Կարծիք. ոչ ոք դեմ չէ Եվրոպայի հետ Հայաստանի կապերի զարգացմանը, բայց դա չպետք է արվի Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների հաշվին

Արմինֆո. Հայաստանում ոչ ոք դեմ չէ Եվրոպայի հետ կապերի զարգացմանը, սակայն դա չպետք է արվի Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների հաշվին ։ Այդ մասին հայտարարել է Սթենֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր, քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանը։

"Մինչ այս ռեժիմը խոսում էր հեքիաթային "խաղաղության խաչմերուկի" մասին, որը վերածվեց Զանգեզուրի միջանցքի, հետո՝ TRIPP - ի (Թրամփի ուղի հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման), և հետո դրանից ոչինչ չստացվեց, Աբխազիայում իրական քայլեր են արվում Աբխազիայի, Վրաստանի և Հայաստանի միջև երկաթուղային հաղորդակցության ապաշրջափակման, ինչպես նաև Օչամչիրում կոնտեյներային տերմինալի կառուցման ուղղությամբ, ինչը կստեղծի առավել արդյունավետ տրանսպորտային միջանցք, որը կկապի ռուսական շուկան Հայաստանից և Վրաստանից արտահանողների հետ",-գրել է փորձագետը՝ telegram-ալիքի  իր էջում։

Նրա խոսքով՝ այդ միջանցքը կթեթևացնի Վերին Լարսի ծանրաբեռնվածությունը, տրանսպորտային հոսքերը կդարձնի ավելի կայուն և հուսալի, ավելի քիչ կախված եղանակային պայմաններից: Փորձագետը հիշեցրել է, որ տերմինալը հաջողությամբ փորձարկվել է 2025 թվականին, այն ժամանակ հաջողությամբ անցել են փորձնական նավամուտքերը, եւ այժմ ընթանում են երկաթուղային եւ ծովային տրանսպորտային հաղորդակցության բացման նախապատրաստական աշխատանքները ։

"Ահա իրական խաչմերուկ կամ խաղաղության միջանցք, որը թույլ կտար հայկական բիզնեսներին արագ, հուսալի և համեմատաբար էժան հասցնել իրենց արտադրանքը իրենց հիմնական ռուսական շուկա, ուր գնում է հայկական արտահանման ավելի քան 40 տոկոսը ։ Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև առևտուրը վերջին մի քանի տարիների ընթացքում մի քանի անգամ աճել է ՝ 2025 թվականին հասնելով ռեկորդային 14 միլիարդ դոլարի ՝ ԵԱՏՄ անդամակցության և ռուսական շուկա ազատ հասանելիության շնորհիվ", - նշել է Խաչիկյանը։

Նրա խոսքով ՝ գոյություն ունեցող տնտեսական կապերը կոտրելու և այն ճյուղը կտրելու փոխարեն, որի վրա նստած ես, լավ կլիներ պահպանել ու վերականգնել ունեցածդ և ավելացնել ավելին։ "Եվ ոչ ոք դեմ չէ Եվրոպայի հետ կապերի զարգացմանը ։ Բայց դա պետք է արվի ոչ թե Ռուսաստանի հետ կապերի փոխարեն, այլ ի լրումն դրանց, ոչ ի վնաս հայկական բիզնեսի և Հայաստանի բնակչության, այս ռեժիմի օտարերկրյա տերերի հրամանով ։ Հայաստանը պետք է անի այն, ինչ պահանջում են իր շահերը, այլ ոչ թե՝ երրորդ տերությունների շահերը", - հավելել է քաղաքագետը։

Խաչիկյանը վստահ է, որ տնտեսությունն ու առևտուրը չպետք է դառնան քաղաքականության պատանդ, հատկապես ՝ առճակատման և փոքր ժողովուրդներին մեծ տերությունների խաղում որպես գրավ օգտագործելու քաղաքականության: "Ով ով, իսկ հայերը դա գիտեն։ Իսկ եթե ինչ - որ մեկը մոռացել է, ապա, կարծում եմ, Կատարի, ԱՄԷ-ի, Բահրեյնի, Քուվեյթի, Օմանի, Սաուդյան Արաբիայի և Մերձավոր Արևելքի այլ երկրների ընկերները՝ իրենց վառվող նավթային ենթակառուցվածքներով, նրանց կհիշեցնեն, թե ինչով է դա ավարտվում", - ամփոփել է քաղաքագետը ։

Նշենք, որ ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների, Հայաստանի և ԵԱՏՄ երկրների միջև առևտրաշրջանառությունը 2025 թվականին կրճատվել է 36,9% - ով ՝ գերազանցելով 8 մլրդ դոլարը ։ Ընդ որում, արտահանման մատակարարումների ծավալները նվազել են 5% - ով ՝ մինչև 3,2 մլրդ դոլար, ներմուծման 48,5% - ով ՝ մինչև 4,8 մլրդ դոլար նվազման ֆոնին։

Ռուսաստանի հետ փոխադարձ առևտուրը հաշվետու ժամանակահատվածում գրանցել է 38,3% անկում ՝ կազմելով 7,6 մլրդ դոլար:Աարտահանման նվազումը գրանցվել է 6,9% մակարդակում ՝ մինչև 2,9 մլրդ դոլար, ներմուծման 49,2% անկման դեպքում ՝ մինչև 4,7 մլրդ դոլար: