Քաղաքագետ. Ադրբեջանը շարունակում է հետևողականորեն իրականացնել Հայաստանի թուլացման քաղաքականություն

Արմինֆո. Ադրբեջանի համար նշանակություն չունի, թե որքան ամուր կամ թույլ են Հայաստանի դիրքերը, նա շարունակում է հետևողականորեն իրականացնել այն հնարավորինս թուլացնելու քաղաքականությունը։ Այդ մասին ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում հայտարարել է քաղաքագետ Դավիթ Հարությունովը, անդրադառնալով Հայաստանի կողմից, իբր, հրադադարի ռեժիմի խախտման մասին ադրբեջանական կողմի հաճախակի դարձած ապատեղեկատվությանը և զուգահեռաբար Հայաստանի տարածքների գնդակոծմանը:

Փորձագետը համոզմունք է հայտնել, որ սա հստակ տեղեկատվական արշավի տարր է՝ Հայաստանի նկատմամբ ճնշում գործադրելու քաղաքականության շրջանակում: Քաղաքագետի խոսքով՝ Ադրբեջանն արդեն տևական ժամանակ  նույն սխեմայով է առաջնորդվում, ինչը վկայում է հնարավոր էսկալացիայի համար տեղեկատվական ֆոնի նախապատրաստման մասին, ինչպես նաև ծառայում է որպես ճնշման գործիք:

"Առայժմ այնքան էլ հասկանալի չէ, թե Հայաստանի նկատմամբ բազմաթիվ պահանջներից որոնք են առաջնային Ադրբեջանի համար, սակայն գնդակոծությունների նպատակը այդ պահանջների կատարումն է: Դա կարող է լինել ինչպես անկլավներ, այնպես էլ՝ կոմունիկացիաների բացում կամ սահմանադրական հանրաքվեի ժամկետների փոփոխություն։ Ադրբեջանի ռազմավարությունը Հայաստանի նկատմամբ մշտական ճնշում գործադրելն է։ Եվ որքան շատ է Հայաստանը տեղի տալիս  Ադրբեջանի պահանջներին, այնքան ավելի շատ նոր պայմաններ է առաջ քաշում", - պարզաբանել է քաղաքագետը։

Ինչպես նշել է Հարությունովը, առկա լարվածության պայմաններում Հայաստանին մանևրելու քիչ տեղ է մնում, և մնում է միայն հերքել ադրբեջանական կողմի հայտարարությունները և նվազագույնի հասցնել իրավիճակն իր օգտին օգտագործելու Ադրբեջանի հնարավորությունները: "Ադրբեջանի գործողություններին Հայաստանի զինված պատասխանի տարբերակը իմաստ կունենար միայն ուժերի հավասարակշռության կամ Հայաստանի գերակայության պայմաններում։ Իսկ այսօր, եթե հայկական կողմը որոշի գնալ էսկալացման ճանապարհով, իսկ Ադրբեջանը շարունակի ուժ ավելացնել, դա կհանգեցնի իրադարձությունների անվերահսկելի զարգացման։ Հայաստանի համար ռիսկային է ընթանալ այդ շղթայով", - նշել է փորձագետը։

Քաղաքագետը, միևնույն ժամանակ, կարծում է, որ Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակի և Ադրբեջանի ծրագրերի իրականացման միջև կոշտ կախվածություն չկա: Նա պարզաբանել է, որ ադրբեջանական կողմը հետևողական է իր գործողություններում, անկախ  այն բանից, թե ինչպես են դրան արձագանքում Հայաստանի ներսում։ "Բացի այդ, ուժերի հարաբերակցությունն արդեն այնքան Հայաստանի օգտին չէ, որ եթե անգամ իշխանությունը փոխվի, միևնույն է, կբախվի այդ նույն իրողություններին։ Նման պայմաններում ուժերի հարաբերակցությունը փոխելը հեշտ չի լինի", - շարունակել է փորձագետը։

Հարությունովը նաև նշել է, որ անկախ հայկական կողմի համապատասխան հայտարարությունների և գործողությունների առկայությունից կամ բացակայությունից, հակամարտության սրման հավանականություն, միևնույն է, գոյություն ունի: Սակայն նա ընդգծել է, որ կարևոր է ոչ այնքան, թե արդյոք Ադրբեջանն այս փուլում պատրաստ է ինչ-որ լայնածավալ քայլերի, այլ՝ թե որքանով է նման մարտահրավերներին պատրաստ Հայաստանը:

"Այստեղ խոսքը ոչ միայն ուժերի ռազմական հարաբերակցության, այլև հայ հասարակության բարոյական, ամորֆ վիճակի մասին է։ Սկզբունքորեն, հայկական կողմի հայտարարությունները ցույց են տալիս երկրի թուլությունը, իսկ ուժ ցուցադրելու համար պետք է այն ունենալ", - նշել է Հարությունովը։

Անդրադառնալով Ադրբեջանի կողմից իրավիճակի անընդհատ սրման պայմաններում խաղաղության պայմանագրի ստորագրման հնարավորությանը՝ փորձագետը նշել է, թե խնդիրն այն է, որ, նույնիսկ, եթե խաղաղության պայմանագիրը ստորագրվի, այն չի լուծի այն խնդիրները, որոնք այժմ գոյություն ունեն երկրների միջև: "Առավելագույնը, այն կթուլացնի լարվածությունը։ Սակայն պետք է հասկանալ, որ խաղաղության պատրաստ չէ անգամ երկու երկրների հասարակությունը, քանի որ իշխանությունները դրա համար գործնական քայլեր չեն ձեռնարկում։ Բացի այդ, կան մի շարք ծանր հակասություններ և կոնֆլիկտային հարցեր, որոնք, պարզապես, դուրս են բերվել խաղաղության պայմանագրի շրջանակներից ։ Նույնիսկ, եթե այն ստորագրվի, այդ հարցերը, միևնույն է, չեն վերանա, մասնավորապես, հաղորդակցությունների խնդիրը, որն Ադրբեջանի համար ամենաառաջնայիններից մեկն է", - նշել է փորձագետը։

Քաղաքագետը նաև կարծում է, որ խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը տեխնիկապես մոտ ապագայի գործընթաց չէ, առավել ևս, որ այն չի կանգնեցնի Ադրբեջանի առավելապաշտական հռետորաբանությունն ու ռազմականացումը:

Միաժամանակ, նրա խոսքով, որպեսզի Հայաստանը պատրաստ լինի Ադրբեջանի հետ հավանական բախումներին, անհրաժեշտ է լուրջ վերակազմավորում ինչպես հասարակական մակարդակում, այնպես էլ ռազմական ոլորտում: "Բայց առայժմ Հայաստանում, իմ կարծիքով, չկան քաղաքական ուժեր, որոնք կարող են դա անել։ Սա երկրի ներքաղաքական իրավիճակի խնդիրներից մեկն է։ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ուժը կայանում է նրանում, որ ընդդիմությունն ի վիճակի չէ իր կուրսին համարժեք այլընտրանք առաջադրել: Այդ այլընտրանքը պետք է ենթադրի հենց այդպիսի վերակառուցում։ Սակայն մինչ օրս ընդդիմության մոտեցումն այն է, որ խնդիրը միայն Փաշինյանն է. եթե նրան փոխեն, ամեն ինչ միանգամից կկարգավորվի։ Բայց դա այդպես չէ, քանի որ Հայաստանում բազմաթիվ համակարգային խնդիրներ կան", - պարզաբանել է Հարությունովը։

Մասնավորապես, փորձագետի կարծիքով, խոսքն այն մասին է, որ հասարակության մի մասն օտարված է պետությունից և այն չի ընկալում որպես մի բան, որը պետք է պաշտպանել: Նրա խոսքով ՝ դա վերջին տարիների սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության արդյունք է։ "Չկան քաղաքական ուժեր, որոնք առաջարկեին այնպիսի համակարգային լուծումներ, որոնք կարող են Հայաստանը դուրս բերել այն ճգնաժամից, որում գտնվում է 2020 թվականից ի վեր։ Բայց դա համալիր խնդիր է, որը պահանջում է, ընդհանուր առմամբ, հայ հասարակության մասնակցություն", - եզրափակել է քաղաքագետը ։