Վարչապետ․ Մենք սոցիալական կոլապս և սոցիակալան ճգնաժամ չունենք

Արմինֆո. Մենք սոցիալական կոլապս և սոցիակալան ճգնաժամ չունենք։ Այս մասին սեպտեմբերի 10-ին կառավարության նիստում հայտարարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։

<Աներկբա է, որ համաճարակն էական սոցիալական և տնտեսական վնասներ է պատճառել: Բայց շատ կարևոր է գնահատել, թե ինչ աստիճանի են այդ վնասները, որովհետև դրա վերաբերյալ ամենատարբեր քննարկումները կան: Իհարկե, տնտեսական անկումների ցուցանիշները հրապարակվում են, հանրահայտ են: Այստեղ մենք միշտ ունենում ենք խնդիր՝ ունենալ ճշգրիտ ինդիկատորներ, թե ինչ սոցիալական իրավիճակ է տիրում երկրում, և որքանով է այն սրվել: Հարցը հետևյալն է՝ կա՞ն արդյոք ցուցանիշներ, որոնք կօգնեն մեզ հասկանալ, թե սոցիալական իրավիճակի ինչպիսի վատթարացում է տեղի ունեցել երկրում:

Ես կարծում եմ, որ հսկիչ դրամարկղային կտրոններով առևտրի շրջանառության մասին տվյալը կարող է այդ մասին վկայել, որովհետև խոսքը մարդկանց կողմից արվող առևտրի մասին է, որը շատ կոնկրետ գումար է: Այսինքն՝ այդ թվերը վերլուծությամբ չեն ստացվում, այլ կոնկրետ արված առևտրով և բաց թողնված հսկիչ դրամարկղային կտրոնով: 2020 թվականի օգոստոս ամսին 2019 թվականի օգոստոսի ամսվա համեմատությամբ՝ ՀԴՄ շրջանառությունը նվազել է ընդամենը 2.5 տոկոսով, այսինքն՝ առևտուրը բոլոր տեղերում՝ խանութներում, ռեստորաններում, բոլոր առևտրի օբյեկտներում նվազել է 2.5 տոկոսով: Ընդ որում՝ այսպիսի ցածր ցուցանիշի մենք նոր ենք հասել, որովհետև մարտից սկսած այդ ցուցանիշը բավական բարձր էր, հիմա նվազում է: Այս թիվն ինքնին պետք է վկայի այն մասին, որ, այո՛, իհարկե, անկասկած, որևէ կասկած չկա՝ սոցիալական խնդիրներ կան: Բայց սոցիալական խնդիրներ եղել են նաև 2019 թվականին, և մենք սոցիալական կոլապս և սոցիակալան ճգնաժամ չունենք միանշանակ:

Իհարկե, կարող է փաստարկ հնչել, որ տեսեք՝ առևտրի շրջանառությունը 2.5 տոկոսով նվազել է օգոստոսից օգոստոս, բայց այստեղ են, օրինակ, մարդիկ՝ տասնյակ, գուցե հազարավոր, գուցե ավելի շատ, ովքեր նախորդ տարի Հայաստանում չէին և արտագնա աշխատանքի էին մեկնել: Հիմա նրանք այստեղ են և ենթադրում եմ, առևտուր անում են, բայց, այնուամենայնիվ, առևտրի նվազում ունենք: Բայց, մյուս կողմից, այստեղ չեն զբոսաշրջիկները, ովքեր ակնհայտորեն և տրամաբանորեն շատ ավելի են ծախսում Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվելիս, քան տեղացիները բոլոր պարագայում: Բացի այդ, չեն աշխատում կինոթատրոնները, թատրոնները, թանգարանները՝ զբոսաշրջիկների հետ կապված, և ոչ միայն զբոսաշրջիկների, Երևանի հյուրանոցներն ընդհանրապես դատարկ են, տեղի մեր քաղաքացիների կողմից ուղևորափոխադրումների խնդիրը կա, այսինքն՝ մարդիկ տոմս չեն գնում, չեն մեկնում կամ գնում են շատ քիչ ծավալի, այսինքն՝ այդ տոմսերն էլ են ՀԴՄ շրջանառություն ապահովում: Հարսանիքների թիվը - ըստ էության, մինչև օգոստոսի կեսը մինչև 20 հոգու մասնակցությամբ ենք հարսանիքներ և միջոցառումներ թույլ տվել, օգոստոսի կեսից մի քիչ ավելի մեղմվել է - էլի սահմանափակ է: Էլ չեմ ասում, որ ՀԴՄ կարգապահությունը, համավարակով պայմանավորված, ամենաբարձր մակարդակում չէ, չնայած մենք փորձում ենք ամեն ինչ անել, որ այն լինի հնարավոր բարձր մակարդակում:

