Սամվել Կարապետյան․ այսօրվա Հայաստանի ղեկավարները փորձում են արդարացնել Հայոց ցեղասպանությունն իրականացնողներին եւ հավասարության նշան դնել զոհի և դահիճի միջև

Արմինֆո. Այսօրվա Հայաստանի ղեկավարները փորձում են արդարացնել Հայոց ցեղասպանությունն իրականացնողներին, ավելին՝ փորձում են հավասարության նշան դնել զոհի և դահիճի միջև։ Այդ մասին ասվում է  «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Սամվել Կարապետյանի ուղերձում՝ Հայոց Ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի կապակցությամբ։

«Իմ սիրելի՛ հայ ժողովուրդ, բազմաթիվ ողբերգությունների միջով անցած, բայց նորից ոտքի կանգնած ուժեղ հայ ժողովուրդ։ Այսօր մեզ բոլորիս միավորում է մեկ վիշտ և մեկ ցավ՝ Հայոց ցեղասպանությունը։ Մենք սերունդներն ենք այն հայերի, որոնք զոհ են դարձել մարդկության դեմ ուղղված ամենածանր հանցագործության՝ ցեղասպանության։

Մենք ականատեսն ենք մի ցավալի և հայի համար անհավատալի իրականության․ այսօրվա Հայաստանի ղեկավարները փորձում են արդարացնել Հայոց ցեղասպանությունն իրականացնողներին, ավելին՝ փորձում են հավասարության նշան դնել զոհի և դահիճի միջև։ Եվ բացահայտորեն հայտարարում են, որ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումն այլևս մեր արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություններից չէ։

Բայց նրանք մոռանում են կամ անտեսում են մի կարևոր հանգամանք․ իրենց նման թույլերը գալիս ու անցնում են, բայց հայ ժողովրդի պատմական հիշողությունը մնում է։ Այն հարատև է։ Այդ հիշողությունը մեր գենետիկ կոդի մեջ է:

Միևնույն ժամանակ, մենք շատ հստակ գիտակցում ենք, որ չենք կարող փոխել մեր աշխարհագրությունը, մեր հարևաններին։ Տարածաշրջանային կայունությունը և խաղաղությունը մեզ համար առաջնահերթություն է։ Հայաստանի տնտեսության սրընթաց զարգացումն այլ տարբերակ չունի։ Հետևաբար, քսանմեկերորդ դարում փակ սահմաններ ունենալը չի կարող չանդրադառնալ երկրի բնականոն զարգացման վրա։ Մենք կողմ ենք Թուրքիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատմանն ու կայունությանը՝ միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների հիման վրա և առանց պատմական ճշմարտության ու ազգային արժանապատվության զիջման։

Այն ազգը, որը չունի հիշողություն, նման է արմատներ չունեցող ծառի, որը շատ կարճ ժամանակում ջարդվում ու տապալվում է։ Բայց մենք այդ ազգը չենք, մենք նման ենք այն հազարամյա կաղնուն, որի արմատները շատ խորն են հողի մեջ։ Մենք ամուր կառչած ենք մեր հողին։

Սիրելի՛ հայրենակիցներ, Պատմությունը բացի ուժեղ լինելուց մեզ այլ տարբերակ չի թողնում։ Մենք տեսնում ենք, որ երբ թույլ ենք ու գլխիկոր, մեզ վրա հասած չարիքներն ավելի են սաստկանում։ Հենց այդ թույլ և ապիկար իշխանությունների օրոք էլ ականատես եղանք մեր երկրորդ հայրենիքի՝ մեր սքանչելի Արցախի կորստին։

Մենք այլևս թույլ չենք տա, որ մեզ կոտորեն։ Ուժեղ և խոհեմ ղեկավարը հենց նա է, որ կանխատեսում է ողբերգությունն ու կանխարգելում այն, և ոչ թե պատահածը մեկնաբանում ու փորձում արդարացումներ գտնել։

Այսօր Սփյուռքի մեր հայրենակիցների, մեր քույրերի ու եղբայրների հետ, աշխարհասփյուռ հայության հետ ձեռք ձեռքի ենք տալիս և մեր առջև դնում մեկ նպատակ՝ ունենալ Ուժեղ Հայաստան։ Մենք այլևս թույլ չե՛նք լինելու», - ասվում է Կարապետյանի ուղերձում։

