Իշխանությունների կողմից «արցախցիներ և հայաստանցիներ» հակադրության շեշտադրումը միտումնավոր վարքագիծ է՝ ուղղված ազգային միասնության խաթարմանը. Դավիթ Անանյան

Արմինֆո.Ներկայիս իշխանական խմբակի ղեկավարի հայտարարությունը, թե «ղարաբաղյան շարժումը Հայաստանում չի շարունակվելու», ըստ էության, քաղաքական օրակարգի շրջանակը «նսեմացնելու» փորձ է՝ բացառելով մի թեմա, որը ոչ միայն պատմական, այլև ռազմավարական նշանակություն ունի հայ ժողովրդի համար։ Նման տեսակետ է հայտնել ՊԵԿ նախկին նախագահ Դավիթ Անանյանը։

«Այս և նման հայտարարությունները միտված են արհեստականորեն մարգինալացնելու այն հասարակական-քաղաքացիական շարժումը, որը ձեռնարկել է «Արցախցիների իրավունքների պաշտպանության խորհուրդը»։

«Արցախցիներ և հայաստանցիներ» հակադրության շեշտադրումը, որը նկատվում է իշխող շրջանակների հռետորաբանության մեջ, ազգային միասնությունը խաթարելու վտանգավոր և միևնույն ժամանակ գիտակցված ու միտումնավոր վարքագիծ է։ Դրանով իշխանությունը Արցախցիների պայքարը փորձ է անում ներկայացնել որպես ինչ-որ տեղային կամ նույնիսկ նեղ հասցեական բողոքի ակցիա՝ միտումնավոր անտեսելով այն փաստը, որ Խորհրդի առաջադրած պահանջներն ունեն համահայկական ու համաժողովրդական նշանակություն։ Այս պահանջները վերաբերում են մեր բոլորի հիմնարար իրավունքներին և հավասարապես կարևոր են մեր ամբողջ ժողովրդի համար՝ անկախ նրանց աշխարհագրական դիրքից։

Քաղաքական տեսանկյունից Խորհրդի գործողությունները կարող են դիտվել որպես ազգային ուղղվածություն ունեցող օրակարգ ձևավորող կարևոր նախաձեռնություն: Սա պարզապես արձագանք չէ առկա խնդիրներին, այլ ազգային շահերի համակարգային ըմբռնման և ներկայացման փորձ՝ իշխանություններին քաղաքական և իրավական պահանջի ձևաչափով։

Խորհուրդը, հանդես գալով ժողովրդավարական ավանդույթների շրջանակներում՝ հրապարակային ակցիաներով և կոչերով, փաստացի վերադարձնում է «ժողովրդի կամքի» հասկացությունը իրական քաղաքականության դաշտ։ Սա համաժողովրդական մոբիլիզացիայի օրինակ է, որի նպատակն է հիշեցնել իշխանություններին իրենց հիմնական գործառույթի մասին՝ պաշտպանել բոլոր քաղաքացիների, այդ թվում՝ ամենախոցելի վիճակում գտնվողների շահերը։

Տրամաբանական հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ է այդքան հստակ և մարդու հիմնարար իրավունքների վրա ընդգծված ազգային օրակարգը պատճառաբանվում կամ վարկաբեկվում իշխանությունների կողմից։ Պատասխանը մեկն է․ իշխանությունների մոտ պետական-քաղաքական մտածողությունը վաղուց փոխակերպվել է պրագմատիկ սեփական և/կամ արտաքին երրորդ կողմերի շահերի և նպատակների՝ ազգային շահերից վեր դասելուն։

Խորհրդի կողմից հստակ, կառուցվածքային և իրավաբանորեն հիմնավորված օրակարգ սահմանելը էական մարտահրավեր է ներկայիս կառավարության համար, քանի որ նա ստիպված է կա՛մ ընդունել այս օրակարգը և կատարել այն, կա՛մ ցույց տալ մերժում, որն իրականում նշանակում է խուսափել իր առաջնային գործառույթի կատարումից։ Այս համատեքստում իշխանությունը կանգնած է ոչ միայն քաղաքական գործողությունների երկընտրանքի առջև, այլև՝ հասարակության աչքում վերջնականապես իր իշխանության լեգիտիմության վերջին փշրանքները կորցնելու իրական վտանգի առջև։

Ահա այստեղ է, որ մենք բոլորս անելիք ունենք․ մենք պարտավոր ենք հանրային ընկալման մեջ Խորհդի առաջ քաշված ՏԱՍՆԵՐԿՈՒ կետերից բաղկացած կոչ-պահանջը դարձնել յուրաքանչյուրինս և բոլորինս՝ միաժամանակ», - գրել է Դավիթ Անանյանը՝ «Ֆեյսբուքի» իր էջում։

Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ Արցախցիների իրավունքների պաշտպանության խորհուրդը" Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունից ՝ ի դեմս արտաքին գործերի նախարարության, պահանջել էր մի շարք կոնկրետ միջոցներ ձեռնարկել Արցախի ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության համար: Ի թիվս բազմաթիվ այլ միջազգային մեխանիզմների և հնարավորությունների, նրանք առանձնացրել են հետևյալ միջոցները. «1. Դիմել ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով բարձր հանձնակատարին և Եվրոպայի Խորհրդին՝ նախաձեռնելու միջազգային մեխանիզմների մշակում ու ներդրում՝ ուղղված Արցախի ժողովրդի հավաքական, անվտանգ, արժանապատիվ, կայուն և ինքնորոշված վերադարձի ապահովմանը։ 2. Դիմել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին՝ իր միջազգային մանդատի շրջանակներում մեկնարկելու ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ ու արդարացի կարգավորմանն ուղղված միջազգային գործընթաց և ապահովելու Արցախի ժողովրդի վերոնշյալ պայմաններով վերադարձն իր հայրենիք: 3. Դիմել ՄԱԿ-ի, ԵԱՀԿ-ի, ԵԽ-ի մասնագիտացված կառույցներին և Բաքվում դեսպանություն ունեցող պետություններին՝ հայերի շինծու «դատավարությունների» ընթացքում միջազգային դիտորդների ներկայությունն ապահովելու համար։ 4. Դիմել որևէ չեզոք ու պատրաստակամ երկրի (օրինակ՝ Շվեյցարիային)՝ խնդրելով Բաքվում գտնվող իրենց դեսպանությունում ստեղծել «Հայկական շահերի բաժին» և ապահովել հայ գերիների համար հյուպատոսական ծառայության հասանելիությունը: 5. Գործարկել ԵԱՀԿ Մոսկվայի մեխանիզմը՝ Ադրբեջանում պատանդառված ու խոշտանգվող հայերի իրավունքների հրատապ պաշտպանության նպատակով։ 6. Հայ գերիների լիարժեք ու ապահով ազատ արձակումը դարձնել Ադրբեջանի հետ հնարավոր կնքվելիք ցանկացած միջպետական պայմանագրի ստորագրման անսակարկելի նախապայման։ 7. Թարմացնել ՄԻԵԴ-ում և ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանում ներկայացված միջպետական գանգատները՝ ներկայացնելով գերիների խոշտանգումների, բռնազավթված Արցախում մշակութային ժառանգության և մասնավոր ու հանրային սեփականության ոչնչացման ու յուրացման նոր փաստերը: 8. Դիմել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին և Եվրոպայի Խորհրդին՝ Արցախ ուղարկելու մոնիթորինգային առաքելություն՝ ուսումնասիրելու և փաստագրելու մշակութային ժառանգության և հանրային ու մասնավոր գույքի նկատմամբ ադրբեջանական իշխանությունների հանցավոր գործողությունները։ 9. Դիմել համապատասխան միջազգային կառույցներին և առանձին պետությունների՝ Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցների կիրառման խնդրանքով՝ հայերի դեմ կատարած միջազգային հանցագործությունների հիման վրա: 10. Ապահովել Հայաստանի և/կամ գործընկեր պետությունների կողմից Միջազգային քրեական դատարան պետական դիմումների ներկայացումը՝ Արցախի ժողովրդի բռնի տեղահանման և այլ միջազգային հանցագործությունների հետաքննման ու պատժման խնդրանքով: 11. Դիմել համապատասխան պետություններին՝ կիրառելու համընդհանուր իրավազորության սկզբունքը և սկսել քրեական հետապնդում ադրբեջանցի պաշտոնյաների և զինվորականների նկատմամբ՝ միջազգային հանցագործությունների կատարման հիմքով»