Արմինֆո.Երևանի Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի բեմում մարտի 27 - ին՝ Թատրոնի միջազգային օրը, ավանդույթի համաձայն, տեղի է ունեցել Հայաստանի 25-րդ ամենամյա "Արտավազդ" թատերական մրցանակաբաշխությունը:
Թատրոնի միջազգային օրվա առթիվ, որը սահմանվել է 1961 թվականին Թատրոնի միջազգային ինստիտուտի կողմից, ավանդույթի համաձայն, ուղերձ են հղում ականավոր արվեստագետները: Առաջինը 1962 թվականին դա արեց ֆրանսիացի մեծ գրող և արվեստի գործիչ Ժան Կոկտոն ։ Նույն թվականին ուղերձ էր հղել կինոյի և թատրոնի ամերիկացի դերասան Ուիլեմ Դեֆոն, որի ընթերցումով էլ Երևանում բացվեց "Արտավազդ" մրցանակաբաշխությունը: Դեֆոն նշել է, որ որպես դերասան և թատերական գործիչ, նախկինի պես հավատում է թատրոնի ուժին: "Մի աշխարհում, որը կարծես թե դառնում է ավելի անջատված, վերահսկող և դաժան, մեր ՝ որպես թատերական գործիչների խնդիրն է խուսափել թատրոնը բացառապես առևտրային ձեռնարկության, ուշադրությունը շեղելու համար զվարճանքի կամ ավանդույթների չոր ինստիտուցիոնալ պահեստարանի վերածելուց, և, փոխարենը, զարգացնել դրա ուժը ՝ մարդկանց, համայնքները, մշակույթները միավորելու համար և, առաջին հերթին, մտածելու, թե ուր ենք գնում", - ասվում է նրա ուղերձում:
Նշենք, որ այս տարի «Արտավազդ» -ը նվիրված էր Հայ մեծանուն դերասանուհի Մետաքսյա Սիմոնյանի ծննդյան 100-ամյակին: Այդ առիթով Մետաքսյա Սիմոնյանի անվան "Արտավազդ" հատուկ մրցանակը նրա որդին ՝ Ռուբեն Արզումանյանը, հանձնել է Մհեր Մկրտչյանի անվան թատրոնի դերասանուհի Տաթևիկ Մելքոնյանին ("Ֆիլումենա Մարտուրանո" ներկայացման մեջ Ֆիլումենայի դերի համար):
Թատերական արվեստում ունեցած ավանդի համար «Արտավազդ» հատուկ մրցանակի են արժանացել դերասաններ Գրետա Մեջլումյանը և Դավիթ Հակոբյանը:
Առավել հուզիչ դրվագներից էր «Արտավազդ» հատուկ մրցանակի հանձնումը «Դիալոգ» կազմակերպության ղեկավար Յուրի Նավոյանին, որն աջակցել է Ստեփանակերտի Վ. Փափազյանի անվան դրամատիկական թատրոնի վերաբացմանը Հայաստանում: Բեմ բարձրանալուց հետո Նավոյանը նշել է, որ այդ մրցանակն իր համար անակնկալ էր։ Նա նշել է, որ Ստեփանակերտի թատրոնն այսօր փարոս է, հենարան, արժանապատվություն և վստահություն Արցախի մեր հայրենակիցների համար: Նավոյանը շնորհակալություն է հայտնել թատրոնի կոլեկտիվին համագործակցության և գործունեության համար, խոստանալով, որ հեռու չէ այն օրը, երբ ՍԴԹ-ը կընդգրկվի միջազգային թատերական փառատոների ծրագրում:
«Արտավազդ» հատուկ մրցանակով պարգևատրվել է նաև Սիմոն Աբգարյանը ' Սոս Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոնի «Պենելոպա, օ, Պենելոպա» ներկայացման բեմադրության համար։ Հայաստանի թատերական գործիչների միության հատուկ մրցանակ է ստացել Նորա Արմանին' "Բանալիների հավաքողը" ներկայացման մեջ գլխավոր դերակատարման համար, Գորիսի Վաղարշ Վաղարշյանի անվան և Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան թատրոնների խաղացանկի զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար հատուկ մրցանակի է արժանացել Դավիթ Հարությունյանը:
Ընդ որում, այս տարի ամենատիտղոսավորը Գոռ Մարգարյանի «Յամա» ներկայացումն է, որի պրեմիերան կայացել է 2025 թվականին Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի բեմում: Ա.Կուպրինի վիպակի հիման վրա Մարգարյանի ստեղծած ներկայացումն արժանացել է միանգամից 5 «Արտավազդ» - ի, այդ թվում ՝ ամենանշանակալիները ՝ «Տարվա լավագույն բեմադրություն» և «Լավագույն ռեժիսուրա»:
"Յամա" ներկայացման շնորհիվ մրցանակ են ստացել նաև Ելենա Վարդանյանը ՝ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի ՝ Աննա Մարկովնայի դերի համար, Հռիփսիմե Նահապետյանը ՝ որպես լավագույն երիտասարդ դերասանուհի ՝ Ժենկայի դերի համար, և Հայկ Աղաբեկյանը ՝ որպես լավագույն լուսային նկարիչ:
Գոռ Մարգարյանն ստիպված է եղել երեք անգամ բեմ բարձրանալ. բացի «Արտավազդ»-ից՝ «Յամա» ներկայացման համար, երիտասարդ ռեժիսորը մրցանակ է ստացել նաև Աշտարակի դրամատիկական թատրոնի «42 – 24» ներկայացման համար: Մարգարյանի բեմադրությունն արժանացել է «Արտավազդ»-ի ՝ որպես լավագույն երիտասարդական ներկայացում:
Նշենք նաև, որ "Լավագույն դերասան" անվանակարգում հաղթել է Նարեկ Բաղդասարյանը (Սոս Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոն) "Պենելոպե, օ, Պենելոպե" ներկայացման մեջ Անթեյի դերի համար: Լավագույն դերասանուհի է ճանաչվել Տաթև Հովակիմյանը (Մհեր Մկրտչյանի անվան թատրոն) "Եթե դու մեռնեիր" ներկայացման մեջ Աննայի դերի համար: Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան է ճանաչվել Սաշա Սուքիասյանը (Պատանի հանդիսատեսի թատրոն) "Մեղրի համը" ներկայացման մեջ Փիթեր Սմիթի դերի համար:
Լավագույն բեմանկարչության համար մրցանակ է ստացել Անի Ռաշոյանը (Վ. Աճեմյանի անվան թատրոն, Գյումրի) "Երեք անուն ունեցող աղջիկ" ներկայացման համար:
Զգեստների լավագույն նկարիչ է ճանաչվել Լուսինե Խաչատրյանը (Պատանի հանդիսատեսի թատրոն Վ. Աճեմյանի, Գյումրի) «Երկարագուլպա Պեպպին» ներկայացման համար:
Լավագույն երաժշտություն է ճանաչվել «Վանական» ռոք խմբի աշխատանքը (Սոս Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոն, "Պենելոպե, օ, Պենելոպե" ներկայացման համար):
Լավագույն թատերական հրապարակում է ճանաչվել Գոռ Վանյանի «Խաղ» ստեղծագործությունը ՝ նվիրված Համազգային թատրոնում «Ջին» ներկայացմանը:
Որպես լավագույն երիտասարդ դերասան «Արտավազդ»-ի է արժանացել Միշա Հակոբյանը (Աշտարակի դրամատիկական թատրոն) «42-24» ներկայացման մեջ Բարոն Ֆոնբերգի դերակատարման համար:
Լավագույն երիտասարդ ռեժիսոր է ճանաչվել Մերի Մարգարյանը (Վ. Աճեմյանի անվան թատրոն, Գյումրի) "Տարազներով տղամարդիկ" ներկայացման համար:
Լավագույն մանկական ներկայացում է ճանաչվել Ավետիք Իսահակյանի տուն-թանգարանի «Լույսի ծածկագիրը» նախագիծը (ռեժիսոր ՝ Քրիստինե Ասատրյան):
Լավագույն երաժշտական ներկայացում է ճանաչվել Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի «Փրայմ Թայմ» - ը (ռեժիսոր ՝ Հակոբ Ղազանչյան):
Լավագույն պլաստիկ ներկայացում է ճանաչվել "Մետրո" թատրոնի «մկնիկի խորհուրդը» (ռեժիսոր ՝ Սոնա Մարտիրոսյան):
Լավագույն կամերային ներկայացում է ճանաչվել Մհեր Մկրտչյանի անվան թատրոնի «Եթե դու մեռնեիր» ներկայացումը (ռեժիսոր ՝ Տաթևիկ Մելքոնյան):
