Արմինֆո. Նա կորցրել է մորը, երբ ընդամենը 5 տարեկան էր, երբեք չի ճանաչել իր հորը, և իր ապրուստը վաստակել է փոքր տարիքից՝ մաքրելով կինոդահլիճները։ Բայց նա կարողացել է միևնույն ժամանակ պահպանել զգայուն վերաբերմունքը կյանքի և մարդկանց հանդեպ, զգալ ողջ սրտով և մնալ իսկական նկարիչ, նուրբ վարպետ, հավատարիմ իրեն և իր զգացմունքներին: Այս ամենը իրանցի մեծ ռեժիսոր, իրանական կինոյի նոր ալիքի ներկայացուցիչ Ամիր Նադերիի մասին է, ով առաջիններից մեկն է ճանապարհ հարթել իրանական կինոյի համաշխարհային ճանաչման համար:
Ռեժիսորը օրեր առաջ Հայաստան է ժամանել "Ոսկե ծիրան" 22-րդ միջազգային կինոփառատոնի հրավերով: Նադերին այստեղ գլխավորել է փառատոնի տարածաշրջանային մրցութային ծրագրի ժյուրին և միջոցառման բացման ժամանակ արժանացել "Փարաջանովի թալեր" մրցանակին ("Ոսկե ծիրան" մրցանակ համաշխարհային կինոարտադրության մեջ ունեցած ավանդի համար):
Երևանում կինոսիրողներին և Նադերիի ստեղծագործության երկրպագուներին բախտ է վիճակվել անձամբ զրուցել ռեժիսորի հետ Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության դահլիճում, որտեղ, ավանդույթի համաձայն, տեղի են ունենում "Ոսկե ծիրան" - ի կազմակերպած հանդիպումները համաշխարհային կինոգործիչների հետ:
Հանդիպման ընթացքում նա անկեղծորեն կիսվել է իր կյանքի պատմությամբ, աշխատանքային մոտեցումներով և պատասխանել հավաքվածներին հետաքրքրող հարցերին: Նադերին ի սկզբանե շնորհակալություն է հայտնել հրավերի և Հայաստանում իր աշխատանքը գնահատելու համար: Նա խոստովանել է, որ պաշտում է "Ոսկե ծիրանը", քանի որ փառատոնը հրաշալի հարթակ և հնարավորություններ է ընձեռում կինոգործիչների համար:
Վարպետը Երևանում պատմել է, որ դպրոց է գնացել միայն 9 տարեկանում, բայց շարունակում է սովորել մինչ օրս: "Ես մեծացել եմ ֆիլմերի վրա, և դրանք, կարծես, կազմում են իմ ԴՆԹ-ի անբաժանելի մասը":
Չնայած այն հանգամանքին, որ ռեժիսորը շատ տարբեր ֆիլմեր էր դիտում, դա չի խանգարել գտնել իր ճանապարհը, քանի որ, ի վերջո, նա փորձել է ձեռք բերել իր սեփական նկարը և ամեն ինչ դիտել է սեփական աշխարհընկալման պրիզմայով:
«Ես չեմ որոշում, և, նույնիսկ, շատ դեպքերում չգիտեմ, թե ինչ եմ անելու, քանի որ առաջնորդվում եմ իմ զգացմունքներով և ընկալումներով: Երբեք չեմ ասում՝ "եկեք նման ֆիլմ նկարահանենք", բայց միշտ փնտրում եմ իմ թեման, ապավինում եմ իմ զգացմունքներին և անհնարին բաներ եմ անում կինոյում: Եվ ինձ համար կարևոր է աշխատել մի ամբողջ թիմի հետ, որը, կարծում եմ, կորցնում է դատողությունը՝ շփվելով ինձ հետ: Գիտեմ, որ ճնշում եմ գործադրում նրանց վրա, ուստի ասում եմ ՝ "եթե դա ձեզ դուր չի գալիս, հեռացեք"։ Բայց մինչ օրս ոչ ոք չի հեռացել (ժպտում է - խմբ.): Դա չի նշանակում, որ նրանք հիացած են ինձանով։ Դա խոսում է այն մասին, որ նրանք հրապուրված են այն ամենով, ինչ մենք միասին անում և ստեղծում ենք», - պատմել է Նադերին: Նա նշել է, որ, որպես կանոն, ոչ մի միտումնավոր բան չի անում, այլ, պարզապես, հետևում է գործընթացին և, շատ դեպքերում, դերասաններին թույլ է տալիս զգալ և արտահայտվել այնպես, ինչպես իրենք են տեսնում:
Բացահայտումների ծարավը և սահմանների ընդլայնման անհրաժեշտությունը կյանքի մեկ շրջանում ռեժիսորին ստիպել են լքել հայրենի քաղաքը (Բանդար-Աբաս) և հաստատվել մայրաքաղաք Թեհրանում: Այնտեղ տեղի է ունեցել ճակատագրական հանդիպում իրանական կինոյի մեծագույն վարպետներից մեկի ՝ Աբաս Քիարոսթամիի հետ, ով օգնել է նրան հասնել իր հետագա գործունեությունը որոշող ամենակարևոր մոտեցմանը՝ երբեք ֆիլմեր չնկարահանել, քանի դեռ դրանք հիմնված չեն սեփական փորձի վրա:
«Եվ ես շատ ուրախ եմ, որ հանգել եմ այդ որոշմանը: Որովհետև ես պետք է ֆիլմերում կիրառեի իմ այդ խենթությունը, իմ իրական ես - ը, իմ իսկական գույնը», - կիսվել է նա։
Թեհրանից հետո ռեժիսորին, ինչպես ինքն է ասում, "քամին" տարել է այլ երկրներ ՝ նոր բացահայտումներ անելու (Լոնդոն, Փարիզ, ԱՄՆ, Ճապոնիա և այլն): Այն ամենը, ինչ նա կարող էր, նա արդեն ֆիլմերում պատմել էր հայրենի երկրի, հայրենի քաղաքի մասին, և նա պետք է հայտնվեր իր համար անհարմար պայմաններում, որտեղ ամեն ինչ խորթ և անծանոթ էր իրեն:
«Ես սիրում եմ իմ երկիրը, բայց չեմ վերադարձել այնտեղ: Ես միշտ առաջ եմ նայում, հետ չեմ նայում, ինչպես եւ իմ հերոսները», - նշել է նա ։ Հատկանշական է, որ Նադերիի ֆիլմերը երբեք հաջողություն չեն ունեցել հայրենիքում։ «Նրանք ինձ ատում էին, չէին ընդունում իմ ֆիլմերը, որովհետև այդ ամենը չէր համապատասխանում նրանց պատկերացումներին, աշխարհընկալումներին։ Բարեբախտաբար, մշակութային նոր սերունդը, որը եկավ Իրան, փրկեց իմ կինոն", - պատմել է ռեժիսորը։
Նադերին երևանյան հանդիպման ժամանակ պատմել է, թե ինչպես է սկսում աշխատանքը նոր ֆիլմի վրա: Դա անելու համար նա պետք է ամեն անգամ իրեն «նետի» տարբեր վայրեր, բաախվի մարտահրավերների: «Ես մեկուսանում եմ, գտնում եմ թեման, երկար քայլում եմ, գրառումներ եմ անում, մի քանի ամիս մնում եմ ինքս ինձ հետ: Լսում եմ սրտիս ազդակները, հատկապես, երբ մտածում եմ այն դերասանների մասին, ովքեր կլինեն կադրում։ Ես պրոֆեսիոնալ քասթինգներ չեմ կազմակերպում, այլ դրանք միշտ անցկացնում եմ մտքում և սրտում: Միշտ փնտրում եմ ինձ նման մեկին», - անկեղծացել է Նադերին:
Նա պատմել է, որ նման մեկուսացման ժամանակ ամբողջովին փակվում է արտաքին աշխարհից՝ ոչ մի հեռախոս, թերթ, ամսագիր, նոր ֆիլմեր: «Ինձ մնում են միայն բնությունն ու մարդիկ: Եվ միայն այն ժամանակ, երբ ես հասնում եմ ճշմարիտ ինքնությանս, սեղմում եմ Action (շարժիչ)»,- եզրափակել է նա:
Հայ փորձագետ. Կարո՞ղ է արդյոք ժամանակակից Ադրբեջանը գոյություն ունենալ առանց ռուսական և խորհրդային արդիականացման
ՀՀ պաշտպանության նախկին փոխնախարար. Հարավային Կովկասը մտնում է անկայունության նոր փուլ
Փորձագետ. Ադրբեջանի քաղաքական ղեկավարությունը բացահայտ հայտարարել է, որ «Հայաստանի օկուպացիան նրանց նոր ազգային նպատակն է»
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը հեռացվել է ԵՊՀ-ից
Զախարովա․ ԵՄ հետ մերձեցման Հայաստանի գիծը ռիսկեր է պարունակում ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության համար
Ժամանակն է, որպեսզի հարավկովկասյան երկրները Հարավային Կովկասի մասին մտածեն որպես մեկ ընդհանուր տարածաշրջանի. Փաշինյան
Փաշինյան․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է հանգիստ թողնեն միմյանց
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