Նշենք, որ 2025 թվականի սկզբին Հայաստանի վարչապետը Շվեյցարիայի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ հանդիպման ժամանակ կասկածի տակ էր դրել Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության փաստը ։ "Մենք պետք է հասկանանք, թե ինչ է տեղի ունեցել և ինչու է դա տեղի ունեցել ։ Եվ ինչպես ընդունեցինք, ում միջոցով ընդունեցինք. ինչպես եղավ, որ 1939 թվին չկար Հայոց ցեղասպանության օրակարգ, իսկ 1950 թվին այն հայտնվեց: Թե ինչպես է դա տեղի ունեցել, մենք պետք է հասկանանք կամ չպետք է հասկանանք", - նշել է Հայաստանի վարչապետը։ Անկախ փորձագետները հակված են կարծելու, որ նա, հավանաբար, կամ տեղյակ չէ, որ ցեղասպանություն եզրույթը շրջանառության մեջ է դրվել ցեղասպանագետ Ռաֆայել Լեմկինի կողմից միայն 1944 թվականին, կամ էլ նպատակասլաց կերպով փորձում է ստեղծել պատում այն մասին, որ "այդ հարցն արհեստականորեն բարձրացվել է Խորհրդային Միության կողմից՝ Թուրքիայի վրա ճնշում գործադրելու համար"։

Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունը 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանությունն էր։ 1915 թվականի ապրիլի 24-ին Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսում սկիզբ դրվեց կայսրության հայ հպատակների ոչնչացմանը, որը սկսվեց հայ մտավորականների ՝ գրողների և բանաստեղծների, ճարտարապետների և խորհրդարանականների ձերբակալություններով, իսկ հետո վերածվեց հայերի լիակատար բնաջնջման: Թուրքական իշխանությունների այս գործողությունների արդյունքում ավելի քան 1,5 մլն հայեր տեղահանվեցին, սովից ու խոշտանգումներից մահացան։

Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել են Եվրոպայի խորհուրդը (1998, 2001), Եվրախորհրդարանը (1987, 2000, 2002, 2005), ՄԱԿ-ի խտրականության կանխարգելման և փոքրամասնությունների պաշտպանության ենթահանձնաժողովը, Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը, Հարավային Ամերիկայի երկրների խորհրդարանական կոալիցիան, Լատինական Ամերիկայի խորհրդարանը (2015):

 Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչվել և դատապարտվել է աշխարհի բազմաթիվ երկրների և ազդեցիկ միջազգային կազմակերպությունների կողմից: Առաջինը հայերի զանգվածային սպանությունները պաշտոնապես ճանաչել և դատապարտել է Ուրուգվայի խորհրդարանը (1965) ։ Հայերի բնաջնջումը պաշտոնապես ճանաչել են որպես ցեղասպանություն (միջազգային իրավունքի համաձայն) և դատապարտել ՝ Ավստրիան (խորհրդարանական խմբակցությունների նախագահների համատեղ հայտարարություն, 2015), Արգենտինան (2 օրենք, 5 բանաձև; 2004, 2007), Հայաստանը (1964 թվական ԽՍՀՄ կազմում, 1988, 1990), Բելգիան (1998, 2015), Բուլղարիան (2007, 2015), Բոլիվիան (2014), Բրազիլիան (2015), Վատիկանը (2015), Վենեսուելան (2005),Գերմանիան (2016), Հունաստանը (1996), Իտալիան (2000, 2019), Կանադան (2019), Կիպրոսը (1975, 1982), Լատվիան (2021), Լիբանանը (1997), Լիբիան (2019), Լիտվան (2005), Լյուքսեմբուրգը (2015), Նիդերլանդները (2004, 2018), Պարագվայը (2015), Լեհաստանը (2005), Պորտուգալիան (2019), Ռուսաստանը (1995), Սիրիան (2020), Սլովակիան (2004), ԱՄՆ (2019, 2021), Ուրուգվայը (1965), Ֆրանսիան (1998, 2000, 2001, 2006), Չեխիան (2015, 2017, 2020), Չիլին (2007), Շվեյցարիան (2003), Շվեդիան (2010): Թուրքիան շարունակում է մարդկության դեմ այդ հանցագործության ժխտման քաղաքականությունը։ Ամեն տարի այդ օրը Հայաստանում և Սփյուռքում անցկացվում են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված միջոցառումներ: