
Արմինֆո. Հայաստանում ոչ ոք կարծիք չի հայտնել այն մասին, որ Վաշինգտոնում ստորագրված փաստաթուղթը խաղաղության պայմանագիր չէ։ Այդ մասին Facebook-ի իր էջում գրել է քաղաքագետ Մանվել Սարգսյանը։
Նրա ասելով՝ երբ օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում նախաստորագրվեց Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների մասին պայմանագիրը, շատերին թվում էր, թե խաղաղությունը շատ մոտ է: Բնականաբար, այն ամենը, ինչ կատարվում էր ԱՄՆ մայրաքաղաքում, Սարգսյանի կարծիքով, Հայաստանում պետք է ընկալվեր խաղաղության ակնկալիքների պրիզմայով։ Ուստի օգոստոսի 11-ին հրապարակված այդ պայմանագրի տեքստը պետք է գերազանցեր բոլոր սպասելիքները։
"Բայց իրականում ի՞նչ է իրենից ներկայացնում պայմանագրի նախագիծը, որը բաղկացած է 17 կետից, և ի՞նչ է իրականում տեղի ունեցել ԱՄՆ մայրաքաղաքում՝ օգոստոսի 8-ին։ Ես մի անգամ մեջբերել եմ Ադրբեջանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների մակարդակով հայտարարություններն այն մասին, որ Հայաստանը պետք է ճիշտ հասկանա այդ փաստաթղթի էությունը։ Ասում են, որ դա փաստաթուղթ է, որը հստակ սահմանում է այն պայմանները, որոնց հիման վրա մենք բանակցելու ենք Հայաստանի հետ։ Սակայն Հայաստանում ոչ ոք երբևէ կարծիք չի հայտնել, որ սա խաղաղության պայմանագիր չէ, որ, այո, Ադրբեջանը մեզ առաջարկում է ստորագրել նախնական փաստաթուղթ, որի հիման վրա մենք բանակցելու ենք։ Հայաստանում ոչ ոք դա չի ասել, բայց Ադրբեջանն անընդհատ պնդում է դա։ Սա այն պահերից մեկն է, որը շատ կարևոր է ընդգծել, և, երկրորդ, այդ պայմանները շատ պարզ են. Հայաստանը պետք է ճանաչի 2020 թվականից ի վեր Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկված բոլոր գործողությունների օրինականությունը։ Զուր չէ, որ Բաքուն ասում է՝ "Եկեք ստորագրենք սա", իսկ հետո՝ գլխավոր հարցերի մասին, և այդ հրապարակված տեքստում գլխավոր հարց չկա։ Զուր չէ, որ Ադրբեջանը նախաստորագրել է այն, նա դա արել է, որպեսզի հետագա փոփոխություններ չլինեն։ Այլ կերպ ասած՝ սա է նախաստորագրված փաստաթղթի քաղաքական նշանակությունը", - ընդգծել է քաղաքագետը։
Հիշեցնենք, որ օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրել են "խաղաղության մասին" յոթ կետից բաղկացած համատեղ հռչակագիր: Այն նախատեսում է համատեղ դիմում Եվրոպայի անվտանգության եւ համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ) ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացի եւ դրա հետ կապված կառույցների դադարեցման մասին, ինչպես նաեւ Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում, որը կմիացնի Ադրբեջանը իր նախիջեւանյան էքսկլավին: TRIPP նախագիծը (Trump Route for International Peace and Prosperity, թարգմանաբար ՝ «Միջազգային խաղաղության և բարգավաճման Թրամփի ճանապարհ», Հայաստանի հարավում գտնվող 42 կմ ճանապարհ, որի կառավարումը 99 տարով կտան ԱՄՆ-ին), փորձագետների կարծիքով, կարող է էապես փոխել աշխարհաքաղաքական իրավիճակը Հարավային Կովկասում:
Նույն օրը Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարները նախաստորագրել են խաղաղության համաձայնագիրը, որը բաղկացած է 17 հոդվածից: Փաստաթղթի նախաբանում ասվում է, որ
Հայաստանի Հանրապետությունը և Ադրբեջանի Հանրապետությունը, գիտակցելով տարածաշրջանում արդար, համապարփակ և տևական խաղաղության հաստատման հրատապ անհրաժեշտությունը,
ձգտելով նպաստել այդ նպատակի իրականացմանը միջպետական հարաբերությունների հաստատման միջոցով, առաջնորդվելով Միավորված ազգերի կազմակերպության կանոնադրությամբ, «Միավորված ազգերի կանոնադրությանը համապատասխան պետությունների միջև բարեկամական հարաբերությունների և համագործակցության վերաբերյալ միջազգային իրավունքի սկզբունքների մասին» հռչակագրով (1970թ.), Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության Հելսինկյան կոնֆերանսի եզրափակիչ ակտով (1975թ.) և 1991 թվականի դեկտեմբերի 21-ի Ալմաթիի հռչակագրով և նպատակ ունենալով զարգացնել հարաբերությունները նշված փաստաթղթերում ամրագրված նորմերի և սկզբունքների հիման վրա,
արտահայտելով իրենց միջև բարիդրացիական հարաբերություններ հաստատելու փոխադարձ կամքը,
համաձայնել են խաղաղություն և միջպետական հարաբերություններ հաստատել միմյանց միջև: