Արցախի դեմ 44-օրյա թշնամական ագրեսիայի ավարտի 6-րդ տարեդարձին քաղաքացիները այցելում են «Եռաբլուր»

Արմինֆո. 2020 թվականին Ադրբեջանի կողմից Արցախի դեմ սկսված 44-օրյա պատերազմի ավարտի վեցերորդ տարեդարձի առթիվ հասարակական և քաղաքական գործիչներ այցելում են Եռաբլուր զինվորական պանթեոն՝ հարգանքի տուրք մատուցելու զոհվածների հիշատակին:

2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի լույս 10-ի գիշերը Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները ստորագրեցին եռակողմ հայտարարություն, որով դադարեցվեց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության գոտում ռազմական գործողությունները:

Լրագրողների հետ հարցազրույցում Արցախի Ազգային ժողովի պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը նշել է, որ նոյեմբերի 9-ը ամոթի և աննախադեպ դավաճանության օր էր, երբ երկրի իշխանությունները, ձգտելով պահպանել իրենց «աթոռը», զոհաբերեցին մի ամբողջ սերունդ: Նա ընդգծեց, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը շատերի համար ցնցող էր: «Այն ժամանակ էլ դրա բովանդակությունը ընկալվեց որպես կապիտուլյացիայի պայմանների փաստացի սահմանում, ինչպես նաև ապացույց այն բանի, որ Հայաստանի իշխանությունները հրաժարվում էին Արցախում տեղի ունեցողի պատասխանատվությունից։ Այդ պահին պարզ դարձավ, որ կայացված որոշումները լուրջ հետևանքներ կառաջացնեին», - նշեց Հակոբյանը։

Պատգամավորը նաև հիշեցրեց, որ հայտարարությունը ստորագրելուց հետո ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ստեղծված իրավիճակի պատասխանատվությունը տեղափոխեց երրորդ կողմի՝ Ռուսաստանի նախագահի վրա, չնայած, ինչպես նշեց Հակոբյանը, ռուսական կողմը սկզբում հանդես եկավ որպես միջնորդ։ Նրա կարծիքով, հետագա իրադարձությունները հաստատեցին, որ ստորագրված փաստաթուղթը ձեռնտու էր միայն Ադրբեջանին, որը շարունակում է մեջբերել ձեռք բերված պայմանավորվածությունները՝ պահանջներ ներկայացնելով, այդ թվում՝ Հայաստանի ինքնիշխան տարածքների վերաբերյալ։ «Նոյեմբերի 9-ին կրակոցները դադարեցին, և մենք դա անվանեցինք պատերազմի ավարտ»։ «Սակայն հենց այս փաստաթղթով ՀՀ իշխանությունները Ադրբեջանին հնարավորություն տվեցին միակողմանիորեն շահագործել ձեռք բերված պայմանավորվածությունները և, ըստ էության, շարունակել պատերազմը՝ առանց դիվանագիտական ասպարեզում կրակոց արձակելու», - հայտարարեց Հակոբյանը։

Պատգամավորը առանձին մեկնաբանեց ՀՀ իշխանությունների կողմից հայ ռազմագերիների վերադարձի վերաբերյալ արված հայտարարությունները։ Մասնավորապես, նա նշեց, որ այս մասին խոսելիս Հայաստանի իշխանությունները կրկին հղում են անում երրորդ կողմին դիմելու անհրաժեշտությանը: Միևնույն ժամանակ, ըստ Հակոբյանի, մարդասիրական հարցերը, այդ թվում՝ Ադրբեջանում պահվող հայ ռազմագերիների վերադարձը, պետք է լուծվեն առանց որևէ նախապայմանի և կախված չլինեն խաղաղության գործընթացի արդյունքից:

Հակոբյանը իշխանությունների նման հայտարարությունները մանիպուլյացիա անվանեց՝ նշելով, որ իրենք անձամբ դիմում են տարբեր միջազգային գործիչների՝ գերիների վերադարձի հարցով: «Ի պատասխան մենք պարզաբանում ենք ստանում, որ այս հարցը անմիջականորեն գտնվում է Հայաստանի իշխանությունների իրավասության ներքո, և դրա լուծումը հատկապես դժվար չէ՝ համապատասխան քաղաքական կամքի առկայության դեպքում։ «ՀՀ ղեկավարությունը գիտի, թե ինչ գործողություններ պետք է ձեռնարկվեն, բայց չի օգտագործում առկա հնարավորությունները այս հարցը լուծելու համար», - կարծում է արցախցի պատգամավորը։

Այս առումով նա ընդգծեց, որ ոչ միայն նոյեմբերի 9-ի իրադարձությունները համարում է ամոթ, այլև այն փաստը, որ երկիրը հայտնվել է այն մարդկանց ղեկավարության ներքո, ովքեր թույլ են տվել դա տեղի ունենալ։ «Հայ հասարակությունը պատշաճ դասեր չի քաղել, քանի որ հակառակ դեպքում գործող կառավարությունն արդեն իսկ պատասխանատվություն կկրեր իր գործողությունների համար», - եզրափակեց Հակոբյանը։

Հատկանշական է, որ նոյեմբերի 8-ին՝ այն օրը, երբ թշնամին նշում է իր հաղթանակը հայ ժողովրդի նկատմամբ, Հավաքական Արևմուտքի երկրների դիվանագիտական առաքելությունների ներկայացուցիչները այցելեցին Հաղթանակի զբոսայգի և ինչ-որ միջոցառում անցկացրեցին հակամարտություններում զոհվածների հիշատակին։ Սա չնայած այն հանգամանքին, որ նոյեմբերի 8-ին Հայաստանում միջոցառումներ չեն անցկացվում, և օրացույցում հիշատակման ամսաթվերի մասին որևէ հիշատակում չկա։ Հիշենք, որ սեպտեմբերի 27-ի գիշերը 2020 թվականին Ադրբեջանի զինված ուժերը, Թուրքիայի հետ համատեղ, ռազմական ագրեսիա իրականացրին Արցախի դեմ։ 44 օր տևած արյունալի ռազմական գործողությունների ընթացքում՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի լույս 10-ի գիշերը, Ռուսաստանի միջնորդությամբ ստորագրվեց հայտարարություն ռազմական գործողությունների դադարեցման և Արցախում ռուս խաղաղապահների տեղակայման մասին։ 2020 թվականի ագրեսիայի արդյունքում կորցվեցին Շուշին և Արցախի մի քանի շրջաններ։ Զոհվեց մի քանի հազար զինվոր, հայ ժողովրդի ավելի քան 10,000 զավակներ հաշմանդամ դարձան, իսկ հազարավոր արցախցիներ կորցրեցին իրենց տները։