
Արմինֆո.Հայաստանից Թուրքիա ոսկու մաքսանենգության գործում հայ-թուրքական սահմանը պահպանող Ռուսաստանի սահմանապահ ծառայության աշխատակիցները քննադատության են ենթարկվել։ Բայց արդյո՞ք ամեն ինչ այդքան պարզ է։
Այս տարվա հունվարի 5-ին, երբ հայ հասարակությունը դեռ վայելում էր Նոր տարվա տոները, SHAMSHYAN.com պորտալը, որը ավանդաբար տեղեկատվություն է ստանում անմիջապես երկրի ուժային մարմիններից, հրապարակեց տեղեկատվություն, որ հայ-թուրքական սահմանին տեղակայված ռուս սահմանապահների օգնությամբ Արաքս գետով Թուրքիա է մաքսանենգ ճանապարհով 600-900 կգ ոսկի (999.9 հարգի) մաքսանենգ ճանապարհով տեղափոխվել է Թուրքիա։ Ավելին, իբր թե թանկարժեք մետաղի դիմաց վճար է կատարվել 100-150 միլիոն դոլարի էլեկտրոնային գործարք։ Նաև հաղորդվել է, որ ստացված հետախուզական տվյալների հիման վրա Քննչական կոմիտեն քրեական գործ է հարուցել։
Սակայն այս տեղեկատվության արտահոսքն ավելի շատ հարցեր է առաջացրել, քան պատասխաններ տվել։ Անհասկանալի է, թե ինչու է նման աղմկահարույց հանցագործության մասին հաղորդում հայտնի ֆոտոլրագրող Գագիկ Շամշյանի պորտալը, այլ ոչ թե անմիջապես Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայությունը (ԱԱԾ), որի հետ անմիջականորեն համագործակցում է սահմանային վարչությունը, կամ, վատագույն դեպքում, հենց Հայաստանի Պետական եկամուտների կոմիտեն: Ի վերջո, ոսկու այդքան մեծ ծավալի մաքսանենգությունը «չափազանց լուրջ հարց է»:
Այսպիսով, ինչո՞ւ է ԱԱԾ մամուլի ծառայությունը, ինչպես մյուս կառույցները, լռում, մինչդեռ տեղեկատվությունը արտահոսում է «պապարացի կայքի» միջոցով, որը բավականին հայտնի է սովորական դիտորդների շրջանում և ուղղակիորեն կապված է երկրի ոստիկանության հետ: Ի վերջո, սա ոչ միայն հանցագործություն է, այլև հայ-թուրքական սահմանը պահպանող Ռուսաստանի սահմանապահ ծառայության աշխատակիցների ներգրավվածություն...Բոլոր հետևանքներով, այդ թվում՝ դիվանագիտական և քաղաքական
Իրավիճակը պարզաբանելու և տեղեկատվության իսկությունը ստուգելու համար ԱրմԻնֆոն կապ է հաստատել Քննչական կոմիտեի հետ, որտեղ, արտահոսած տեղեկատվության համաձայն, գործը քննվում է: «ԱրմԻնֆո»-ն դիմել է ՀՀ քննչական կոմիտեին՝ պարզելու հրապարակման մեջ պարունակվող տեղեկատվության իսկությունը, և եթե այո, ապա ովքե՞ր են կասկածյալները, արդյոք որևէ մեկը կալանավորվե՞լ է այս գործով և ի՞նչ ազգության են նրանք։
ՀՀ քննչական կոմիտեն արագ արձագանքել է, սակայն դեռևս չի պարզաբանել իրավիճակը։ «Ձեր 2026 թվականի հունվարի 22-ի հարցմանը ի պատասխան տեղեկացնում ենք, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 25-ին հարուցվել է քրեական գործ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 292-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, որը միացվել է մեկ այլ քրեական գործի։ Տեղեկացնում ենք նաև, որ այս քրեական գործով նախնական քննություն է վարում ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ծանր հանցագործությունների քննության բաժինը», - նշել է ՀՀ քննչական կոմիտեն։
Հոդվածում, որի հիման վրա հարուցվել է գործը, ասվում է. մշակութային արժեքների կամ ռազմավարական նշանակություն ունեցող հումքի մեծ քանակությամբ մաքսանենգություն, որը ներառված է ՀՀ կառավարության կողմից հաստատված ցանկում, այսինքն՝ նման արժեքավոր իրերի կամ ապրանքների անօրինական տեղափոխումը Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ ՀՀ պետական սահմանով, որը կատարվել է առանց մաքսային հսկողության, կամ դրանք թաքցնելով, կամ դրանց մասին սահմանված կարգով հավաստի տեղեկություններ չտրամադրելով, կամ դրանք կեղծ անվան տակ հայտարարելով, կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնները, այդ թվում՝ արգելքները կամ սահմանափակումները խախտելով, կամ մաքսային կամ այլ փաստաթուղթ խարդախորեն օգտագործելով՝ անձանց խմբի կողմից նախնական համաձայնությամբ և նրանց կողմից տրված պաշտոնական կամ պետական լիազորությունները կամ ազդեցությունը օգտագործելով։ Այս հանցագործությունը պատժվում է 4-ից 8 տարի ազատազրկմամբ։
Ներգրավված անձանց և նրանց քաղաքացիության վերաբերյալ ՀՀ քննչական կոմիտեն հայտարարել է, որ չի կարող տրամադրել նման տեղեկատվություն, քանի որ այն պարունակում է նախնական քննության տվյալներ, որոնք հրապարակման ենթակա չեն։ Այսպիսով, քննչական կոմիտեի պատասխանը չի ներկայացրել կատարված հանցագործության ամբողջական պատկերը՝ առաջացնելով ավելի շատ հարցեր։ Մասնավորապես, թե ինչ այլ դեպքի հետ է այն կապված, ովքե՞ր են կասկածվում, և ինչպե՞ս է հնարավոր եղել, որ այդքան մեծ բեռը սահմանով տեղափոխվել է առանց հետևանքների։
Ռուսաստանի Դաշնային անվտանգության ծառայություն սահմանային վարչությունը Հայաստանում նույնպես որևէ մեկնաբանություն չի տվել։