Ոչ ակադեմիական փառատոն՝ Ակադեմիական թատրոնի բեմում. «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ը 23-րդ անգամ բացեց իր վարագույրը

Արմինֆո.Հոկտեմբերի 1-ին Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում տեղի է ունեցել Հայաստանի «ամենոչակադեմիական» մշակութային իրադարձությունը՝ կատարողական արվեստի 23 - րդ միջազգային «ՀԱՅ ՖԵՍՏ» փառատոնի բացումը:

Փառատոնի մեկնարկը նշանավորվել է Չինաստանից ժամանած BeijingDance/LDTX պարային խմբի ելույթով, որը հանրությանը հայտնի է իր բացառիկ ոճով, որը միավորում է մոդեռնիզմի, փորձարարական խորեոգրաֆիայի և չինական մշակութային ավանդույթի տարրերը: Երևանում նրանք ներկայացրել են Seeking Light (Լույսի որոնման մեջ) բեմադրությունը, հանդիսատեսին ներգրավելով ճամփորդության, որտեղ ժամանակը դանդաղում է, ինչը թույլ է տալիս ուսումնասիրել կյանքի ընթացքը, տեսնել դրա անհեթեթությունն առանց լույսի շողի, առանց այն փնտրելու, գիտակցել դրա ազդեցությունը շրջապատի մեր ընկալման վրա:

Պարուսույց-բեմադրիչ Վիլի Ցաոյի ընկալելի, բայց միանշանակ հուզիչ ներկայացումն ուղեկցվել է ծափահարությունների փոթորիկով. հայ հանդիսատեսը նրանց կատարումը գնահատել է անկեղծ հիացմունքով:

Եվ եթե հավատանք փառատոնի հիմնադիր և գաղափարական ներշնչող Արթուր Ղուկասյանին, ապա հանդիսատեսի հրճվանքը կշարունակվի փառատոնային բոլոր օրերին: Ինչպես նա նշեց լրագրողների հետ զրույցում, «ՀԱՅ ՖԵՍՏ» - ը կրկին կզարմացնի բոլորին: Մայրաքաղաքը հոկտեմբերի 1-8 - ը հագեցած կլինի ներկայացումներով ՝ ինչպես թատերական բեմում, այնպես էլ բացօթյա: Հանդիսատեսին սպասվում են փորձարարական բեմադրություններ ՝ ստվերների պարեր, պարեր պատին, ինչը կուղեկցվի լուսաձայնային էֆեկտներով և ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումներով:

Ղուկասյանը նշել է, որ ժամանակակից թատրոնը բնավ շոու չէ, այլ հարթակ է, որպեսզի այսօրվա մշակույթի գործիչները ժամանակակից տարբեր միջոցներով հեռարձակեն այն, ինչ ուզում են: Իսկ հանդիսատեսը ամբողջովին ընկղմված էր այն ամենում, ինչ տեղի էր ունենում բեմում: Բեմադրությունը կարող է դուր չգալ, բայց անպայման չի մոռացվի։ "Եվ ընդհանրապես, թատրոնը լինում է կամ ժամանակակից, կամ մեռած", - ընդգծել է փառատոնի ղեկավարը:

Նա նշել է, որ արվեստի նպատակն է հանդիսատեսին դարձնել ավելի հասկացող, մշակութային բարդ արտադրանքն ընկալող, որպեսզի, պատկերավոր ասած, բացառվի "ինչ էր դա" հարցը:

Անդրադառնալով ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի այն հարցին, թե արդյոք կարելի է ավելի քան 20 տարվա ընթացքում երևանցի հանդիսատեսին անվանել գեղարվեստական բարդ մտահղացումներ հասկացող կամ ընկալող, Ղուկասյանը նշել է, որ մի կողմից ' այո, սակայն սոցիալ-մշակութային ակտիվությունը քաղաքին անհրաժեշտ է 365 օրվա ընթացքում: Այդ առնչությամբ նա հիշեցրել է, որ 2020-2023թթ. «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ը հայտնի տխուր իրադարձությունների պատճառով փոքր-ինչ նեղացրել է իր մասշտաբները ՝ տեղի է ունեցել և առցանց, և հիբրիդային ձևաչափով։ Հետևաբար, 2024 թվականը նշանավորվեց նրանով, որ ստիպված էին հանդիսատեսին նորից սովորեցնել, նորից աշխատել նրա հետ ։ "Հանդիսատեսը կարող է մոռանալ, որ ինքը հանդիսատես է", - ընդգծել է Ղուկասյանը: Ընդ որում, նա նշել է, որ «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ը պետք է դառնա փառատոն ինչպես մասնագետների, այնպես էլ շարքային մարդկանց համար։

Լրագրողների հետ զրույցում «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ի ղեկավարը ներկայացրեցլ էնաև փառատոնի կրթական բաղադրիչը, տեղեկացնելով, որ տեղի կունենա "Կլոր սեղան" խորհրդաժողով, որը կմիավորի հեղինակավոր թատերական փառատոնների ղեկավարներին և մշակույթի գործիչներին: Միջոցառման ընթացքում մասնակիցները կքննարկեն ժամանակակից կատարողական արվեստը, հանդիսատեսի դերը դրանում, օրակարգի ազդեցությունը, խնդիրներն ու մարտահրավերները, ինչ է ստացվել այս տարիների ընթացքում, և ինչ անելիքներ կան: Պատասխանելով ԱրմԻնֆո-ի հարցին' Ղուկասյանը նաև տեղեկացրել է, որ, ավանդույթի համաձայն, փառատոնը կներառի հայկական և իրանական ծրագրեր: «Մենք ցանկանում ենք, որ հայկական ներկայացումները հայտնվեն տարբեր միջազգային փառատոների բեմերում ։ Չէ որ դա նույնպես մեր «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ի բաղադրիչն է, այսինքն, Հայաստանում ներկայացնել այն, ինչ կատարվում է աշխարհում, բայց նաև լինել այն ամենի փրոմոութերը, ինչ հեռարձակվում է Հայաստանում", - ասել է նա, նկատելով, որ փառատոնին ժամանած միջազգային պատվիրակությունները հետաքրքրված են մեր երկրի թատերական բեմահարթակներում տեղի ունեցող իրադարձություններով։

Նշենք, որ այս տարի Երևանի քաղաքապետարանը 16 մլն դրամ է հատկացրել «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ի անցկացմանն աջակցությանը, իսկ Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությանը՝ 8 մլն դրամ:

Այս տարի «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ը համագործակցում է նաև Avignon OFF փառատոնի հետ: Փառատոնն ընդգրկվել է Եվրոպայի լավագույն 24 փառատոնների ցանկում ՝ ըստ EFFA-ի (Փառատոնների եվրոպական ասոցիացիա), և անցկացվում է Հայաստանում 2023 թվականից: Ավելի քան երկու տասնամյակի ընթացքում փառատոնին մասնակցել են ավելի քան 500 արտասահմանյան ընկերություններ, 5000 մասնակիցներ և հյուրեր:

Այս տարի «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ին կմասնակցեն թատերասերներ 11 երկրներից, այդ թվում ՝ Բելգիայից, Չինաստանից, Ֆրանսիայից, ԱՄՆ-ից, Հունգարիայից, Հարավային Կորեայից, Նիդերլանդներից և այլն: Փառատոնի մասնակիցների ընդհանուր թիվը գերազանցում է 100-ը, ներառյալ հայտնի հյուրեր, ինչպիսիք են ՝ Բարտոշ Շիդլովսկին, Իրինա Ժուկովան, Միկելա Պանելան և այլոք: Միջազգային ծրագրում սպասվում են հետևյալ խմբերի բեմադրություններ ՝ Benchaa թատրոն (Նիդերլանդներ), FORCE թատրոն (Հարավային Կորեա), Sacred Places (Բելգիա), PR-Evolution պարային ընկերություն (Հունգարիա) և այլն: Փառատոնի շրջանակում նաև վարպետության դասեր կանցկացվեն՝ միջազգային փորձագետների մասնակցությամբ:

Փառատոնի ծրագիրը ներկայացված է հետևյալ հղումով․ https://www.facebook.com/highfest/posts/pfbid03VFdUYZQrMH2CsJu58GvxUSFnnEC9tYeg9 ibmmucFwvTA5cnRRC3x6u4pyVEusiol։