Մեծ Բրիտանիայի Հայ դատի հանձնախումբը ներկայացրել է Արցախի հիմնախնդիրն ուսումնասիրող խորհրդարանական հանձնաժողովի զեկույցը

Արմինֆո. Մեծ Բրիտանիայի Հայ դատի հանձնախումբը ներկայացրել է Արցախի հիմնախնդիրն ուսումնասիրող խորհրդարանական հանձնաժողովի զեկույցը:

Ինչպես ասվում է "Հայ Դատի" կենտրոնական կոմիտեից ԱրմԻնֆո-ին տրամադրված հաղորդագրության մեջ, մի քանի օր առաջ բրիտանական խորհրդարանում  Արցախի հիմնախնդիրն ուսումնասիրող խորհրդարանական հանձնաժողովի երրորդ նստաշրջանի ընթացքում Մեծ Բրիտանիայի Հայ դատի հանձնախումբը զեկույց է ներկայացրել քննարկվող հարցերի իրավական և պատմական հիմքերի վերաբերյալ: Կոմիտեն վկայակոչել է մշակութային ժառանգության պահպանության մասին 1907 և 1954 թվականների Հաագայի և Ժնևի կոնվենցիաները, Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունը և ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 2347 բանաձևը: Կոմիտեն հիշատակել է նաև Ցեղասպանության կոնվենցիայի և միջազգային իրավունքի նախադեպերի կիրառելիությունը, որոնք ընդունում են, որ մշակութային ժառանգության կանխամտածված ոչնչացումը կարող է վկայել ցեղասպանական դիտավորության մասին:

Նշվում է, որ Մեծ Բրիտանիայի Հայ դատի հանձնախմբի զեկույցը հիմնված է Արցախում տարբեր փուլերում իրականացված էթնիկ զտումների մոդելների վերլուծության վրա: Քննարկման ընթացքում Հայ դատի հանձնախումբը ներկայացվել է հանձնախմբի համանախագահներ Անետ Մոսկոֆյանի և Անդրե Վարդանյանի կողմից:

Հայտարարության մեջ ընդգծվում է, որ Կոմիտեի անդամների հարցերին պատասխանելուց բացի, նրանք նաեւ կոչ են արել ուժեղացնել աջակցությունը Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված բնակչությանը, ընդունել, որ Ադրբեջանի ռազմական հարձակումը Լեռնային Ղարաբաղի վրա, որը դիտարկվում է շրջափակման եւ մարդասիրական իրավունքի խախտումների համատեքստում, հանգեցրել է էթնիկ զտումների;  թիրախային պատժամիջոցների կիրառման ադրբեջանական ռեժիմի ներկայացուցիչների նկատմամբ, որոնք պատասխանատու են էթնիկ զտումների համար:

Բացի այդ, նրանք կոչ են արել հրապարակայնորեն աջակցել Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության հայրենիք վերադառնալու իրավունքին ՝ Միջազգային դատարանի  ժամանակավոր միջոցին, Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի (1948 թ.) 13-րդ հոդվածին, քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի 12-րդ հոդվածին և ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 194 (III) բանաձևին համապատասխան, և աջակցել այդ վերադարձի իրականացմանը ՝ ՄԱԿ-ի բազմազգ կամ խաղաղապահ ուժերի տեղակայման միջոցով։ Կոմիտեի ներկայացուցիչները նաև կոչ են արել ավելի ակտիվորեն աջակցել հայկական հոգևոր և մշակութային ժառանգության պաշտպանությանը միջազգային կազմակերպություններում, այդ թվում ՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում, ինչպես նաև դադարեցնել Ադրբեջանի հետագա հավակնությունները Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ և պահանջել նրա դուրսբերումը օկուպացված տարածքներից: