Արմինֆո. Ադրբեջանը դադարեցրել է մասնակցել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (ՄԻԵԴ) որոշումների կատարմանը, որը վերահսկվում է Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի կողմից, ըստ ՄԻԵԴ-ի 2025 թվականի զեկույցի։
«Համակարգը կարող է գործել միայն այն դեպքում, երբ պետությունները պարտավորվում և մասնակցում են գործընթացին։ Դժբախտաբար, 2025 թվականին դա բոլոր պետությունների համար չէր։ 2025 թվականին Ադրբեջանը Կոմիտեին ներկայացրել է ընդամենը երկու փաստաթուղթ, որոնցից վերջինը թվագրված է 2025 թվականի մարտի 18-ով։
Այդ ժամանակվանից ի վեր այն այլևս չի համագործակցել Կոմիտեի հետ որոշումների կատարման վերաբերյալ, ինչը զգալի բեռ է դնում վերահսկողության մեխանիզմի վրա», - նշվում է զեկույցում։ Նշվում է, որ անդամ պետությունների դեմ կատարման սպասող բոլոր գործերի 10%-ը կամ 397-ը վերաբերում են Ադրբեջանին։ 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ վճարման տեղեկատվությանը սպասող 169 գործ կար, այդ թվում՝ 112 գործ, որոնք սպասվում էին ավելի քան վեց ամիս։ «Սա զգալի աճ է 2024 թվականի համեմատ և բացասաբար է անդրադառնում կատարման ընդհանուր վիճակագրության վրա», - նշել է ՄԻԵԴ-ը։
Վերահսկողության գործընթացում նման երկարատև ներգրավվածության բացակայության պայմաններում, Կոմիտեն, հիշեցնելով Ռեյկյավիկի հռչակագրում կատարման հարցերի վերաբերյալ «համագործակցային և ներառական մոտեցման՝ երկխոսության վրա հիմնված» կոչը, բազմիցս կոչ է արել Ադրբեջանի իշխանություններին վերսկսել բարձր մակարդակի երկխոսությունը քարտուղարության հետ՝ ՄԻԵԴ որոշումների կատարման գործում առաջընթացի հասնելու համար», - շարունակվում է զեկույցը։
Կոմիտեն վերահաստատել է Կոնվենցիայի 46(1) հոդվածի համաձայն՝ Ադրբեջանի կամավոր պարտավորությունը՝ լիովին, արդյունավետորեն և անհապաղ կատարել ՄԻԵԴ վերջնական որոշումները այն բոլոր գործերով, որոնցում ինքը կողմ է, և ափսոսանք է հայտնել իշխանությունների շարունակական լռության և քննվող գործերում առաջընթացի բացակայության համար։ Նաև նշվում է, որ 2025 թվականին Նախարարների կոմիտեն Եվրոպական դատարանից ստացել է Ադրբեջանի դեմ 75 գործ՝ դրանց կատարումը վերահսկելու համար։ Սա համեմատած 2024 թվականի 62-ի և 2023 թվականի 84-ի հետ։ Դատարանի կողմից 2025 թվականին հայտնաբերված նոր խախտումների շարքում մեկը վերաբերում էր դիմորդի անձնական կյանքի իրավունքի հարգումն ապահովելու դրական պարտավորությունների չկատարմանը՝ նրա անօրինական տեսաձայնագրման և այդ նյութերի հրապարակման պատճառով։ ոստիկանության կողմից։ Մեկ այլ դեպք վերաբերում էր դիմորդների խոսքի ազատության անօրինական միջամտությանը՝ Ազգային հեռուստատեսության և ռադիոյի խորհրդի կողմից նրանց հեռարձակման լիցենզիա տրամադրելու կամայական մերժման հետևանքով։
Այլ խախտումներ վերաբերում էին կալանքի և նախնական կալանքի շարունակման համար բավարար հիմքերի բացակայությանը, ինչպես նաև սեփականության իրավունքից անօրինական զրկմանը։ «2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ կատարման սպասող 397 գործ կար՝ 2024 թվականի 329-ի և 2023 թվականի 337-ի համեմատ, որոնցից 24-ը արագացված ընթացակարգով դասակարգված հիմնական գործեր էին, 2024 թվականի 23-ի և 2023 թվականի 21-ի համեմատ, իսկ 29-ը՝ ստանդարտ ընթացակարգով դասակարգված հիմնական գործեր։ Արագացված ընթացակարգով մշակված հիմնական գործերից 20-ը քննության մեջ էին հինգ կամ ավելի տարի։ Նմանապես, ստանդարտ ընթացակարգով մշակված 16 հիմնական գործ քննության փուլում էր հինգ կամ ավելի տարի (2024 և 2023 թվականների 15-ի համեմատ)», - ասվում է զեկույցում: Իշխանությունները ներկայացրել են մեկ գործողությունների ծրագիր և մեկ գործողությունների զեկույց:
Սկզբնական գործողությունների ծրագրերը/գործողությունների զեկույցները քննության փուլում էին ութ խմբի/գործի համար, չնայած այս առումով երկարաձգված ժամկետի ավարտին: 19 խմբի/գործի դեպքում լրացուցիչ տեղեկատվություն պարունակող թարմացված գործողությունների ծրագրերը/գործողությունների զեկույցները քննության փուլում էին, քանի որ կամ Նախարարների կոմիտեի կողմից սահմանված ժամկետը լրացել էր (ութ խումբ/գործ), կամ մինչև 2025 թվականի հունվարի 1-ը DEJ-ին հետադարձ կապ էր ուղարկվել (11 խումբ/գործ):
Դատարանի կողմից շնորհված արդարացի փոխհատուցման լրիվ վճարումը գրանցվել է հինգ գործում 2025 թվականին, մինչդեռ լրիվ վճարման և/կամ ուշացած վճարման համար տոկոսների հաստատումը սպասվում էր 112 գործում, որոնց համար Դատարանի վճռում նշված ժամկետը լրացել էր ավելի քան վեց ամիս առաջ: Կոմիտեն փակել է յոթ գործ 2025 թվականին:
Դրանցից երեքը փակվել են, քանի որ հետագա անհատական միջոցառումները անհրաժեշտ կամ հնարավոր չէին, իսկ չորս գործ փակվել են, քանի որ ժամկետները... համապատասխան խաղաղության համաձայնագրերը կատարվել էին։
Քաղաքագետ․ Նոր իրավիճակում պաշտոնական Երևանը կարող է Բաքվին առաջարկել խաղաղության գործընթացը շարունակել առանց ՀՀ սահմանադրության շուրջ հանրաքվեի
Հայ փորձագետ․ Ժամանակակից աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը տեղափոխվում է տարածքների վերահսկումից դեպի ենթակառուցվածքային հոսքերի վերահսկում
Փորձագետ. Քաղաքների կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ է ընդլայնել որոշումների կայացմանը բնակիչների մասնակցության մեխանիզմները
Քաղաքական գործիչ․ Հայաստանի երրորդ նախագահի հայտարարությունն ընդդիմությանը կարող է զրկել Փաշինյանին իշխանությունից զրկելու միակ քաղաքական հիմքից
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
ԿԸՀ-ն չեզոքացրեց ԲՀԿ-ին. Ընտրությունների քվեարկության արդյունքներով Հայաստանի խորհրդարան կանցնի երեք քաղաքական ուժ
Մոսկվա. Հայաստանում ընտրություններն ուղեկցվել են ընդդիմության նկատմամբ աննախադեպ ճնշումներով
Փորձագետ․ Անգամ ԵԱՀԿ դիտորդները Հայաստանում ընտրությունների ժամանակ բազմաթիվ խախտումներ են արձանագրել
Մոսկվան կսպասի Հայաստանի ընտրությունների պաշտոնական արդյունքներին . Պեսկով
Անտոնիո Կոշտա․ ԵՄ-ն կշարունակի խորացնել գործընկերությունը Հայաստանի հետ՝ ընդլայնելով համագործակցությունը էներգետիկայի, առևտրի և թվայնացման ոլորտներում
Իսրայելի ԱԳ նախարարը շնորհավորել է Փաշինյանին
Թուրքիայի ԱԳՆ-ը մեկնաբանել է Հայաստանի ընտրությունների արդյունքները
Զախարովա․ Միջազգային դիտորդները չեն կարողանա լռություն պահպանել՝ Հայաստանում ընտրությունների ընթացքում ողջ ժողովրդի շահերի աղաղակող ոտնահարման ֆոնին
"Ուժեղ Հայաստանը" հանդես կգա հայտարարությամբ՝ իրական հաշվարկների ավարտից հետո․ Նարեկ Կարապետյան
Ռուսաստանի սենատոր․ Ընտրությունների ժամանակ իշխող կուսակցության կողմից խախտումների վերաբերյալ ընդդիմադիր ուժերի բողոքները մնացել են անպատասխան
Հայաստանի վարչապետը շարունակում է շնորհավորանքներ ստանալ խորհրդարանական ընտրություններում տարած հաղթանակի կապակցությամբ
ԱՊՀ ՄԽՎ խորհրդի քարտուղարության ղեկավար. Հայաստանում խորհրդարանական ընտրությունների քարոզարշավի չափազանց դժվար մթնոլորտը ուղեկցվեց զանգվածային ձերբակալություններով
