Փորձագետ. Ադրբեջանի հակահայ հռետորաբանությունը կզարգանա նոր տեմպերով

Արմինֆո.Ադրբեջանի հակահայ հռետորաբանությունը շարունակելու է զարգանալ նոր տեմպերով՝ նոր հաջողություններից էյֆորիայի պահպանման հաշվին։ Այսպես է մեկնաբանել արևելագետ Սերգեյ Մելքոնյանը օկուպացված Արցախի Քարվաճառում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ելույթը։

Փորձագետը հիշեցրել է, որ օգոստոսի 21-ին Իլհամ Ալիևը ելույթ է ունեցել Քարվաճառում, որը դուրս է եկել բնակիչների հետ սովորական զրույցի շրջանակներից: Այս համատեքստում արևելագետն առաջարկել է ուշադրություն դարձնել Ադրբեջանի առաջնորդի հիմնական մեսիջներին։

"Նախ, որ Ռուսաստանը Հայաստանին ու Լեռնային Ղարաբաղին հատուկ է դրդել՝ Ադրբեջանին զսպելու համար։ Նրա կարծիքով ՝ հայկական կողմը բավարար միջոցներ չի ունեցել սպառազինություն գնելու համար։ Դրա համար էլ "որոշ երկրներ" անվճար զենք են փոխանցել հայկական կողմին, որպեսզի այն վերահսկողության տակ պահի Լեռնային Ղարաբաղը։ Հասկանալի է, որ "որոշ երկրների" տակ հասկացվում է Ռուսաստանը, քանի որ այն ժամանակ հենց նա էր Երևանի գլխավոր գործընկերը ռազմատեխնիկական համագործակցության ոլորտում",- նշել է նա։

Մելքոնյանի խոսքով՝ երկրորդ ուղերձն այն է, որ հայկական դիվանագիտությունը հաջողություն է ունեցել։ Նա նշել է, որ ըստ Ալիևի, "Ֆրանսիան, Ռուսաստանը և Ամերիկան հակամարտությունը լուծելու փոխարեն ջանքեր էին գործադրում այն սառեցնելու համար", ինչը թույլ էր տալիս Լեռնային Ղարաբաղը պահել հայկական կողմի վերահսկղության տակ: "Այս հայտարարությունը համընկնում է 2016 թվականին Ալիևի արած հայտարարության հետ. փակ դռների հետևում Բաքվի վրա ճնշում է գործադրվում Լեռնային Ղարաբաղի ճանաչման համար", - նշել է փորձագետը:

Նրա խոսքով ՝ երրորդ թեզն այն մասին է, որ Բաքվում 2020 թվականի նոյեմբերի եռակողմ հայտարարությունն ընկալել են որպես կապիտուլյացիայի ակտ, այսինքն, Բաքվում այդ փաստաթուղթը չի ընկալվել որպես քայլ դեպի "խաղաղ գոյակցություն" և "խաղաղության բանաձևի որոնում", այլ որպես Հայաստանի վրա ճնշում գործադրելու հաջողություն։

"Քարվաճառը գրավելու նպատակով պատերազմը շարունակելու համար Ադրբեջանը մեծ գին կվճարեր։ Այստեղ նրա հետ չի կարելի չհամաձայնել։ Բայց հայտարարությունն այն մասին, թե "Քարվաճառը վերցվել է առանց մի կրակոցի", մանիպուլյատիվ է։ Կրակոցները շատ էին։ Բայց ադրբեջանական բանակը պարբերաբար ձախողում էր 2020 թվականին ինչ-որ բան վերցնելու փորձերի մեջ", - հավելել է արևելագետը։

Մելքոնյանը նաև փաստել է, որ Լեռնային Ղարաբաղից հայերին և ռուս խաղաղապահներին դուրս մղելը "Բաքվի նպատակաուղղված քաղաքականության" մաս է կազմում: Քաղաքագետն ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ հենց այդպես են կոչվել Լեռնային Ղարաբաղում, ինչպես նաև Լաչինի միջանցքի բարձունքների գրավման ռազմական գործողությունները արդեն 2020թ. պատերազմից հետո ("2020թ. նոյեմբերից մինչև 2023թ. սեպտեմբեր կարևոր ռազմավարական կետերի գրավումը, "Ֆարրուխ", "Գիրխգըզ", "Սարըբաբա" գործողությունները մեր փառավոր պատմությունն են, և այդ ամենը մեր նպատակաուղղված քաղաքականության մի մասն էր") ։

 "Ուստի այն մեկնաբանությունները, որոնք արվում էին այն ժամանակ ՝ "Երևանը ճանաչել է Լեռնային Ղարաբաղը Ադրբեջանի կազմում" կամ "եղել են բախումներ, որոնց արդյունքում դիրքերի վերահսկողությունն անցել է ադրբեջանական ԶՈՒ-ին" ոգով, միանգամայն անհիմն են։ Ստորագրված հայտարարությունները Հայաստանի կապիտուլյացիայի ակտ են, և խաղաղությունը կախված է Ադրբեջանից։ Նման արտահայտությունները պետության ղեկավարի մակարդակով հստակ ցույց են տալիս, թե ինչպես է ընկալվում "խաղաղ գործընթացը" Բաքվի կողմից. որպես Հայաստանի կողմից նրա պահանջների կատարման օրինականացում "կապիտուլյացիայի", այլ ոչ թե "խաղաղության կառուցման" տրամաբանությամբ", - նշել է Մելքոնյանը։

Ալիևի մեկ այլ թեզ, փորձագետը նշել է այն արտահայտությունները, որ Ադրբեջանը պետք է ցանկացած պահի պատրաստ լինի պատերազմի: "Ալիևը վկայակոչել է ռազմական ներուժի ավելացումը, անձնակազմի թվի ավելացումը, ժամանակակից տեխնիկայի գնումը ՝ որպես պատերազմին նախապատրաստվելու անհրաժեշտ քայլեր։ Եթե Հայաստանի հետ "խաղաղ գործընթաց" է ընթանում, ապա Ադրբեջանը կարող է պատերազմել միայն երեք այլ հարևանների՝ Ռուսաստանի, Իրանի կամ Վրաստանի հետ ։ Եվ այստեղ հարց է առաջանում, թե ում դեմ է պատրաստվում պատերազմը Ադրբեջանը", - հարցադրում է արել արևելագետը։

Նրա խոսքով, ընդհանուր առմամբ, ռազմատենչ հռետորաբանությունը, որտեղ նշվում է, որ" Ադրբեջանը երբեք ոչինչ չի մոռանա", կտրուկ հակադրվում է "էջը շրջելու" անհրաժեշտության մասին պատումին: "Այս ամենը խոսում է այն մասին, որ Բաքուն չի ծրագրում խաղաղ ապրել։ Հակահայ հռետորաբանությունը շարունակելու է զարգանալ նոր տեմպերով ՝ նոր հաջողություններից էյֆորիայի պահպանման հաշվին ։ Բացի այդ, Ալիևի հայտարարությունը խոստովանություն է այն բանի, որ Բաքվի բոլոր քայլերն ուղղված են եղել 2020 թվականի նոյեմբերի եռակողմ հայտարարության խափանմանը", - ամփոփել է փորձագետը։