Նկատի ունեմ՝այս թվերն աներկբայորեն ցույց են տալիս, որ Հայաստանում սոցիալական ճգնաժամ տեղի չի ունեցել, սոցիալական ճգնաժամ չկա: Իհարկե, որ սոցիալական և տնտեսական վիճակի վատթարացում կա, ակնհայտ է, և մենք աճը կորցրել ենք (հունվարին և փետրվարին մենք 9 տոկոս տնտեսական ակտիվության ցուցանիշ ենք ունեցել): Բայց շատ կարևոր է այս փաստն արձանագրել: Ընդ որում՝ դա տեղի է ունեցել ոչ թե ինքնաբերաբար, այլ կառավարության վարած քաղաքականության շնորհիվ նաև, որովհետև հակաճգնաժամային միջոցառումների շրջանակում տնտեսություն ամենատարբեր գործիքներով ներարկվել է 163.4 մլրդ դրամ: Սա ոչ թե կառավարության կողմից ուղղակի ծախսված գումարն է, այլ միջոցառումների շրջանակում տնտեսություն ներարկված գումարը՝ 163.4 մլրդ դրամ երեկվա դրությամբ:

Այս միջոցառումների մեջ առանձնակի տեղ են զբաղեցնում աշխատատեղերի պահպանմանն ուղղված միջոցառումները: Որպես արդյունք՝ կարող ենք արձանագրել, որ 2020 թվականի հուլիսին - հուլիսի տվյալներն ամենավերջին տվյալներն են, որ ունենք, օգոստոսի տվյալները կունենանք սեպտեմբերի 20-21-ին - 2020 թվականի հուլիսի դրությամբ հանրապետությունում առկա է 613062 աշխատատեղ: Խոսքը վճարվող աշխատատեղերի մասին է, որտեղ մարդիկ աշխատել են ու աշխատավարձ են ստացել: 2019-ի համեմատությամբ դա ավելի է 6597 աշխատատեղով՝ 1.1 տոկոսով, այսինքն՝ 2020 թվականի հուլիսին ավելի շատ գրանցված աշխատատեղ ունենք, քան 2019 թվականի հուլիսին: Ընդ որում, աշխատավարձերի ֆոնդերը, այսինքն՝ այն աշխատավարձը, որ համախառն ստացել են բոլոր աշխատողները, այս տարի 9 մլրդ 765 մլն դրամով ավելի է կամ 8.3 տոկոսով ավելի է, քան 2019 թվականին, և մեկ մարդու միջին աշխատավարձն ավելի է 13841 դրամով կամ 7.14 տոկոսով: Պետք է հուսալ, որ օգոստոսին այս ցուցանիշներն ավելին կլինեն, որովհետև գոնե անզեն աչքով նկատելի է նաև, որ օգոստոսին ներքին զբոսաշրջության բավական ծանրաբեռնված փուլ ենք ունեցել, և պետք է, որ այս ցուցանիշները բարելավվեն>,- ասել է Փաշինյանը։