Արմինֆո. Հայաստանը բնակչության շրջանում զայրույթի մակարդակով առաջին հնգյակում է։ Այդ մասին է վկայում աշխարհում հուզական առողջության վիճակի մասին Gallup-ի առաջին զեկույցը, որը վերլուծվել է 144 երկրներում:
"Զայրույթի մակարդակն առավել բարձր է եղել Չադում, Հորդանանում, Հայաստանում, Հյուսիսային Կիպրոսում, Սիերա Լեոնեում եւ Իրաքում ՝ այն երկրներում եւ տարածաշրջաններում, որտեղ դիտվում են ակտիվ հակամարտություններ, պատերազմներ կամ շարունակվող քաղաքական եւ տնտեսական անկայունություն: Հայաստանի բնակչության շրջանում զայրույթի մակարդակը կազմում է 43 տոկոս: Ավելի բարձր է միայն Հորդանանում ՝ 46% և Չադում ՝ 47%:
Կազմակերպության կայքում հրապարակված աշխարհում հուզական առողջության վիճակի մասին Gallup-ի առաջին զեկույցում ասվում է, որ ամբողջ աշխարհում բացասական հույզերի մակարդակը նախկինի պես զգալիորեն գերազանցում է տասնամյա վաղեմության ցուցանիշները, նույնիսկ, չնայած անկմանը՝ համավարակի ժամանակաշրջանի պիկ ցուցանիշների համեմատությամբ:
Այդ բարձր բացասական ապրումները կարևոր են, քանի որ դրանք արտացոլում են ոչ միայն հուզական բարեկեցությունը, այլև կապված են խաղաղության և առողջության հետ: Անհանգստությունն ավելի տարածված է ավելի քիչ խաղաղ հասարակություններում, մասնավորապես զայրույթն ու տխրությունը կապված են համաշխարհային խաղաղության անկախ չափումների և, ընդհանուր առմամբ, բացասական հույզերի հետ, որոնք կապված են կյանքի տևողության հետ:
Համաշխարհային հուզական լանդշաֆտ
2024 թվականին Gallup-ի հարցումները 144 երկրներում և տարածքներում ցույց են տվել, որ ամբողջ աշխարհում ավելի շատ մարդիկ են բացասական հույզեր ապրում, քան մեկ տասնամյակ առաջ, երբ համաշխարհային դժգոհության մակարդակը սկսել էր աճել․ մեծահասակների 39% - ը հայտարարել է, որ նախորդ օրը շատ է անհանգստացել, 37% - ը հաղորդել է, որ սթրես է զգացել, 26%-ը հաղորդել է, որ տխուր է, իսկ 22%-ը հաղորդել է, որ զայրույթ է զգում։
Բացառությամբ ֆիզիկական ցավի՝ բոլոր տեսակի բացասական հույզերը նահանջել են իրենց համավարակային բարձունքներից, բայց դրանցից յուրաքանչյուրը դեռ, առնվազն, չորս տոկոսային կետով բարձր է, քան 2014 թվին:
Միեւնույն ժամանակ, աշխարհը չի կորցրել ուրախությունը։ Դրական հույզերի, այդ թվում ՝ ժպիտների և ծիծաղի մասին մարդկանց ինքնագնահատականները մնացել են նույն մակարդակի վրա, իսկ որոշ դեպքերում, նույնիսկ, ավելի բարձր, քան համավարակի ժամանակ:
2024 թվականին ողջ աշխարհում հարցված չափահասների 88%-ը նշել է, որ նախորդ օրն իրենց հարգանքով են վերաբերվել, ինչը երեք կետով ավելի է, քան 2023 թվականին և Gallup-ի կողմից երբևէ գրանցված ամենաբարձր ցուցանիշներից մեկն է:
Ժպիտը կամ ծիծաղը (73%), հաճույքը (73%) և լավ հանգստի զգացումը (72%) մնացել են 2024 թվականի մակարդակին, մինչդեռ, սովորելու կամ ինչ-որ հետաքրքիր բանով զբաղվելու ցուցանիշները փոքր-ինչ նվազել են՝ հասնելով 52% - ի, բայց՝ 2014-ի ցուցանիշներից մի փոքր բարձր:
