Քաղաքագետ․ Եկեղեցին չի ներգրավվում իշխանության պարտադրած սադրանքի դաշտ՝ չընդունելով արհեստականորեն ստեղծված դիմակայության կանոնները

Արմինֆո. Եկեղեցին չի ներգրավվում իշխանության պարտադրած սադրանքի դաշտ, չի ընդունում արհեստականորեն ստեղծված դիմակայության կանոնները։ Այդ մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը, արձագանքելով Գյումրիի "Յոթ Վերք" եկեղեցում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ քաղաքական "Քաղաքացիական պայմանագիր" ուժի կողմից պատարագի կազմակերպմանը՝ ՀԱԵ Շիրակի թեմի ներկայացուցիչների բացակայության պայմաններում:

Քաղաքագետի ասելով՝ Յոթ Վերք եկեղեցում տեղի ունեցածը, ինչպես նաև դրան հաջորդած հայտարարությունները, վկայում են, որ իշխանությունը մտնում է հակաեկեղեցական քաղաքականության նոր՝ առավել սրված փուլ։

«Նիկոլ Փաշինյանը արձանագրեց իրավական և եկեղեցական կարգերի խախտման հերթական դրվագը․ ըստ էության, պետական ուժային մեխանիզմներով վերահսկողություն հաստատվեց Գյումրիի Յոթ Վերք եկեղեցում, քանի որ Շիրակի թեմի որևէ քահանա չէր համաձայնել սպասարկել այնպիսի աղոթակարգ, որի ընթացքում անհրաժեշտ էր շրջանցել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի անունը։

Այսօրվա իրադարձությունը պետական համակարգի ներգրավմամբ իրականացվող ճնշման հերթական դրսևորումն է, որն ուղղված է Եկեղեցու ներքին կարգը խաթարելուն և պատմական ավանդույթները կոտրելուն։

Այս համատեքստում Ալեն Սիմոնյանի հայտարարությունը, թե «ժամանակն է հաջորդ պատարագը Մայր Աթոռում անցկացնել», ակնհայտորեն չի կարող մեկնաբանվել որպես մասնավոր կարծիք։

Այն իշխանության հավաքական մտադրության բացահայտումն է՝ ճնշման օղակը տեղափոխել հենց Էջմիածին և փորձել ուղիղ հակադրության մեջ ներքաշել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին։

Ստեղծված իրավիճակում առանցքային նշանակություն ունի Մայր Աթոռի հայտարարությունը՝ Եպիսկոպոսաց ժողովի ժամանակավոր հետաձգման վերաբերյալ։

Սա ոչ թե նահանջ է, այլ՝ խոհեմ, հավասարակշռված և խորաթափանց որոշում։ Երբ իշխանության մարտավարությունը հիմնված է հակադրության սրմանը, Վեհափառը գիտակցված կերպով վեր է կանգնում այդ սադրանքի տրամաբանությունից՝ հիշեցնելով, որ Եկեղեցու ուժը չի որոշվում կարճաժամկետ քաղաքական լարումներով, այլ՝ ժամանակի և պատմական շարունակականության խորքով։

Այս ամենը ձևավորում է հստակ համատեքստ․ իշխանության հակաեկեղեցական քաղաքականությունը հասել է այն սահմանին, որտեղ հնարավոր են նաև ուղղակի ճնշումներ Վեհափառի և Մայր Աթոռի նկատմամբ։

Բայց նույնքան տեսանելի է նաև հակառակ կողմը․ Եկեղեցին չի ներգրավվում իշխանության պարտադրած սադրանքի դաշտ, չի ընդունում արհեստականորեն ստեղծված դիմակայության կանոնները։

Իսկ այնտեղ, որտեղ կա պատմական ինքնագիտակցություն, հաստատուն կամք և խոհեմություն, վերջնական հաղթանակը դառնում է ժամանակի բնական հունով հասունացող իրականություն», - գրել է քաղաքագետը։

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը դեկտեմբերի 7-ին Գյումրու "Յոթ Վերք" եկեղեցում մասնակցել է, այսպես կոչված, պատարագի: Ընդ որում, Շիրակի թեմի ոչ մի հոգևորական չի համաձայնել պատարագ մատուցել Հայաստանի վարչապետի համար ՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ պայմաններից մեկն էլ Ամենայն հայոց կաթողիկոսի և թեմի առաջնորդի անունը աղոթքի ժամանակ բաց թողնելն էր: Այդ առնչությամբ Հայաստանի իշխանությունները ստիպված էին իրենց հետ բերել կաթողիկոսի դեմ դուրս եկած իրենց գրպանային եպիսկոպոսներին։ Բացի այդ, Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցները երեկոյից փակել են եկեղեցու դռները ՝ թույլ չտալով որևէ մեկին այնտեղ մտնել: Այդպիսով՝ 200 տարվա մեջ առաջին անգամ "Յոթ Վերք" եկեղեցու զանգերը չեն հնչել դեկտեմբերի 7-ի առավոտյան՝ հավատացյալներին հրավիրելով պատարագի: Հատկանշական է նաև, որ չնայած պատարագի ընթացքում կաթողիկոսի անունը չհիշատակելու Հայաստանի իշխանությունների փորձերին, եկեղեցու երգչախմբի երգիչները, այնուամենայնիվ, հնչեցրել են ինչպես Գարեգին Բ-ի, այնպես էլ մտացածին մեղադրանքով բանտարկված ՀԱԵ Շիրակի թեմի առաջնորդ Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանի անունները:

Հավելենք, որ դեկտեմբերի 7-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը նաև տեղեկացրել էր դեկտեմբերի 10-12-ին նախատեսված Եպիսկոպոսաց ժողովը անորոշ ժամանակով հետաձգելու մասին ՝ հոգևորականների նկատմամբ ճնշումների աստիճանի բարձրացման պատճառով:

Հիշեցնենք, որ Հայաստանի վարչապետը մայիսին արշավ է սկսել Հայ Առաքելական Եկեղեցու դեմ ՝ ձգտելով հասնել Ամենայն հայոց Գարեգին Բ կաթողիկոսի հեռացմանը: Այդ արշավի շրջանակներում բոլոր այլախոհներին ՝ ինչպես հոգևորականների, այնպես էլ շարքային քաղաքացիների, այս կամ այն ծանր հոդվածներով կալանավորում են։