Շոյգու․ Հայաստանի երկաթուղիների կառավարման գործում Ռուսաստանին փոխարինելու հանրապետության իշխանությունների ցանկությունը չմշակված լուծում է

Արմինֆո.Հայաստանի երկաթուղիների կառավարման գործում Ռուսաստանին փոխարինելու հանրապետության իշխանությունների ցանկությունը չմշակված լուծում է, կառուցված համակարգը դրանից հետո կարող է «մեկ ժամում փլուզվել»։ Այդ մասին ՏԱՍՍ-ին հայտարարել է ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Սերգեյ Շոյգուն:

«Չեմ գնահատի այլ պետությունների իրավասությունները երկաթուղային տնտեսության կառավարման հարցում, բայց կարող եմ վստահաբար ասել, որ դժվար թե որևէ այլ ընկերություն կարողանա լիարժեք փոխարինել ռուսական երկաթուղային փոխադրողին, որն արդյունավետ և վաղուց աշխատում է Հայաստանում ոչ ամենապարզ պայմաններում»,-նշել է Շոյգուն:

"Վերջերս ես մեկնաբանել եմ իրավիճակը ՝ կապված ԱՄՆ-ի հետ միջուկային թեմատիկայով Հայաստանի համագործակցության ծրագրերի հետ։ Եվ ահա, արդյոք նման, դիվանագիտական լեզվով ասած, չմշակված որոշումները չեն հանգեցնի այնպիսի վտանգավոր փորձերի, որոնց համար ստիպված կլինեն վճարել Հայաստանի շարքային քաղաքացիները", - հարց է տվել ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը։  Նրա ասելով՝ գրեթե երկու տասնամյակի ընթացքում կառուցված համակարգը կարող է, պարզապես, մեկ ժամում կոտրվել: "Դրա պատասխանատվությունը ոչ մի "բարեկամ երկիր", բնականաբար, չի կրի։ Հուսով եմ, որ պատասխանատու որոշումներ կայացնելիս Հայաստանի ղեկավարությունը կելնի բացառապես իր քաղաքացիների շահերից", - շարունակել է նա։

ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը նշել է, որ շուրջ 20 տարի "Հարավկովկասյան երկաթուղի" ՓԲԸ-ը (ՀԿԵ) պատասխանատու կերպով իրականացնում է կոնցեսիոն պայմանագրի դրույթները, այդ թվում ՝ ներդրումներին վերաբերող: Նրա խոսքով ՝ այդ ընթացքում ռուսական ներդրումները հայկական երկաթուղիների համակարգում, այդ թվում ՝ շարժակազմում, գնահատվում են ավելի քան 30 մլրդ ռուբլի: "Եվ ահա հիմա Նիկոլ Փաշինյանն ասում է, որ Հայաստանի երկաթուղիները ռուսական ընկերության կոնցեսիայի մեջ գտնվելը վանում է պոտենցիալ գործընկերներին, խոչընդոտելով տարածաշրջանային նախագծերին, եւ մտածում է հայկական երկաթուղային ցանցի կառավարումը եւ Ռուսաստանի, եւ Հայաստանի բարեկամ երկրին փոխանցելու մասին", - նշել Է Շոյգուն:

Նա հիշեցրել է, որ պայմանագիրը նախատեսում է "ՀԿԵ" ՓԲԸ-ի ՝ որպես կոնցեսիոների կողմից կոնցեսիոն ակտիվների տիրապետման, օգտագործման, կառավարման, շահագործման, սպասարկման, վերանորոգման և անհրաժեշտ բարելավումների իրականացում: "Տեղեկանքի համար ասեմ, որ ռուսական կողմը պայմանագիրը ստորագրելիս պատասխանատվություն է ստանձնել ավելի քան 1,2 հազար անշարժ գույքի կոնցեսիոն ակտիվների և հայկական երկաթուղիների համակարգի ավելի քան 12,5 հազար շարժական գույքի օբյեկտների համար", - տեղեկացրել է ՌԴ ԱԽ քարտուղարը:

Ինչպես նշել Է Շոյգուն, վերջին 20 տարիների ընթացքում կոնցեսիոն համաձայնագրի շնորհիվ Հայաստանի բյուջե է վճարվել ավելի քան 15 մլրդ ռուբլի՝ հարկերի տեսքով, ինչպես նաև վերանորոգվել է ավելի քան 520 կմ ճանապարհ, այն դեպքում, երբ "ՀԿԵ" ՓԲԸ կառավարման ցանցի շահագործման երկարությունը կազմում է մոտ 700 կմ: "Իրականացվել է գծերի 50% - ի փոխարինում, վերանորոգվել և վերակառուցվել է ավելի քան 50 կառույց, այդ թվում ՝ 38 կամուրջ և 2 թունել։ Եթե վերցնենք երկու տարվա վիճակագրությունը, ապա պատկերը հետևյալն է. միջին հաշվով մեկ տարվա ընթացքում "ՀԿԵ" ՓԲԸ-ն տեղափոխում է ավելի քան 500 հազար ուղեւոր (որից մոտ 360 հազարը՝ տեղական հաղորդակցություն) և ավելի քան 1,6 մլն տոննա բեռ", - հավելել է նա ։

"Ընկերության ներդրումը հանրապետության տնտեսության մեջ դժվար է գերագնահատել. Հայաստանի կարիքների համար չափազանց  անհրաժեշտ բեռները տեղափոխվում են "ՀԿԵ" ՓԲԸ - ի ուժերով, - ընդգծել Է Շոյգուն։ - Երկաթուղին խաղում է նաև ռազմավարական դեր, ապահովելով տրանսպորտային կապը երկրի համար, որը չունենի ելք դեպի ծով: Այս ամենի հետևում կանգնած են մարդիկ, ընկերության աշխատակիցները։ Այսօրվա դրությամբ ընկերությունը, որպես գործատու, երաշխավորում է ավելի քան 2,5 հազար մարդու զբաղվածություն ։ Ի դեպ, գրեթե բոլորը Հայաստանի բնակիչներ եւ  բոլոր անհրաժեշտ սոցիալական վճարները ստացող քաղաքացիներ"։

Շոյգուն ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ համաձայնագրի շուրջ հարցը քննարկելիս հարկ է հիշել քննարկման առարկայի առաջացումը և որոշ իրավական կետեր, որոնք անմիջականորեն կապված են կոնցեսիայի հետ:

"ԽՍՀՄ փլուզումից հետո հայկական երկաթուղիների համակարգը գտնվում էր ծանրագույն ճգնաժամի մեջ ։ Ենթակառուցվածքները խիստ մաշված էին, ճանապարհի շատ հատվածներ փլուզումների և սողանքների պատճառով չէին գործում։ Հաշվի առնելով, որ հանրապետության տարածքը գրեթե շրջափակման մեջ էր, բեռնափոխադրումների ծավալները և ուղևորների թիվը խիստ նվազել էր։ Արդիականացման համար անհրաժեշտ էին լուրջ ֆինանսական ներդրումներ, ներառյալ հնացած շարժակազմի թարմացումը ։ Այս պայմաններում Հայաստանի կառավարությունը ճանապարհի վերականգնման մրցույթ էր հայտարարել, որը շահել էր Ռուսաստանը", - պատմել է նա ։

"2008 թվականի փետրվարին Հայաստանի Հանրապետության, "Ռուսական երկաթուղիներ" ԲԲԸ-ի և "Հարավկովկասյան երկաթուղի" ՓԲԸ-ի միջև ("Ռուսական երկաթուղիներ "ԲԲԸ - ի հատուկ ստեղծված դուստր ընկերություն) կնքվել է կոնցեսիոն պայմանագիր Հայաստանի երկաթուղային համակարգը մինչև 2038 թվականը" Հարավկովկասյան երկաթուղի" ՓԲԸ-ին կոնցեսիայի հանձնելու վերաբերյալ", - նշել Է Շոյգուն:

Փետրվարի 13-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողների հետ զրույցում ռուսական կողմին առաջարկել է հանրապետության երկաթուղիների կոնցեսիան վաճառել թե Մոսկվային, թե Երևանին բարեկամ պետություններից որևէ մեկին: Տարբերակների թվում  նա նշել Է Ղազախստանը, ԱՄԷ-ն և Կատարը ։ Միաժամանակ, Փաշինյանը հանդես է եկել պնդմամբ, որ Հայաստանը ոչինչ չունի ՌԴ-ի դեմ, սակայն ռուսական կոնցեսիան "որոշակի մրցակցային կորուստներ" է ստեղծում հանրապետության համար: