիվիստներ։
Ադրբեջանագետ. Մինչ Ադրբեջանն իր սերնդին պատրաստում է պատերազմի, Ալիևի օգնականը կոչ է անում Հայաստանին պատրաստել հայ հասարակությանը «խաղաղության»
Թուրքագետ. Ադրբեջանը երբեք, ոչ մի պարագայում չի դադարի հայ ժողովրդի վրա ճնշում գործադրելուց
Քաղաքագետ. Մենք պետք է հեռանանք «երբ» հարցից և այն փոխարինենք ավելի կարևոր հարցերով
Միջազգային իրավունքի մասնագետ. Ադրբեջանը մտադիր է դատական գործընթաց սկսել Հայաստանի դեմ՝ դատապարտելով հայ բանտարկյալներին
Դմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնին
ՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներից
Զախարովա․ Ռուսաստանը պատրաստ է Հայաստանի հետ քննարկել ռազմական համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները՝ կապերի գույքագրման շրջանակներում
Թևանյան. Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Մոլդովան, մտցվել է ԵՄ գլոբալ պատերազմի մեջ
Երևանի քաղաքապետարանում քննարկում են քաղաքում valet-parking համակարգի ներդրման հնարավորությունը
Փորձագետ. Օկուպացված Արցախում օտարերկրյա դեսպանների ներկայությամբ հայկական մշակույթի «աղվանացումը» ցեղասպանություն է
Քաղաքագետ․ Եթե ռուս-հայկական հարաբերությունները կործանվեն, ապա Ռուսաստանի տեղը կզբաղեցնի Թուրքիան
Քաղաքագետ. Հայ հանրությունը պարզապես պարտավոր է էապես փոխել հանրային քննարկման և պայքարի ողջ բովանդակությունը
Ադրբեջանում քրիստոնյա գերիների մաշկից այրելով հեռացնում են խաչերի պատկերներով դաջվածքները. իրավապաշտպան
Պուտին. Պրահայում Հայաստանի կողմից Ղարաբաղի ճանաչումը որպես Ադրբեջանի մաս Ռուսաստանի դիրքորոշմանը այս հարցում տվել է երկիմաստ բնույթ
Պուտինը նշել է, որ Հայաստանի կողմից ԵՄ-ին անդամակցության մասին օրենքի ընդունումը նշանակում է ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու մասին հայտարարություն։
Վարդևանյան. Հայաստանի հասարակայնությունն ԱԺ-ից պահանջում է բազմաթիվ խնդիրների լուծում, այլ ոչ թե՝ ներողությունների մասին սկանդալային պահանջներ
Գ. Ծառուկյան. Չի կարելի պարզապես ապրել խոզի պես, մտածել միայն քո սեփական շահերի մասին և անտարբեր լինել քո երկրի և ժողովրդի հոգսերի նկատմամբ
"Բաքվում արժանի հակահարված ենք տվել մեր ժողովրդի անցյալի և ներկայի մասին ստահոդ պնդումներին". Արցախի խորհրդարանի նախկին խոսնակը` Բաքվի բանտից
