ՀՀԿ փոխնախագահը քննադատել է ՌԴ ԱԳ նախարարին Լեռնային Ղարաբաղի կարգավորման նկատմամբ դիրքորոշման համար

Արմինֆո. "Քանի որ նա դեռ վարչապետ է, ուրեմն ժողովուրդը համաձայն է նրա քաղաքականության հետ" ոճի փաստարկները չեն աշխատում։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանն այդպես է մեկնաբանել Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հոդվածը, որն այսօր հրապարակվել է "Նովայա գազետա" - ում, որում կա նաև Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ մի հատված:

Աշոտյանը նշել է, որ մեծ հետաքրքրությամբ է ծանոթացել Լավրովի՝ Հելսինկյան եզրափակիչ ակտի 50 - ամյակին և ԵԱՀԿ ստեղծմանը նվիրված հոդվածին:

"Նախարար Լավրովի ծրագրային հոդվածին իմ համեստ արձագանքի առարկան ոչ այնքան կազմակերպության գործունեության գլոբալ գնահատականն է, այս առումով թույլ կտամ ինձ համաձայնել նախարարի ներկայացրած բազմաթիվ փաստարկների հետ, որքան ԵԱՀԿ - ի ՝ ի դեմս նրա Մինսկի խմբի ՝ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման մանդատի տարածաշրջանային չափումը", - նշել է Աշոտյանը:

ՀՀԿ փոխնախագահը գտնում է, որ նախկին Խորհրդային Միության տարածքում ամենահին և արյունալի հակամարտության փոխադարձ ընդունելի լուծում գտնելու միակ միջազգային լեգիտիմ ձևաչափի աշխատանքի գնահատականը, որը տվել է Լավրովը, բացահայտորեն հուսահատեցնում է իր երկակի ստանդարտներով, ձեռքերը լվանալով և պատասխանատվությունն իրենից հանելու փորձով ՝ պարոն Լավրովի կողմից այդքան չսիրված արևմտյան դիվանագիտության լավագույն ավանդույթներով և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեության մասին ալիևյան (sic! ) նարատիվի կրկնությամբ:

Խոսելով երկակի ստանդարտների քաղաքականության մասին ' հայ քաղաքական գործիչը նշել է, որ ՄԽ աշխատանքը գնահատելով որպես "ԵԱՀԿ-ն ձախողեց նաեւ Լեռնային Ղարաբաղում ", հարգելի նախարարը, բառացիորեն վերը նշված պարբերությամբ, հիշատակելով Մերձդնեստրի հակամարտությունը, չնայած խնդրի չկարգավորված լինելուն, ոչ միայն ձեռնպահ է մնում նման կտրուկ և անզիջում հայտարարություններից, այլև իր ափսոսանքն է հայտնում "5 + 2" ձևաչափի ապագայի կապակցությամբ, որը, նրա արտահայտությամբ, "սպանում" են արևմտյան գործընկերները ։

"Հոդվածում երկակի ստանդարտների ևս մեկ օրինակ են սահմանների անխախտելիության սկզբունքի բազմաթիվ վկայակոչումները և նույն Հելսինկյան եզրափակիչ ակտում որպես 10 սկզբունքներից մեկը հիշատակված ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքի լռության մատնումը։ Նման միակողմանիությունը զարմանք է առաջացնում, քանի որ ռուս բարձրաստիճան պաշտոնյաները, այդ թվում ՝ պարոն Լավրովը, Ուկրաինայում պատերազմի համատեքստում շատ հաճախ հղում են անում հենց ինքնորոշման սկզբունքին և դրանով ամրապնդում իրենց դիվանագիտական դիրքորոշումը ։ Հիշեցնեմ, որ հենց այս սկզբունքն է այն երեք կետերից մեկը, որոնց վրա ԵԱՀԿ ՄԽ-ն մշակել է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման հիմնարար սկզբունքները", - նշել է Աշոտյանը ։

Նրա խոսքով ՝ արդարացիորեն քննադատելով արեւմտյան, այդ թվում ՝ ԵԱՀԿ ինստիտուտների լռությունը կազմակերպության տարբեր անդամների կրոնական ճնշումների վերաբերյալ, պարոն Լավրովը հիշատակում է Էստոնիայի ուղղափառ եկեղեցու նկատմամբ հետապնդումները ՝ շրջանցելով Հայ Առաքելական եկեղեցու վրա գործող հայկական ռեժիմի հարձակումները:

"Բացի այդ, եթե, Լավրովի խոսքով, ԵԱՀԿ Մինսկի խումբն անարդյունավետ էր, ապա պետք է հիշել, որ ինը պետություններից բաղկացած այդ խումբն իր հիմնական լիազորությունները վերապահել է եռանախագահներին, որոնց թվում առաջատար դեր է խաղացել նաև Ռուսաստանի Դաշնությունը ։ Ավելին, Լավրովն ինքը մասնակցել է տասնյակ հանդիպումների ինչպես երկկողմ, այնպես էլ բազմակողմ ձևաչափերում, որոնց նպատակն էր մշակել այդ հակամարտության արդարացի լուծման փոխընդունելի բանաձև", - նշել է քաղաքական գործիչը ։