Ավելի լավ հասկանալու համար, թե ինչպես է մարդկանց հուզական բարեկեցությունը կապված աշխարհի վիճակի հետ, Gallup Institute-ը այդ 10 ամենօրյա հույզերը համեմատել է Տնտեսագիտության և խաղաղության ինստիտուտի կողմից մշակված երկու ինդեքսի հետ: Միասին՝ այդ երկու ինդեքսները տալիս են փոխլրացնող տեսակետներ աշխարհի վերաբերյալ:
Խաղաղասիրության համաշխարհային ինդեքսը չափում է 163 երկրներում բռնության և հակամարտությունների բացակայության մակարդակը: Այն հիմնված է պաշտոնական և փորձագիտական ցուցանիշների վրա, որոնք հիմնված են այնպիսի գործոնների վրա, ինչպիսիք են հակամարտությունների, հանցավորության, քաղաքական անկայունության և ռազմականացման մակարդակը:
Դրական աշխարհի ինդեքսը չափում է հարաբերությունները, հաստատությունները և կառույցները, որոնք պահպանում են երկարաժամկետ կայունությունը, ներառյալ լավ կառավարման, ռեսուրսների արդար բաշխման և սոցիալական համախմբվածության ցուցանիշները:
Երկու ինդեքսներում էլ երկրի ավելի բարձր միավորները ցույց են տալիս պակաս խաղաղ մակարդակ: Gallup - ի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ բացասական հույզերը, որպես յաաանոն, ուժեղանում են, իսկ դրականները՝ թուլանում, երբ խաղաղության մակարդակը նվազում է:
Խաղաղասիրության համաշխարհային ինդեքս
Բացասական հույզերը կապված են խաղաղասիրության համաշխարհային ինդեքսի վատթարագոույն ցուցանիշների հետ, ինչը նշանակում է, որ դրանք ավելի տարածված են այն երկրներում, որտեղ ավելի շատ բռնություն և հակամարտություններ կան:
Տխրությունը, անհանգստությունն ու զայրույթը, մասնավորապես, ավելի տարածված են պակաս խաղաղասեր երկրներում: Այս ասոցիացիաները մնում են նշանակալի, նույնիսկ, հաշվի առնելով ՀՆԱ-ն, ինչը նշանակում է, որ երկրի հարստությունը չի բացատրում այդ կապի ամբողջականությունը:
Թեեւ ավելի անհանգիստ երկրներում սթրեսի և ֆիզիկական ցավի մակարդակն ավելի բարձր է, դրանք կապված չեն ՀՆԱ-ի հաշվարկից հետո խաղաղության այդ ցուցանիշի հետ:
Զայրույթը, տխրությունը և ֆիզիկական ցավը սերտորեն կապված են դրական աշխարհի ինդեքսի ցուցանիշների վատթարացման հետ: ՀՆԱ - ի սրբագրումից հետո զայրույթը, տխրությունը և ֆիզիկական ցավը նախկինի պես սերտորեն կապված են դրական աշխարհի ինդեքսի ցոուցանիշների վատթարացման հետ, մինչդեռ, սթրեսը և անհանգստությունը' ոչ
Հայ փորձագետ. Կարո՞ղ է արդյոք ժամանակակից Ադրբեջանը գոյություն ունենալ առանց ռուսական և խորհրդային արդիականացման
ՀՀ պաշտպանության նախկին փոխնախարար. Հարավային Կովկասը մտնում է անկայունության նոր փուլ
Փորձագետ. Ադրբեջանի քաղաքական ղեկավարությունը բացահայտ հայտարարել է, որ «Հայաստանի օկուպացիան նրանց նոր ազգային նպատակն է»
Փորձագետ. Հայկական հասարակությունը ընկնում է տոտալիտար անվտանգության թակարդը
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը հեռացվել է ԵՊՀ-ից
Զախարովա․ ԵՄ հետ մերձեցման Հայաստանի գիծը ռիսկեր է պարունակում ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության համար
Ժամանակն է, որպեսզի հարավկովկասյան երկրները Հարավային Կովկասի մասին մտածեն որպես մեկ ընդհանուր տարածաշրջանի. Փաշինյան
Փաշինյան․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է հանգիստ թողնեն միմյանց
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