Այս տարի «Արտավազդ»-ը հիշվեց, առաջին հերթին, մրցանակակիրների անուններով ծրարների զավեշտալի կորստով, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Ժիրայր Դադասյանի ծննդյան օրվա առթիվ բեմ բարձրացած բոլոր մարդկանց շնորհավորանքներով, այդ թվում նաև հենց Դադասյանին, դերասան Մանվել Խաչատրյանի հանպատրաստից մինի-խաղով մրցանակաբաշխության ժամանակ, Գրետա Մեջլումյանի և Դավիթ Հակոբյանի հասցեին հնչած ցնցող և երկարատև ծափահարություններով և, անշուշտ, Գոռ Մարգարյանի տպավորիչ հաղթանակով:
Այս տարի Թատերական արվեստի լավագույն գործիչներին որոշել է ժյուրիի հանձնաժողովը, որի կազմում են Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական վարպետության և ռեժիսուրայի ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Ժիրայր Դադասյանը, ԵԹԿՊԻ Արվեստի կառավարման և մշակութային քաղաքականության ամբիոնի վարիչ, ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, HighFest փառատոնի հիմնադիր Արթուր Ղուկասյանը, Փոքր թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար, ռեժիսոր Վահան Բադալյանը, թատերագետներ Հասմիկ Ծատուրյանը և Սուսաննա Բրիկյանը:
Ադրբեջանագետ. Մինչ Ադրբեջանն իր սերնդին պատրաստում է պատերազմի, Ալիևի օգնականը կոչ է անում Հայաստանին պատրաստել հայ հասարակությանը «խաղաղության»
Թուրքագետ. Ադրբեջանը երբեք, ոչ մի պարագայում չի դադարի հայ ժողովրդի վրա ճնշում գործադրելուց
Քաղաքագետ. Մենք պետք է հեռանանք «երբ» հարցից և այն փոխարինենք ավելի կարևոր հարցերով
Միջազգային իրավունքի մասնագետ. Ադրբեջանը մտադիր է դատական գործընթաց սկսել Հայաստանի դեմ՝ դատապարտելով հայ բանտարկյալներին
Դմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնին
ՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներից
Զախարովա․ Ռուսաստանը պատրաստ է Հայաստանի հետ քննարկել ռազմական համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները՝ կապերի գույքագրման շրջանակներում
Թևանյան. Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Մոլդովան, մտցվել է ԵՄ գլոբալ պատերազմի մեջ
Երևանի քաղաքապետարանում քննարկում են քաղաքում valet-parking համակարգի ներդրման հնարավորությունը
Փորձագետ. Օկուպացված Արցախում օտարերկրյա դեսպանների ներկայությամբ հայկական մշակույթի «աղվանացումը» ցեղասպանություն է
Քաղաքագետ․ Եթե ռուս-հայկական հարաբերությունները կործանվեն, ապա Ռուսաստանի տեղը կզբաղեցնի Թուրքիան
Քաղաքագետ. Հայ հանրությունը պարզապես պարտավոր է էապես փոխել հանրային քննարկման և պայքարի ողջ բովանդակությունը
Ադրբեջանում քրիստոնյա գերիների մաշկից այրելով հեռացնում են խաչերի պատկերներով դաջվածքները. իրավապաշտպան
Պուտին. Պրահայում Հայաստանի կողմից Ղարաբաղի ճանաչումը որպես Ադրբեջանի մաս Ռուսաստանի դիրքորոշմանը այս հարցում տվել է երկիմաստ բնույթ
Պուտինը նշել է, որ Հայաստանի կողմից ԵՄ-ին անդամակցության մասին օրենքի ընդունումը նշանակում է ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու մասին հայտարարություն։
Վարդևանյան. Հայաստանի հասարակայնությունն ԱԺ-ից պահանջում է բազմաթիվ խնդիրների լուծում, այլ ոչ թե՝ ներողությունների մասին սկանդալային պահանջներ
Գ. Ծառուկյան. Չի կարելի պարզապես ապրել խոզի պես, մտածել միայն քո սեփական շահերի մասին և անտարբեր լինել քո երկրի և ժողովրդի հոգսերի նկատմամբ
"Բաքվում արժանի հակահարված ենք տվել մեր ժողովրդի անցյալի և ներկայի մասին ստահոդ պնդումներին". Արցախի խորհրդարանի նախկին խոսնակը` Բաքվի բանտից