Այս համատեքստում նա հավելել է, որ ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների բազմաթիվ առաջարկները տորպեդահարվել են ադրբեջանական ղեկավարության ապակառուցողական մոտեցմամբ, որին ի պատասխան համանախագահները, այդ թվում ՝ Ռուսաստանը, ձեռնպահ են մնացել, առնվազն, Ալիևին հրապարակային քննադատելուց և ադրբեջանական դիրքորոշման վրա ներգործելու գործուն միջոցներից: Աշոտյանը վստահ է, որ նպաստել է հակամարտության երկարաձգմանը, միջազգային ասպարեզում համանախագահների հեղինակության խաթարմանը և ադրբեջանական ղեկավարության անպատիժ ցինիզմին:

"Որքան էլ ցավալի ու տխուր լինի, պետք է նաև հիշատակել, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությունից հետո տարածաշրջանում խաղաղության պահպանման հիմնական նախաձեռնությունն անցել է հենց Ռուսաստանի Դաշնությանը։ Այո, մինչ ՀՌԳ մեկնարկը ԵԱՀԿ ՄԽ-ն շարունակում էր գործել ։ Դրա վկայությունն են խմբի համանախագահների մի շարք հայտարարություններն ու հանդիպումները ։ Սակայն "գետնի վրա" հակամարտության ինչպես քաղաքական, այնպես էլ ռազմական և հումանիտար բաղադրիչները գտնվում Էին վճռական ռուսական ազդեցության տակ։ Եվ լրացուցիչ ռուսական պարտավորություններն այս համատեքստում ոչ ոք չի չեղարկել", - կարծում է ՀՀԿ փոխնախագահը ։

Անդրադառնալով պաշտոնական Բաքվի դիրքորոշմանը ՝ Աշոտյանն ընդունել է, որ նախագահ Ալիևը նախկինում էլ է քննադատել ԵԱՀԿ ՄԽ գործունեությունը, սակայն Լեռնային Ղարաբաղի էթնիկ զտումից և տարածաշրջանի հայաթափումից հետո ադրբեջանական ղեկավարության հռետորաբանությունը խախտում է ինչպես Հելսինկյան եզրափակիչ ակտի կոնկրետ սկզբունքները, այնպես էլ լի է ցինիկությամբ և լկտիությամբ խմբի համանախագահ երկրների նկատմամբ:

"Տարօրինակ է, որ նախարար Լավրովի դիրքորոշումը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ոչ արդյունավետ գործունեության գնահատման վերաբերյալ այնքան ցայտուն կերպով համընկնում է Ադրբեջանի նախագահի դիրքորոշման հետ, առավել ևս ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների նոր լարվածության պայմաններում ։ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությանը որպես "լուծված" վերաբերվելը ոչ միայն ադրբեջանական դիրքորոշման փաստացի ռեպլիկն է, այլև լեգիտիմացնում է Ադրբեջանի ռազմական հանցագործությունները, նրա կողմից միջազգային իրավունքի խախտումը և Ղարաբաղի հայերի էթնիկ զտման անվիճելի փաստը: Լիովին կիսելով այս իրավիճակում Հայաստանի ներկայիս ղեկավարության մեղավորության մասին Ռուսաստանի ղեկավարների ավելի վաղ հնչեցրած գնահատականները ՝ չեմ կարող անտեսել այն փաստը, որ անգամ Փաշինյանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի պրահյան ճանաչումը Ադրբեջանի մաս չի վերացնում միջազգային կազմակերպությունների և դե յուրե գործող ՄԽ համանախագահների պատասխանատվությունը Ղարաբաղի բռնի տեղահանված հայերի ճակատագրի, նրանց վերադարձի իրավունքի, նրանց մշակութային և հոգևոր ժառանգության պահպանման միջազգային երաշխիքների և ապագայում նրանց անվտանգության համար",-համոզված է հայ քաղաքական գործիչը ։

Աշոտյանն ափսոսանքով է արձանագրել, որ ոչ սույն հոդվածում, ոչ էլ Ռուսաստանի ԱԳՆ ղեկավարի այլ հրապարակային ելույթներում այդ պատասխանատվությունն ու անարդարացիորեն ճնշվածների իրավունքները պաշտպանելու պատրաստակամությունը, որոնք հավատացել են ինչպես միջազգային ինստիտուտներին, այնպես էլ ղարաբաղյան հայերի համար ռուսական ներկայության "բախտորոշությանը", չի նկատվում:

"Հարգելի նախարար Լավրով, Փաշինյանի ռեժիմի սխալները, սխալ հաշվարկներն ու ազգային շահերի բացահայտ դավաճանությունը իրավիճակի համար պատասխանատվությունը չի հանում ոչ միայն հայ ժողովրդից, այլև նրա բարեկամներից ու դաշնակիցներից ։ Հակառակ դեպքում միայն ամրապնդվում է տարիներ շարունակ ստեղծված այն տպավորությունը, որ Նիկոլ Փաշինյանի վարած արկածախնդրական գիծն առնվազն վայելում է լուռ համաձայնությունը, կամ ավելին ՝ փաստացի խրախուսումը Ռուսաստանի կողմից ։ Նիկոլ Փաշինյանը դեռ ողջ հայ ժողովուրդը չէ, "քանի որ նա դեռ վարչապետ է, ուրեմն ժողովուրդը համաձայն է նրա քաղաքականության հետ" ոճի փաստարկները չեն աշխատում ։ Կա նույն Ուկրաինայի օրինակը, որտեղ ռուսական քաղաքականությունը չի նույնացնում ողջ ուկրաինացի ժողովրդին նախագահ Զելենսկու հետ", - եզրափակել է Աշոտյանը ։